Pinggulaula1 Diniꞌa, pegbesaan Teofilo, ki sinulat kini, genat dini Lucas. Naa sug bekna sinulatu kitu diniꞌa, iini miukit dun su kelaunan pinggulaula ni Isus mukaꞌ pituluꞌen 2sampay di gendaw nu kepelentu diniin nu Megbebayaꞌ ditu gekbus langit. Mendadi kini si Isus, su ndaꞌ pa pelentu ditug langit, pimituluꞌanen su nga pimiliꞌen peneliganen. Su pituluꞌen dinilan kia, miksekat di ginuung nug Balakat nu Megbebayaꞌ. 3Naa genat di kepatayen gikteb di paat puluꞌ gebii, melaun gupia pituꞌusen di nga peneliganen kia puꞌ mitubuꞌ puliꞌig lawasen. Miduaꞌ mata nilan si Isus, mukaꞌ pingukitanen ilan mekatag di Keglekaunutan nu Megbebayaꞌ. 4Mendadi, su selian ni Isus dumuma pa di nga peneliganen kia, tinituluꞌanen ilan, laungen, “Ndiꞌ amu pa pegawaꞌ dini Jerusalem, pegelatay pa niu mateng su tinaluꞌu diniu kiin, su tulung pinasad nu Megbebayaꞌ.” 5Puꞌ kiin, misuunan niu puꞌ si Juan kitu, migbunag laak tubig diniu. Mendadi ndiꞌ maiben, maꞌniin bunagan amu peluman, puꞌ mengapuꞌ diniu kig Balakat nu Megbebayaꞌ. 6Naa duuni gendaw mikpungun na pelum ditu ni Isus su nga peneliganen. Kaliꞌ ilan saak diniin, “Sir, nemun ini ki ketindeg mu dig bansa ta Israel su Keglekaunutan?” 7Kaliꞌ pektaluꞌ si Isus, “Su Gamaꞌu laak, iini suunanen su gendaw nu kelaun mpenggulaula, puꞌ iini megbayaꞌ dun. Yamu, ndiꞌ niu mesuunan. 8Laak dagid saꞌ mengapuꞌ na diniu kig Balakat nu Megbebayaꞌ, begayan amu niin ginuung. Tumakesiꞌ amu dayun dinaan. Tumakesiꞌ amu dini Jerusalem mukaꞌ di tibuuk Judea, tu Samaria, sampay tu tibuuk lumbang.” 9Benaꞌ mideksuꞌen teluꞌay, pilentu na dayun si Isus ditu gekbus langit. Saanan megbantay su nga peneliganen, milinged na gabun si Isus, ndiꞌ na nilan dayun maitaꞌ. 10Mendadi selian nu nga peneligan ni Isus megangag ditug langit, mitekaw duunig duaꞌ tawan pegindeg dia gupid nilan, gemputiꞌi penepeten nilan. 11Laung nug duaꞌ tawan kia, “Yamu nga getaw Galilea, mauma dema amu mimegangag tug langit? Si Isus kiin, mpuliꞌ da dini. Adin su kelentunen minitaꞌ niu kini, maꞌantu dadema ki kelusaden puliꞌ.” Su Sinukli dini Judas 12Tubus itu, minuliꞌ ditu Jerusalem su nga peneligan ni Isus genat ditug Bentud nu nga Gayu Olibo. Su pekilayuꞌ nug bentud kia mukaꞌ su Jerusalem, sala kilumitru. 13Benaꞌ minateng su nga peneliganen tug balay pektulugan nilan, minaik ilan dayun tu sugud nilan diag ditaas. Ilan si nga Pedro, si Juan, si Santiago, si Andres, si Felipe, si Tomas, si Bartolome, si Mateo, si Santiago bataꞌ ni Alfeo, si Simon su piningalan dun Gembeluꞌ Megukit, mukaꞌ si Judas bataꞌ nu sala Santiago. 14Sug launan nilan kia, miksalabuuk ilan menamal menenabi. Duminuma dadema dinilan su ngag libun kampuꞌ ni Maria su ginaꞌ ni Isus, sampay su nga pated ni Isus. 15Naa ndaꞌ maiben, duuni gendaw mikpungun puliꞌ su nga mikpetuud dini Isus kia, duun saani megatus buꞌ duaꞌ puluꞌ tawan ilan. Mendadi migindeg si Pedro, kaliꞌ pektaluꞌ dinilan, 16“Yamu nga kepetedan ku, subay minuud ki pisulat nug Balakat nu Megbebayaꞌ dini David dengantu ditu Misulat Taluꞌ nu Megbebayaꞌ mekatag dini Judas, su minunut tu nga getaw duminaap dini Isus. 17Begudiin si Judas kiin, duma ta di pikumpungan ta, mukaꞌ pimiliꞌ dadema ni Isus megabang dig baalen ta.” 18(Puꞌ su tinindan dini Judas ditug limbungen kia, piksaluy dun ni Judas lupaꞌ. Milabuꞌ dayun si Judas diag lupaꞌen kia, migbetui tianen, miliwasagi tinainen. 19Naa ndaꞌ maiben, misuunan nu kelaun getaw dia Jerusalem su mipenggulaula kia ni Judas, kaas piningalan nilan dun sug lupaꞌ kia, Akeldama, guluganen “Lupaꞌ nu Kegbinasa di Getaw.”) 20Laung padun ni Pedro, “Puꞌ kiin, duuni misulat ditu pisulat nu Megbebayaꞌ piningalan dun ngag Bebat, maꞌniniꞌ. ‘Belenganig balayen, ndaꞌi pegbenwa dun.’ Mukaꞌ duun pa pagidi misulat, ‘Lain tawan nai sumukli dig baalenen.’ 21“Naa mendadi,” maaꞌ laung padun ni Pedro, “kagina maꞌantu, subay duunig lain tawan sukli dini Judas. Melengas pemiliꞌen tai sala tawan suminalabuuk na dinita su keduma dinita ni Isus 22genat di kebunag ni Juan diniin tubig sampay di gendaw nu kepelentu diniin tu gekbus langit. Ki mpemiliꞌ ta, megabang dayun dinita tumakesiꞌ di ketubuꞌ puliꞌ nu Kaunutan ta si Isus.” 23Mendadi, pinindeg dayun nu nga peneliganig duaꞌ tawan, si Jose mukaꞌ si Matias. Lain ngalan ni Jose kia, si Barsabas. (Sala pa ngalanen, si Justo.) 24Minenabi dayun si nga Pedro, laung nilan, “Uu Kaunutan Megbebayaꞌ, suunan mu sug delendeman nu tibaꞌan getaw. Saꞌ maꞌantu, paitaꞌ mu dinami ki pimiliꞌ mu sukli dini Judas, saꞌ adin dun dig duaꞌ tawan kini. 25Iin nai mbaal peneligan mu mekesukli di kelaun baalen ni Judas bilengen, puꞌ si Judas kiin, minuliꞌ na ditu guliꞌanen.” 26Piktali dayun ni nga Pedro saꞌ taꞌ taway duni mpemiliꞌ dig duaꞌ tawan kia. Iini mipemiliꞌ, si Matias. Iin dayuni mitektub ditu sepuluꞌ buꞌ duaꞌ tawan peneligan ni Isus. 1 Naa benaꞌ sungu mateng su keglinggwang nug lumpuk nu getaw Judea piningalan dun Pentecostes, mikpungun di salabuuk balay su nga mikpetuud dini Isus. 2Mendadi benaꞌ migingkud ilan dia, mitekaw nilan medengegi maaꞌ migbegembuti metikteg genus genat tug langit, mileep dia seled balay kia. 3Mukaꞌ minitaꞌ nilani maaꞌ ligaꞌ gapuy, mitukid dayun melabuꞌ dinilan. 4Dayun ilan pengepuꞌay nug Balakat nu Megbebayaꞌ, launan nilan. Diadia mikektaluꞌ, masiꞌ sala nai pikebitanen, puꞌ miksekat dig Balakat nu Megbebayaꞌ kia. 5Naa duuni nga getaw Judea pegbebenwa dia Jerusalem mikpetuud gupia ditu Megbebayaꞌ, genat ilan di kelaun benwa dig dibabaw lumbang. 6Ilan, benaꞌ midengeg nilan ki gelang diag balay kia, minampuꞌ dailan dema dia. Benaꞌ mikineeg ilan di taluꞌ kia nu nga peneligan, diadia midengegen sug daniin pikebitan, misasaw dayuni ginaa nilan. 7Misebuꞌan ilan patiꞌ, laung nilan, “Ki getaw kini mektaluꞌ, lumbus ilan laak getaw Galilea! 8Naa saꞌ maꞌnia, mauma dema ini, midengeg ta dinilanig launan pikebitan ta? 9Puꞌ ita, getaw Partia ita, getaw Media, getaw Elam. Duuni getaw genat di Mesopotamia, duuni getaw Judea, getaw Capadocia, getaw Ponto mukaꞌ getaw Asia, 10getaw Frigia, getaw Panfilia, getaw Ehipto, getaw Libya sakup Cirene, mukaꞌ duuni megbebenwa dini genat tug Roma. 11Duuni getaw Judea tantu mukaꞌ su laak miginetaw na Judea. Duuni getaw Creta mukaꞌ getaw Arabia. Dagid launan ta, medengeg tai nga pikebitan ta kini, pigukit dun nu nga getaw Galilea kini ki nga mekesalebuꞌ gulaula nu Megbebayaꞌ!” 12Saꞌ maꞌnia, misebuꞌan ilan lamug milibuleng ilan, kaliꞌ ilan peksinaakay, “Alanduni guluganen ki mipenggulaula kini?” 13Laak sug duma getaw, piksudiꞌan nilan su nga mikpetuud dini Isus, laung nilan, “Baa, migbebulek laak ilan!” 14Laak dagid si Pedro, migindeg, ilan nu ngag dumanen sepuluꞌ buꞌ sala tawan. Tuminubang si Pedro ditu nga getaw minampuꞌ, minekeg dayun mektaluꞌ, laungen, “Yamu nu nga samau getaw Judea mukaꞌ launan niu migbebenwa dini Jerusalem, talentenay niui taluꞌu kini, puꞌ ulugen ku diniu ki mipenggulaula kini. 15Ki nga getaw kini, kanaꞌ ilan migbebulek, maaꞌ nug delendeman niu dun, puꞌ ginengaꞌ menaik pa laaki gendaw. 16Sinangkaliꞌ ki mipenggulaula kini, iin su kenuud na tuꞌu nu pisulat dengantu nu Megbebayaꞌ ditu Taluꞌen, su sinulat nu pimuunanen si Joel, laungen, 17‘Saꞌ sungu melengkebig benwa,’ maaꞌ laung nu Megbebayaꞌ, ‘pepengapuꞌu kig Balakatu tu kelaun bansa nu getaw. Kaas su nga sumumpat diniu libun laki, ukiten nilan dayun ki pemuun ku dinilan. Su ngag begu getaw, duuni paitaꞌu dinilan mekesalebuꞌ, mukaꞌ su mekegulang, duun dademai peteginepu dinilan.’ 18Laung nu Megbebayaꞌ, ‘Metuud ia, su nga sesuguꞌen ku libun laki, pepengapuꞌu dinilan kig Balakatu di gendaw kiin, adun pelaktag nilan su pemuun ku dinilan. 19Paitaꞌu demai nga mekesalebuꞌ tuꞌus dig langit mukaꞌ nga mekesalebuꞌ penggulaula dig benwa. Metuaꞌig duguꞌ, mukaꞌ gapuy, buꞌ melabung gebel. 20Su gendaw, dulem. Sug bulan, palasen maaꞌ duguꞌ. Tubus itu, mateng ki mekesalebuꞌ Gendaw kiin, su Gendaw nu Kengukumu tu tibaꞌan getaw, naan su Kaunutan Megbebayaꞌ. 21Mendadi adin su getaw mekpaingabang dinaan nu Kaunutan Megbebayaꞌ, guunen ku iin.’” 22Laung padun ni Pedro, “Mendadi yamu nu nga samau getaw Israel, talentenay niui taluꞌu diniu. Kini si Isus, getaw Nazaret, pinilala diniu puꞌ bigayan iin nu Megbebayaꞌ pegbayaꞌ, puꞌ melaun ginuung mukaꞌ tuꞌus pinggulaula nu Kaunutan Megbebayaꞌ pebian diniin. Kia, misuunan niu gupia, puꞌ miduaꞌ mata na niu. 23Mendadi si Isus kiin, pibunuꞌ niu di nga kanaꞌ megbasa tu Megbebayaꞌ, pilansang niu di kurus. Laak dagid saꞌ kanaꞌ genat tu Megbebayaꞌ, pia su kedaap niu dun, ndiꞌ niu sia megaga. 24Dagid pitubuꞌ puliꞌ nu Megbebayaꞌ si Isus, biluyen di kelegenayen, puꞌ ndiꞌ megdadi mbilin iin di gengkeman nu kepatay. 25Maꞌantu dadema su sinulat dengantu ni David mekatag diniin ditu Misulat Taluꞌ nu Megbebayaꞌ, laungen, ‘Tatapu maitaꞌ su Kaunutan di gedapan ku, tatapu niin penendingay, kaas ndiꞌu mendek. 26Mendadi gempiai ginau, liliagu gupia. Naan, pia kilawanu, mekpedatengu ndiꞌ melasakig lawasu, 27ndiꞌ mu belengen su gimuudu ditug bayaꞌ. Meseligan sesuguꞌen mau, kaas ndiꞌ mu begay melasak diag lebengig lawasu. 28Pisuun mu dinaan kig dalan pangay tu ketubuꞌ ndaꞌi tamanen. Ndiꞌ mau na pesuay, kaas liliagu gupia.’” 29Laung padun ni Pedro, “Mendadi yamu kepetedan ku, taluꞌu tuꞌu diniu puꞌ ki megdedengeg ginepuꞌay ta si Adiꞌ David, suunan ta puꞌ minatay iin dakus libeng. Su pantiunen, deksuꞌ nemun dia pa, ndaꞌ pa peglaat. 30Laak si David kia, pimuunan nu Megbebayaꞌ. Misuunanen su gempagen pinasad nu Megbebayaꞌ diniin puꞌ tenduꞌen nu Megbebayaꞌ ki sala tawan sapuꞌen meglegadiꞌ, maaꞌ ni David kia. 31Mendadi misuunan ni David ki penggulaulaan nu Megbebayaꞌ dig binayaꞌ gebii buꞌ gendaw. Kaas suminulat si David mekatag di ketubuꞌ puliꞌ nu Tinduꞌ nu Megbebayaꞌ Meglekaunutan, laungen, ‘Ndaꞌ belengay ditug bayaꞌ su gimuuden, mukaꞌ ndaꞌ melasak diag lebengig lawasen.’” 32Laung padun ni Pedro, “Naa si Isus kiin, pitubuꞌ puliꞌ nu Megbebayaꞌ. Launan nami kini, miketakesiꞌ ami gupia di ketubuꞌen puliꞌ. 33Mendadi, pilentu na si Isus tu gupid nu Gamaꞌen Megbebayaꞌ ditu gekbus langit, di dapit lintunen. Pipengapuꞌ dun nu Gamaꞌen Megbebayaꞌ sug Balakaten, maaꞌ dadema nu pinasaden. Mendadi adin su minitaꞌ niu dini nandaw mukaꞌ ki midengeg niu, iin su tinulung dinami nug Balakat nu Megbebayaꞌ. 34“Laak suunan ta puꞌ si David, kanaꞌ iini lumintu kia ditu gekbus langit. Puꞌ si David, iin sungkini suminulat dun maꞌniniꞌ, ‘Tinaluꞌ nu Kaunutan Megbebayaꞌ ditu Kaunutan ku, Pegingkuda dini gupidu, dini dapit lintuu, 35sampay di gendaw pelebaun ku yaꞌa daagen mu su nga kuntra mu.’” 36Diksuꞌ ni Pedro, “Mendadi pesuun ku dema tuꞌu diniu nga samau getaw Israel, kini si Isus, sug linansang niu di kurus, iin tuꞌui su gilal nu Megbebayaꞌ Tinduꞌen Meglekaunutan, mukaꞌ gilalen dadema su Kaunutan!” 37Naa benaꞌ midengeg nu nga getaw minampuꞌ dia su tinaluꞌ kia ni Pedro, milegenan ilan patiꞌ.Sinaak nilan dini nga Pedro, “Plii lai, mekendutaꞌ nami dun?” 38Kaliꞌ sembag si Pedro dinilan, “Saladuaꞌ diniu, subay meksikesuun amu, mukaꞌ mekpebunag amu tubig tuꞌus di kesakup niu dini Isukristu, adun pedesunen su salaꞌ niu. Begay dayun diniu, pengepuꞌan amu nug Balakat nu Megbebayaꞌ. 39Puꞌ pinasad nu Megbebayaꞌ, pengepuꞌan amu nug Balakaten mukaꞌ pengepuꞌanen dadema su nga gembataꞌ niu, sampay su nga melayuꞌ getaw, pia adini ginggat nu Kaunutan ta Megbebayaꞌ sumakup diniin.” 40Naa melaun pai tinaluꞌ ni Pedro ditu nga getaw mipungun dia. Tinituluꞌanen ilan, laungen, “Pekpesuay amu tu nga melaat getaw nemun, puꞌ adun ndiꞌ amu mpeduma di ginukuman dinilan!” 41Naa su nga mikpetuud ditu taluꞌ ni Pedro, mikpebunag ilan dayun tubig. Su gendaw kia, duun saani telu ngibu tawan midugang ditu pikumpungan nu nga sakup ni Isus. 42Minamal ilan dayun mektuꞌun, pituꞌunan ilan nu nga peneligan ni Isus, suminalabuuk dailan dema dinilan. Dumingan ilan maan ditug lebungan gindan tu kepatay ni Isus, mukaꞌ migduma dailan dema menenabi. 43Naa melaun ginuung mukaꞌ mekesalebuꞌ tuꞌus pinggulaula nu nga peneligan ni Isus. Misebuꞌan dun patiꞌ sug launan getaw. 44Ki ngag launan mikpetuud, miksalabuuk ilan gupia, mukaꞌ adin sug duuni sukaten, migbegay ditu ndaꞌig daniin. 45Su ngag duma, piksaluyenig lupaꞌen mukaꞌ pimetangen, dayunen begayay dun su gendaꞌi kwartanen, bigayen duni sukal diniin. 46Gendawgendaw mikpungun ilan ditug Balay Pengedapan tu Megbebayaꞌ, mukaꞌ dia ngag balay nilan, dumingan dailan dema maan ditug lebungan gindan tu kepatay ni Isus. Pikilas nilan dema su nga gaan nilan, mukaꞌ gempia gupiai ginaa nilan. 47Inal nilan su Megbebayaꞌ, mukaꞌ pigbesaan ilan pagid nu nga kelaun getaw. Mukaꞌ gendawgendaw, adin su migawen nu Kaunutan Megbebayaꞌ, midugang di pikumpungan nu nga mikpetuud. 1 Naa duuni gendaw si Pedro mukaꞌ si Juan, pegangay ilan ditug Balay Pengedapan tu Megbebayaꞌ, puꞌ betad nilan mangay ilan menenabi saꞌ meginengaꞌ menaugi gendaw. 2Naa dia gengaꞌan nu Pengedapan piningalan dun su Melengas Gengaꞌan, duuni getaw pilung, mipilung sikna mbataꞌen. Ki pilung kini, gendawgendaw pegbuligan nu ngag dumanen dia mesempel gengaꞌan nu Pengedapan kia, adun menengi limus ditu nga getaw suled dia. 3Naa mendadi ki pilung kia, benaꞌ minitaꞌen si Pedro mukaꞌ si Juan sungu suled dia, minengi dayun limus dinilan. 4Pingenlengan ni Pedro mukaꞌ ni Juan, laung dayun ni Pedro, “Pegbentayay mu ami!” 5Migbantay dinilan su pilung, puꞌ laungen dun, begayan. 6Laak dagid kaliꞌ pektaluꞌ si Pedro, “Naa ndaꞌiduni kwartau bulawan atawaka pelata, dagid adin sug duun dinaan, iinig begayu diniꞌa. Miksekat di pegbayaꞌ ni Isukristu su getaw Nazaret, taluꞌu diniꞌa, panawa!” 7Piguidan ni Pedro ki pilung kini dig lintu kemeten, biwaten dayun. Tekaw mipeduunan sekegi geksuden. 8Mikpalintuk dayun ki pilung, mikepanawpanaw na. Migdunut dayun dini Pedro mukaꞌ dini Juan suled tu Pengedapan tu Megbebayaꞌ, migleksuleksu mukaꞌ migenal tu Megbebayaꞌ. 9Naa su ngag launan getaw dia, minitaꞌ nilan su kamun pilung, mikepanaw na, dunut inalen su Megbebayaꞌ. 10Benaꞌ miꞌilala nilan puꞌ iin su migingkud menengi limus ditu Melengas Gengaꞌan, mipatiꞌ ilan mesebuꞌay ditu mipenggulaula diniin. 11Naa dia Pengedapan tu Megbebayaꞌ, duuni sala balay piningalan dun nu getaw su silungen, Silung ni Salomon. Naa dia Silung ni Salomon kia, su kamun pilung, ginapusen si Pedro mukaꞌ si Juan. Migdedaliꞌ dayun mekpungun dia su nga getaw. 12Mendadi si Pedro, benaꞌ minitaꞌen su nga getaw mipungun, laungen dinilan, “Yamu nu nga getaw Israel, mauma dema misebuꞌan amu di mipenggulaula kini? Mauma pelum penentengan niu ami? Laung niu dun ba, mekepanaw nai getaw kini miksekat di ginuung nami atawaka su kepagen nu kekpetuud nami? 13Su Megbebayaꞌ, su piktamuy nu ginepuꞌay ta si Abraham, si Isaac, mukaꞌ si Jacob, puun diniin migleep sug dengegan nu Sesuguꞌenen si Isus. Laak dagid kini si Isus, pigwakil niu ditu gubirnadur si Pilato, dayun niu pemelaway ditu gedapan nu gubirnadur. Pia beluyen sia ni Pilato, tigel niu si Pilato, ndiꞌen beluyen. 14Pimilas niu si Isus, ki mekesuun mukaꞌ leliagen dun su Megbebayaꞌ, puꞌ inubug niu dini Pilato, beluyeneni memunuꞌan, sabayaꞌ ni Isus. 15Su puun nu ketubuꞌ, pinatay niu. Dagid pitubuꞌ puliꞌ iin nu Megbebayaꞌ. Yami kini, miketakesiꞌ ami dun. 16Mendadi si Isus kia, miksekat di pegbayaꞌeni sekeg nu pilung kini minitaꞌ niu. Miuliꞌani getaw kini miksekat di kesalig nami dini Isus. Miduaꞌ mata na niu nandaw, launan niu.” 17Kaliꞌ padun pektaluꞌ si Pedro, “Mendadi, yamu nu kepetedan ku, suunan ku puꞌ su kekpatay niu dini Isus, yamu nu nga kaunutan niu, ndaꞌ niu mesuunay saꞌ taꞌ alanduni gasalen. 18Laak minuud dun su pisulat dengantu nu Megbebayaꞌ ditu Taluꞌen, su sinulat nug launan pimuunanen puꞌ ki Tinduꞌen Meglekaunutan, subay mayan dig lesayan. 19Kaas peksikesuun amu, lingay amu ditu Megbebayaꞌ, adun ugasanen su nga salaꞌ niu. 20Saꞌ meksikesuun amu, tatap dayun pepianay nu Kaunutan Megbebayaꞌi ginaa niu, mukaꞌ pelusadenen su Tinduꞌen Meglekaunutan si Isus, su gandang pimiliꞌen megabang diniu. 21Laak dagid subay pegelatan pa ni Isus ditu gekbus langit su gendaw pegupianan nu Megbebayaꞌ su gekleb langit buꞌ lupaꞌ, ki pisuun nu Megbebayaꞌ dengantu pebian di nga pimiliꞌen pimuunanen. 22Puꞌ sinulat ni Moises, laungen, ‘Suguꞌen nu Kaunutan Megbebayaꞌ diniu ki pemuunanen maaꞌ dinaan, ki samataw ta dig bansa ta. Ki pemuunanen kia, adin su teluꞌenen, talentenay niu. 23Adin su ndiꞌ mektalenten diniin, ukuman nu Megbebayaꞌ di patay, adun mbeleng ditu piglegetawan nu Megbebayaꞌ.’ 24Naa su kelaun pimuunan nu Megbebayaꞌ, genat dini Samuel sampay di nga mibinayaꞌ pa diniin, mikpesuun ilan di gulaula nemun. 25“Naa, yamui sapuꞌ nu nga pimuunanen kia. Adin su pinasad nu Megbebayaꞌ dinilan, pinasad dadema diniu. Iini pinasad nu Megbebayaꞌ dini Abraham, laungen, ‘Ki sapuꞌ mu kiin, pepiananen sug launan bansa di tibuuk lumbang.’” 26Diksuꞌ ni Pedro, “Naa bekna, sinuguꞌ nu Megbebayaꞌ diniu su Sesuguꞌenen, adun pepianan amu niin, saladuaꞌ diniu, peteliudenen tu salaꞌen.” 1 Naa selian ni Pedro mukaꞌ ni Juan megwali ditu nga getaw mipungun dia, luminabet dinilan su ngag belian nu getaw Judea mukaꞌ su nga Saduseo kampuꞌ nu nga kaunutan nu nga pegingat tu Pengedapan tu Megbebayaꞌ. 2Naa ki nga getaw kini minateng, melaati ginaa nilan, puꞌ midengeg nilan pigukit ni nga Pedro tu nga getaw puꞌ mitubuꞌ puliꞌ si Isus. Kaas iini delendeman nilan, mbuus peglegintuuden nu nga getaw, metubuꞌ puliꞌi nga minatay getaw. 3Mendadi dinaap nilan si nga Pedro, dayun nilan pikutay pa deliꞌ, puꞌ gebii na. 4Laak melaun getaw mikedengeg ditu kegwali ni nga Pedro, mituudan ilan dun. Su nga mikpetuud, midepet na saan lima ngibu tawan. 5Naa benaꞌ miglegendaw, mikpungun dia Jerusalem su nga kaunutan nu getaw Judea, su nga gukum, mukaꞌ su nga mekpetuꞌun di Misulat Palinta nu Megbebayaꞌ. 6Minampuꞌ dadema dinilan su Tampusan Metaas Belian si Anas mukaꞌ si Caifas, si Juan, si Alejandro, sampay su kelaun betaꞌan ni Anas. 7Mendadi ki nga kaunutan kini, benaꞌ inagak nilan si nga Pedro dia gedapan, sinaakan nilan dayun, laung nilan, “Ki pinggulaula niu kia kalabung, kendutaꞌi kebaal niu dun? Taꞌ taway duni mikpebayaꞌ diniu adun mekenggulaula amu di maꞌantu kalabung?” 8Mendadi kini si Pedro, pingepuꞌan nug Balakat nu Megbebayaꞌ di sembagen. Kaliꞌ pektaluꞌ si Pedro, “Yamu nga kaunutan mukaꞌ gukum, 9saꞌ saakan niu ami mekatag di kepia tu pilung kia, mukaꞌ saꞌ saaken niu dinami kendutaꞌi kauliꞌayen, 10naa melengas sembagen ku amu, adun mesuunan niu dakus mesuunan nu kelaun getaw Israel. Mikegindeg ki getaw kini di gedapan niu sabaꞌ miuliꞌan miksekat di ginuung ni Isukristu, getaw Nazaret, kig linansang niu di kurus, laak pitubuꞌ puliꞌ nu Megbebayaꞌ. 11Kini si Isus, iini pisugatan ditu Taluꞌ nu Megbebayaꞌ, laungen, ‘Kig batu pimilas niu nu nga megbaal balay, iini mibaal tampusan gempagen gentudan nug balay.’” 12Laung pa ni Pedro, “Mendadi, ndaꞌidunig lain mekegawen dinita, subay si Isus. Puꞌ ndaꞌidunig lain getaw dig dibabaw lumbang pipegbayaꞌ nu Megbebayaꞌ adun guunen ita niin, subay laak si Isus. Ndaꞌiduni kegawen dinita subay pebian diniin.” 13Naa mendadi ki nga gukum kini, benaꞌ minitaꞌ nilan si Pedro mukaꞌ si Juan gembeluꞌ gupia sumbag, asa maikaꞌi mituꞌunan nilan, misebuꞌan ilan dun gupia. Miꞌilala nilan dayun puꞌ pigdumanan ilan ni Isus. 14Naa ndaꞌ maulakay nu nga gukum su simbag ni Pedro, puꞌ ki miuliꞌan kia, dia ma pegindeg gupid ni nga Pedro. 15Saꞌ maꞌantu, ki nga gukum kini, pipeguaꞌ nilan deliꞌ si nga Pedro dia pengukuman, adun peksebutsebuten nilan ki ginukuman nilan dia mipenggulaula. 16Laak laung nilan, “Taꞌ alandun maig baalen ta di nga getaw kiin? Puꞌ ndiꞌ ta ma dema mpemilas ki mekesalebuꞌ pinggulaula nilan kiin, puꞌ misuunan nug launan getaw dini Jerusalem. 17Tumuꞌ pemaagen ta laak ilan, ndiꞌ na nilan sembayan ki ngalan ni Isus kiin, pia tu sala tawan, adun ndiꞌ mesigwag di nga getawi gukiten nu mipenggulaula kini.” 18Mendadi, sinabi puliꞌ nu nga kaunutan si Pedro mukaꞌ si Juan. Pimaag nilan dayun, adun ndaꞌidun nai pegukit nilan, ndaꞌiduni pektuꞌun nilan, sembayan nilan su ngalan ni Isus kiin. 19Dagid sumimbag si Pedro mukaꞌ si Juan, laung nilan, “Naa, yamui petitengaꞌ dun, saꞌ alanduni gempia di pegitaꞌen nu Megbebayaꞌ. Mekpetuud ami diniin, atawaka mekpetuud ami diniu? 20Puꞌ ndiꞌ nami metigel saꞌ ndiꞌ nami pegukiten tu nga getaw ki minitaꞌ nami mukaꞌ ki midengeg nami mekatag dini Isus.” 21-22Naa pisilutan sia nu nga kaunutan si nga Pedro, laak ndiꞌ mesuꞌat, puꞌ mbuus sumugut dini nga Pedro su nga getaw, kagina migleep di nga kelaun getaw sug dengegan nu Megbebayaꞌ sabaꞌ nu pilung kia miuliꞌan, minayan na paat puluꞌi taunen. Maꞌantu, pingimeekan patiꞌ nu nga kaunutan si nga Pedro, mukaꞌ biluy ilan dayun. 23Naa dekag biluy si Pedro mukaꞌ si Juan, mipuliꞌ ilan ditu ngag duma nilan, inukit nilan dayun ditug launan ki tinaluꞌ dinilan kia nu nga kaunutan nug belian mukaꞌ nu ngag duma kaunutan nu getaw Judea. 24Mendadi benaꞌ midengeg nu nga mikpetuud, miksalabuuk ilan dayun menenabi ditu Megbebayaꞌ, laung nilan, “Uu Megbebayaꞌ, yaꞌai Mikleb tug langit, Miwat tug lupaꞌ, Minunag tug dagat, Minaglis tu tubig, mukaꞌ Mitang dig lumaun bitang dun! 25Ki ginepuꞌay nami si David, sesuguꞌen mu, pisulat nug Balakat mu, laungen, ‘Mauma dema mimeluꞌ su nga kanaꞌ getaw Judea? Mauma dema iini delendeman nu nga samatawu su ndaiꞌ gatagen? 26Su nga gadiꞌ dema dig lumbang kini, mingandam ilan, su nga kaunutan padun, mikpungun ilan, adun lumpakan nilan su Kaunutan Megbebayaꞌ mukaꞌ su Tinduꞌen Meglekaunutan.’” 27Kaliꞌ gusay penenabi su nga mikpetuud, “Naa, uu Megbebayaꞌ, mikpungun na tuꞌu dinig lunsud kini si Herodes mukaꞌ si Poncio Pilato, kampuꞌ nu nga getaw Israel mukaꞌ su nga kanaꞌ, suminugut ilan kumuntra ditu pimiliꞌ Sesuguꞌen mu si Isus, su Tinduꞌ mu Meglekaunutan. 28Laak dagid sug launan mipenggulaula nilan kia, lumbus daniꞌa pegbayaꞌ mukaꞌ delendeman mpenggulaula. 29Mendadi nandaw, uu Kaunutan, talentenay mu su kengimeek nilan dinami, yami nga sesuguꞌen mu, mukaꞌ begay mu dinami meksibeluꞌ ami megukit tu taluꞌ mu. 30Peduma mu dun pagid paitaꞌ di nga getaw su ginuung mu mekpauliꞌ dun su nga megladu, mukaꞌ menggulaula mekesalebuꞌ mukaꞌ tuꞌus pebian di pegbayaꞌ nu pimiliꞌ Sesuguꞌen mu si Isus.” 31Mendadi benaꞌ mitubus menenabi su nga mikpetuud, mikelegyug sug balay piglumpukan nilan. Dayun ilan gelaꞌ pengepuꞌay nug Balakat nu Megbebayaꞌ. Minibeluꞌ ilan dayun megukit tu taluꞌ nu Megbebayaꞌ. 32Naa su pikumpungan nu nga mikpetuud, miksalabuuk ilan dig delendeman sampay di ginaa. Ndaꞌiduni minangken nga pimetangen, miktinebangay laak ilan. 33Su nga peneligan ni Isus, bigayan ilan ginuung tumakesiꞌ di ketubuꞌ puliꞌ nu Kaunutan si Isus, mukaꞌ migelaꞌ pepianay nu Megbebayaꞌ su nga mikpetuud. 34Ndaꞌi sala tawan di pikumpungan nilan ndaꞌiduni kulangen, puꞌ adin sug duunig lupaꞌen atawaka balayen, piksaluyen, dayunen uitay su galinen 35pigwakil ditu nga peneligan ni Isus. Pikilas nilan dayun, adin sug duuni kulangen, bigayan nilan di sukal diniin. 36Mendadi duuni getaw Cipre ngalanen si Jose, sapuꞌ ni Levi, piningalan dun nu nga peneligan ni Isus si Bernabe, (guluganen “Su Metau Mekamuꞌamuꞌ”). 37Si Bernabe, duunig lupaꞌen piksaluyen, dayunen pegwakil su galinen ditu nga peneligan ni Isus. © Wycliffe Bible Tra 1 Laak duuni getaw ngalanen si Ananias, su sawanen si Safira. Kini si nga Ananias, duunig lupaꞌ nilan piksaluy nilan. 2Dagid duuni sinawad dun ni Ananias su galinen, sinanguꞌ dadema nu sawanen. Dayun uitay ni Ananias su galinen ditu nga peneligan ni Isus, pigwakilen dinilan. 3Dagid sinaak ni Pedro diniin, “Ananias, mauma dema pinulaya ni Satanas, adun migbalusa tug Balakat nu Megbebayaꞌ? Miksawada dun su galin nug lupaꞌ niu kiin. 4Naa su ndaꞌ mu pa peksaluy, yaꞌai metau dun. Mukaꞌ saꞌ piksaluy mu, yaꞌa da gusayi megbayaꞌ dun su galinen. Naa, mauma dema midelendem mu menggulaula maꞌniin? Kanaꞌ laak nu kilawani piglimbungan mu, su na Megbebayaꞌ!” 5Lemen laak midengeg ni Ananiasi tinaluꞌ kia ni Pedro, miseksud dayun, mitigbak. Mindek dayun patiꞌ su nga mikedengeg dun. 6Dekag minatay si Ananias, migbuat su ngag begu getaw, pigupianan nilan dayun sug bangkayen, iwit nilan diag liu, inangay nilan dayun lebengay. 7Mendadi, duun saani telu uras, minateng su sawa ni Ananias, laak ndaꞌen suunayi mipenggulaula. 8Miktaluꞌ si Pedro dini Safira kini, “Pesuun mu dinaan saꞌ iin baig launen, ki galin nug lupaꞌ niu.” “Waꞌa,” simbag ni Safira, “daal daitu.” 9Kaliꞌ pektaluꞌ si Pedro diniin, “Mauma dema amu duaꞌ, midelendem niu pengindanan niu sug Balakat nu Megbebayaꞌ? Naa, diin na bisuangan kiin su nga getaw miglebeng tu sawa mu mundiin. Pedumaan ka nilan lebengay!” 10Mitekaw dayun meseksud ki sawa ni Ananias kia, mitigbak pagid. Sumiled dia su ngag begu getaw kia. Benaꞌ minitaꞌ nilan puꞌ minatay dadema iin, iwit nilan diag liu, dayun nilan lebengay, ditu dadema gupid nug lebeng nu sawanen. 11Benaꞌ midengeg nu pikumpungan nu sakup ni Isus ki mipenggulaula kia, migelaꞌ ilan mendek. Maꞌantu dadema su taman mikedengeg dun, sakup saꞌ kanaꞌ. 12Naa su nga peneligan ni Isus, melaun mekesalebuꞌ penggulaula mukaꞌ tuꞌus binaal nilan di pegitaꞌen nu nga getaw. Tatap mekpungun su nga kelaun mikpetuud ditu Pengedapan tu Megbebayaꞌ, dia Silung ni Salomon. 13Pigbesaan gupia nu nga getaw su nga suminakup dini Isus, laak pia maꞌantu, mindek lumamug dinilan su ngag duma getaw. 14Laak minamal ilan gupia megdugang, puꞌ melaun gupia getaw mikpetuud tu Kaunutan si Isus, libun laki. 15Kaas su nga migladu, iwit nug dumanen dia nga karsada, pibelilid nilan di sampuyuan atawaka di gikam adun puluꞌ sug duma dun, mbianan ilan nug lingu laak ni Pedro. 16Melaun getaw mikpungun ditu nga peneligan ni Isus dia Jerusalem genat di ngag lumibut lunsud, peguiten nilan dia su nga pegladu mukaꞌ nga piglegetan menenulay. Mendadi miuliꞌan ilan dayun, launan nilan. 17Naa kagina maꞌantu, ki Tampusan Metaas Belian nu getaw Judea mukaꞌ ki ngag dumanen di pikumpungan nu nga Saduseo, misigi ilan patiꞌ ditu nga peneligan ni Isus. 18Mendadi dinaap nilan si nga Pedro mukaꞌ pinikutan nilan. 19Dagid su gebii kitu, duun masiꞌi sesuguꞌen nu Megbebayaꞌ getaw langit minukaꞌ tu pirisuan, inagaken dayun si nga Pedro gumawas dia. Kaliꞌ pektaluꞌ dinilan, 20“Naa, puliꞌ amu ditu Pengedapan tu Megbebayaꞌ. Pegindeg amu dia, pegukit amu dayun ditu nga getaw mekatag dig begu ketubuꞌ kini.” 21Benaꞌ midengeg nu nga peneligan ni Isus kia, pituud nilan dayun. Benaꞌ daliꞌ endaw, milapus ilan mpanaw ditu Pengedapan, mikpetuꞌun ilan dayun dia. Mendadi ki Tampusan Metaas Belian kia mukaꞌ ki ngag dumanen, pinsabi nilan su tibuuk Pikumpungan nu Metaas Gukum nu getaw Judea. Benaꞌ migelaꞌ ilan mpungun, piangay nilan sia su nga peneligan ni Isus dia pirisuan. 22Laak dagid saꞌ minateng dia pirisuan su nga pegingat tu Pengedapan tu Megbebayaꞌ, ndaꞌ na nilan metaangay su nga peneligan ni Isus. Mipuliꞌ ilan dayun ditu nga gukum, kaliꞌ ilan pegukit dinilan, 23“Saꞌ minateng ami ditu pirisuan, mitaangan nami, pimegenan pa tekepay. Su nga megingat di pirisuan, dia dailan bisuanganen. Laak benaꞌ pinukaꞌ nami, ndaꞌidun nai getaw diag dialem!” 24Naa, apelai. Benaꞌ midengeg nu nga kaunutan nug belian kini mukaꞌ nu kaunutan di pegingat tu Pengedapan, milibuleng ilan gupia, saꞌ taꞌ alandun pai mpenggulaula dig binayaꞌ gebii buꞌ gendaw. 25Naa segay nilan mesebuꞌay dun, duuni getaw minateng, laungen dinilan, “Ki nga pinikutan niu kiin, dia dailan dibaluy nu Pengedapan kini, mikpetuꞌun ilan tu nga getaw!” 26Saꞌ maꞌnia, inangay dayun nu nga megingat kia su nga peneligan ni Isus, dinunutan ilan nu kaunutan nilan. Laak ndaꞌ nilan pendegay si nga Pedro, puꞌ mendek ilan mbuus betuun ilan nu nga getaw miktabuꞌ dia. 27Mendadi benaꞌ inagak dia su nga peneligan ni Isus, pinindeg ilan dia gedapan nu Pikumpungan nu nga Gukum, sinaakan ilan dayun nu Tampusan Metaas Belian. 28Kaliꞌ pektaluꞌ su Metaas Belian, “Naa mendadi, pimeek nami amu gupia puꞌ ndiꞌ niu sembayani ngalan kini saꞌ mekpetuꞌun amu! Naa bentayay pa daan niu, su pigukit niu, mileep na dini Jerusalem! Mukaꞌ pingelegan niu ami, laung niu yamii mikpatay di getaw kiin!” 29Kaliꞌ sembag si nga Pedro, “Subay mekpetuud ami tu Megbebayaꞌ, sabayaꞌ diniu. 30Puꞌ su Megbebayaꞌ pektemuyen nu nga ginepuꞌay ta, iini mikpetubuꞌ puliꞌ dini Isus kiin, su pinatay niu, linansang niu di kurus. 31Mendadi kini si Isus, pitaas dadema nu Megbebayaꞌ, piꞌingkuden di gupiden dapit lintunen adun iini meglekaunutan mukaꞌ meglegawen, adun ebangan ita niin nga getaw Israel meksikesuun mukaꞌ pedesunen ita niin di nga salaꞌ ta. 32Naa, yami kenii miketakesiꞌ di ketubuꞌen puliꞌ. Miketakesiꞌ dun padun sug Balakat nu Megbebayaꞌ, su pepengepuꞌen nu Megbebayaꞌ di nga mekpetuud dini Isus.” 33Mendadi ki nga gukum kini, benaꞌ midengeg nilan su sembag kia ni nga Pedro, mitutung ilan gangit, taginaa nilan dun, pepatay nilan su nga peneligan kia. 34Dagid migindegi sala tawan gukum, ngalanen si Gamaliel, iini sala tawan di pikumpungan piningalan dun Pariseo. Mekpetuꞌun si Gamaliel di Misulat Palinta nu Megbebayaꞌ, pegbesaan gupia nu nga kelaun getaw. Migindeg dia gedapan nu nga gukum si Gamaliel, sinuguꞌen dayun peguaꞌen deliꞌ dia si nga Pedro. 35Benaꞌ mipalus ilan, kaliꞌ pektaluꞌ si Gamaliel dia nga gukum, “Mendadi yamu nga samau getaw Israel, peksibaꞌan ta ki gulaula ta di nga getaw kiin, adun ndiꞌ ita melapang. 36Puꞌ misuunan ta puꞌ begudiin, duuni getaw ngalanen si Teudas, inangkenen metaasi gelalen. Duun saani paat gatus tawan suminakup dayun diniin. Laak binunuꞌ iin, dayun mipelak su nga kelaun sakupen, mibulugan na laak. 37Mendadi tubus itu, duuni getaw Galilea ngalanen si Judas. Su timpu pa nu kenlista tu nga getaw, melaun getaw suminakup dini Judas kia. Laak minatay dadema, mipelak dayun su nga kelaun sakupen.” 38Laung pa ni Gamaliel, “Naa mendadi taluꞌu diniu nandaw, ndiꞌ ta pulegen ki nga getaw kiin. Petuyangen ta nailan! Puꞌ saꞌ genat laak di kilawani penggulaulaan nilan kini, mbulugan laak. 39Dagid saꞌ genat tu Megbebayaꞌ, naa ndiꞌ ta maulakan. Mbuus mpengetuan ta su Megbebayaꞌ!” Mendadi, sinanguꞌ nu nga gukum su tinaluꞌ kia ni Gamaliel. 40Dekag sinabi puliꞌ su nga peneligan ni Isus kia, pimbadas ilan mukaꞌ pimaag dinilan ki keksambay nilan dini Isus, dayun ilan beluyay. 41Naa su nga peneligan ni Isus, benaꞌ mikeguaꞌ ilan dia Pikumpungan nu nga Gukum, liliag ilan gupia, kagina mipemilang ilan nu Megbebayaꞌ mbantang pepiidan sabaꞌ nu kesakup nilan dini Isus. 42Genat itu, dia ngag balay mesama ditu Pengedapan tu Megbebayaꞌ, gendawgendaw minamal ilan mekpetuꞌun mukaꞌ megwali di Gempia Petenday mekatag dini Isus, su Tinduꞌ nu Megbebayaꞌ Meglekaunutan. 1 Naa selian megdugang su nga mikpetuud dini Isus, duuni nga sakupen miksual. Su ngag duma sakup, getaw Judea, laak mektaluꞌ ilan pikebitan nu nga getaw Grecia, mukaꞌ duun dademai sakup mektaluꞌ ilan pikebitan nu getaw Judea. Naa laung nu nga sakup kia mektaluꞌ pikebitan nu getaw Grecia, gendawgendaw saꞌ pekilasen su ketubuꞌan, duuni ngag balulibun dinilan meleksawan. 2Mendadi, sinabi nu nga sepuluꞌ buꞌ duaꞌ tawan peneligan ni Isus su tibuuk pikumpungan nu nga mikpetuud. Benaꞌ mipungun ilan, kaliꞌ pektaluꞌ su nga peneligan, “Ndiꞌ mpia mundang ami megukit di taluꞌ nu Megbebayaꞌ, adun mekegilas ami di ketubuꞌan. 3Iini melengas, uu Mingumpated, pemiliꞌ amu di ngag duma niu pitu tawan, iini pemiliꞌ niu ki melengasig dengeganen, mukaꞌ pingepuꞌan nug Balakat nu Megbebayaꞌ dakus mekesuun gupia. Saꞌ mpemiliꞌ na niu, tenduꞌen nami ilan dayun mekilas di ketubuꞌan. 4Naa yami dema, menamal dami menenabi mukaꞌ megukit di taluꞌ nu Megbebayaꞌ.” 5Sinanguꞌ dayun nu tibuuk pikumpungan nu nga sakup ki tinaluꞌ kia nu nga peneligan ni Isus. Pimiliꞌ nilan dayun si Esteban, sala tawan suminalig gupia tu Megbebayaꞌ mukaꞌ pingepuꞌan nug Balakaten. Pimiliꞌ nilan pagid si nga Felipe, si Procoro, si Nicanor, si Timon, si Parmenas mukaꞌ si Nicolas getaw Antioquia, kanaꞌ getaw Judea laak miginetaw Judea. 6Mendadi ki pitu tawan pimiliꞌ nilan, inunutan ilan dayun tu gedapan nu nga peneligan ni Isus. Pinenebian ilan dayun nu nga peneligan ni Isus mukaꞌ dipenan ilan, tuꞌus tinduꞌ ilan mekilas di ketubuꞌan. 7Maꞌantu, minamal megdugang su nga mikedengeg ditu taluꞌ nu Megbebayaꞌ pigukit nu nga peneligan ni Isus. Migdugang dayun gupia su nga sakup ni Isus dia Jerusalem, melaun dademaig belian nu nga getaw Judea mikpetuud dun. 8Naa si Esteban kia, tinulungan gupia nu Megbebayaꞌ mukaꞌ bigayanen ginuung, kaas melaun mekesalebuꞌ pinggulaula mukaꞌ tuꞌus binaalen di gedapan nu nga getaw. 9Dagid kini si Esteban, siwal nu sakup di sala simbaan nu getaw Judea, su Simbaan nu nga Gulipen Pibeluy, (iini piningalan dun). Ki nga sakup di simbaan kia, getaw Cirene sug duma, dayun duun pagidi getaw Alejandria, getaw Cilicia, mukaꞌ getaw Asia. 10Dagid ilan kini, ndaꞌ ilan kegaga di telisebutay ni Esteban miksekat tug Balakat nu Megbebayaꞌ. 11Saꞌ maꞌnia, tinindanan nilani nga getaw megukit dig balus, adun teluꞌen nilan, “Midengeg nami si Esteban kiin, mimilas tu palinta ni Moises sampay miksudiꞌ tu Megbebayaꞌ!” 12Maꞌnia, sinasaw nilani ginaa nu nga getaw kampuꞌ nu nga kaunutan nu getaw Judea mukaꞌ su nga mekpetuꞌun di Misulat Palinta nu Megbebayaꞌ. Mendadi, dinaap nilan si Esteban, iwit nilan dayun tu gedapan nu Pikumpungan nu Metaas Gukum. 13Dekag minateng ilan ditu, duuni sinabi nilan nga tumakesiꞌ dig balus mekatag dini Esteban kia. Kaliꞌ dayun pektaluꞌ su tumakesiꞌ kia, “Ki getaw kini, tatap menampalaksa tu Pengedapan ta tu Megbebayaꞌ mukaꞌ tu Palinta nu Megbebayaꞌ pisulaten dini Moises. 14Midengeg nami ki tinaluꞌen puꞌ ki Pengedapan tu Megbebayaꞌ kini, gebaꞌen daw ni Isus kiin getaw Nazaret, dakus pelinenen daw padun su kelaun betad ta pingumbilin dinita ni Moises!” 15Saꞌ maꞌnia, tintengan gupia si Esteban nu ngag launan kaunutan kia. Pegitaꞌ nilan dun su muluꞌen, maaꞌ danu sesuguꞌen nu Megbebayaꞌ getaw langit. 1 Mendadi, sinaakan nu Tampusan Metaas Belian si Esteban, laungen, “Metuud kaliꞌig dinangat nilan kini mekatag diniꞌa?” 2Kaliꞌ pektaluꞌ si Esteban, “Yamu nga Mekegulang mukaꞌ yamu nga Mingumpated, pekineegay niui teluꞌen ku kini! Su megdedengeg Megbebayaꞌ pektemuyen ta, mikpaitaꞌ ditu ginepuꞌay ta si Abraham su diin pa Mesopotamia, su ndaꞌ pa kegbenwa si Abraham tu Haran. 3Miktaluꞌ su Megbebayaꞌ diniin, ‘Pegawaꞌa dig daan benwa mu kini mukaꞌ di ngag betaꞌan mu, uliꞌa dig lain benwa, ki paitaꞌu pa diniꞌa.’ 4Mendadi saꞌ maꞌantu, migawaꞌ tuꞌu si Abraham dig daan benwanen, sug benwa nu getaw Caldea, mukaꞌ minuliꞌ tu Haran. Selian nilan dia, minatay su gamaꞌ ni Abraham, iin pa pibundas nu Megbebayaꞌ si Abraham dini pegbenwanan ta nandaw. 5Laak ndaꞌig lupaꞌ bigay nu Megbebayaꞌ dini Abraham, pia laak maꞌniin palad. Laak dagid pinasad nu Megbebayaꞌ diniin, kig benwa kini, begayen pa diniin, adun daniin benwa mukaꞌ danu nga sapuꞌen. Asa ndaꞌidun paig bataꞌ ni Abraham di gendaw kia. 6Miktaluꞌ su Megbebayaꞌ dini Abraham, ‘Su sapuꞌ mu, muliꞌ pailan dig lain benwa, ki kanaꞌ danilan benwa. Baalen ilan gulipen ditu dakus pelaatan ilan sampay paat gatus taun. 7Laak dagid sug bansa nu getaw mengulipen dinilan, ukuman ku. Kaas tubus itu, mekegawaꞌ ilan dig benwa kitu, muliꞌ ilan dinig benwa kini, adun mektamuy ilan dinaan dini.’” 8Laung padun ni Esteban, “Naa mukaꞌ tubus itu, tinaluꞌ pa pagid nu Megbebayaꞌ dini Abraham puꞌ su ngag bataꞌen, di kewalu endawen genat kegigetawen, subay sirkunsisuun, tuꞌus di pasad kia nu Megbebayaꞌ dinilan. 9“Mendadi sala tawan bataꞌ ni Jacob, iin si Jose. Naa kini si Jose, mingimbegu gupia diniin su nga gulangbataꞌen. Saꞌ maꞌantu, piksaluy nilan iin, dayun iwit nu mingulipen dun ditug Ehipto. Dagid ibangan nu Megbebayaꞌ si Jose diag Ehipto, 10ginawenen dayun dig launan kelegenayen. Pipianan gupia nu Megbebayaꞌ, kaas liliag dini Jose su gadiꞌ, puꞌ di pegitaꞌen dun, mekesuun gupia si Jose. Saꞌ maꞌnia, binaal dayun nu gadiꞌ si Jose kaunutan di tibuuk benwa Ehipto, sampay diag balay nu gadiꞌ.” 11Maaꞌ laung padun ni Esteban, “Naa ndaꞌ maiben, binianan gutem kig benwa Ehipto kia sampay su Canaan, milegenan dun gupia su getaw. Su ginepuꞌay ta si nga Jacob dia Canaan, ndaꞌiduni sukatan nilan gaan. 12Mendadi benaꞌ midengeg ni Jacob duun dawi gaan ditug Ehipto, sinuguꞌen su ngag bataꞌen memuku ditu. Iinig bekna keditu nu nga ginepuꞌay ta. 13Dayun di keduaꞌ deksuꞌ nilan mpanaw ditug Ehipto, mikpailala dinilan si Jose. Misuunan dayun nu gadiꞌ, pated ilan ni Jose. 14Tubus itu, pimuunan ni Jose su gamaꞌen si Jacob muliꞌ dia, sampay su nga kelaun betaꞌanen, pitu puluꞌ buꞌ lima tawan ilan. 15Naa saꞌ maꞌnia, minuliꞌ ilan tuꞌu ditug Ehipto. Ditu na dayun minatay si Jacob, sampay su nga ginepuꞌay ta kitu. 16Laak iwit puliꞌ ditu Canaan, dia dapit Siquem, su ngag bangkay nilan, dayun libeng tug lebengan sinaluy dengantu ni Abraham di ngag bataꞌ ni Hamor, getaw Siquem. 17“Mendadi saꞌ sungu mateng su kenuud nu pinasad kiin nu Megbebayaꞌ dini Abraham, miksilaun na gupia diag Ehipto su getaw nug bansa ta. 18Laak di timpu kia duunig lain gadiꞌ meglekaunutan diag Ehipto, su ndaꞌ maukitay ditu tindeg dengantu ni Jose, 19kaas pilaatanen su ginepuꞌay ta. Sinuguꞌen dinilan peliuun dig balay su nga gembataꞌ nilan, sug begu pa pegigetaw, adun sia mematay.” 20Laung padun ni Esteban, “Naa su timpu kitu, migigetaw si Moises, piabataꞌ gupia di pegitaꞌ dun nu Megbebayaꞌ. Kini si Moises, telu bulan pegingatay nu mekegulangen diag balay nilan, 21dayun nilan peliuay dia. Laak dagid minitaꞌ bataꞌ nu gadiꞌ, libun, dayunen betaꞌay. 22Piktuꞌunan dayun si Moises dig launan betad nu getaw Ehipto. Saꞌ migineken na, metau gupia megyaga, dakus mekesuun su gulaulanen. 23“Naa benaꞌ paat puluꞌ nai taun ni Moises, midelendemen laawanen su kebetang nu nga samanen getaw Israel. 24Mendadi selianen ditu nilan, minitaꞌ ni Moises sala tawani getaw Israel pilaatan getaw Ehipto. Sinugutan dayun ni Moises, pinatayen su getaw Ehipto. 25(Laung dun ni Moises, mesuunan dayun nu nga samanen getaw Israel, iini pimiliꞌ nu Megbebayaꞌ gumawen dinilan. Laak ndaꞌ nilan mesuunayi ginangayen kia.) 26Naa benaꞌ migendaw puliꞌ, duun pelumi midetengan ni Moises duaꞌ tawan miksual, lumbus getaw Israel. Pimaag ilan dayun ni Moises, piksuden ilan sia, laungen dinilan, ‘Baa lai, mauma dema meksual amu, asa megbetaꞌan damu?’ 27Laak su mikpelaat tug dumanen, tinuluden si Moises, laungen diniin, ‘Yaꞌa, bigayan ka ba pegbayaꞌ dinami? Gukuma ba dinami? 28Petain mau pa padun,’ sinaak padun nu getaw kia dini Moises, ‘maaꞌ nu pinatay mu su getaw Ehipto kalabung?’ 29Benaꞌ midengeg ni Moises, minawaꞌ dayun diag Ehipto, miglaguy tug benwa Midian. Segayen megbenwa tu Midian, duun naig bataꞌen duaꞌ tawan, lumbus laki. 30“Naa mendadi,” laung pa ni Esteban, “benaꞌ paat puluꞌ taun ditu Midian si Moises, duuni gendaw, ditu si Moises limawaꞌ mesempel dig Bentud Sinai. Selianen dia, duuni mikpekitaꞌ diniin sesuguꞌen nu Megbebayaꞌ getaw langit. Ki getaw langit kini, mituaꞌ dia titengaꞌ nu sala puun sigbet migligaꞌ. 31Misebuꞌan dun gupia si Moises. Kaliꞌ pekpesempel di sigbet kia, pigipusen sug ligaꞌ, midengegen su taluꞌ nu Kaunutan Megbebayaꞌ. 32Kaliꞌ pektaluꞌ, ‘Naan su Megbebayaꞌ, su pektemuyen nu nga ginepuꞌay mu si Abraham, si Isaac mukaꞌ si Jacob.’ Sinaaban dayun si Moises, ndiꞌ mekakuꞌ megbantay dun. 33Maaꞌ laung padun nu Kaunutan Megbebayaꞌ diniin, ‘Luas mu su sepatus mu kiin, puꞌ kig lupaꞌ kiin ginindegan mu, danaan dain. 34Naa mendadi,’ maaꞌ laung padun nu Megbebayaꞌ, ‘minitaꞌu dema tuꞌu su meliget kelegenay nu nga piglegetawan ku. Midengegu pa pagid sug degu nilan, kaas mituaꞌu adun gumawen dinilan di kaulipen dinilan. Mendadi yaꞌa, Moises, yaꞌai suguꞌen ku mpanaw ditug Ehipto.’” 35Maaꞌ laung padun ni Esteban, “Naa kini si Moises, ki pimilas kiin nu nga getaw Israel, su tiluꞌan nilan begudiin, ‘Ndaꞌi pegbayaꞌ mu dinami, mukaꞌ kanaꞌa gukum dinami,’ iin masiꞌ tuꞌu su sinuguꞌ nu Megbebayaꞌ meglekaunutan dinilan mukaꞌ gumawen dinilan, kaas ibangan si Moises nu getaw langit, su mikpaitaꞌ diniin dia sigbet migligaꞌ. 36Naa saꞌ maꞌantu, iwit tuꞌu ni Moises su nga getaw Israel memegawaꞌ diag Ehipto. Melaun mekesalebuꞌ pinggulaula mukaꞌ tuꞌus binaal ni Moises ditug Ehipto mukaꞌ tu Gempula Dagat sampay ditug limawaꞌ, paat puluꞌ taun ilan ditug limawaꞌ kia. 37Mendadi kini si Moises, iini miktaluꞌ tu nga getaw Israel maꞌniniꞌ. ‘Duun pai tenduꞌen nu Megbebayaꞌ pemuunanen diniu, maꞌniin dinaan, sama da niu dema getaw Israel.’ 38Kaas si Moises, iinig duma nu nga getaw Israel mipungun ditug limawaꞌ, ki ginepuꞌay ta, mukaꞌ iin dademaig duma nu getaw langit miktaluꞌ diniin ditug Bentud Sinai. Iin pa paduni pigwekilan taluꞌ nu Megbebayaꞌ ndaꞌi kebelengen, adun pengumbilinen dinita.” 39Laung padun ni Esteban, “Laak dagid pia maꞌantu, su nga ginepuꞌay ta, ndaꞌ ilan pekpetuud dini Moises. Mimilas ilan diniin, puꞌ migindaw nilan su kebetang nilan ditug Ehipto. 40Kaas laung nu getaw Israel dini Aaron, ‘Baalay mu ami ngag ledawan mekpenuluꞌ dinami bianan nami. Puꞌ si Moises kiin,’ laung nilan, ‘su miguit dinami memegawaꞌ ditug Ehipto, naa ndaꞌ nami suunay saꞌ adin dun.’ 41“Mendadi maꞌantu, binaalan ilan tuꞌu ni Aaron ledawan maꞌniin palas nati baka, iini pingilakan nilan dayun. Liliag ilan gupia dia pimbaalbaal nilan kia. 42Saꞌ maꞌantu, tiliudan ilan dayun nu Megbebayaꞌ, pituyang ilan niin mektamuy ditu ngag bitun tug langit, maaꞌ dadema nu sinulat nu nga pimuunan nu Megbebayaꞌ ditu Misulat Taluꞌen, laungen, ‘Yamu nu nga getaw Israel! Kanaꞌ naani piktamuy niu, kanaꞌ naani pingilakan niu guliden, saanan nu kepanaw niu kiin paat puluꞌ taun ditug limawaꞌ. 43Pegeguiten niu sug lepintaw binaal luna bitangan ledawan, ngalanen si Moloc, mukaꞌ sug binaal niu ledawan nug diwata niu bitun, ngalanen si Repan, lumbus pimbaalbaal laak niu, adun pektemuyen niu. Kaas iini puunanen, puaꞌen ku amu dig benwa kini, penguiten amu dayun ditu dapit dibaluy nug benwa Babilonia.’” 44Laung padun ni Esteban, “Mendadi, saanan nu ginepuꞌay ta ditug limawaꞌ, ditu nilan sug Lepintaw nu Takesiꞌ binaal luna, iini pengedapan nilan tu Megbebayaꞌ. 45Naa benaꞌ miawiꞌ na nu ginepuꞌay ta si Josue kig benwa kitu, puꞌ piawaꞌ na nu Megbebayaꞌ su ngag lain bansa, iwit nilan sug lepintaw kitu pinusakaꞌ dinilan nu nga gamaꞌ nilan. Dia dayun sug lepintaw, sampay di gendaw ni David. 46Naa si David kia, liliag gupia diniin su Megbebayaꞌ, kaas mikpekilelaat si David ditu Megbebayaꞌ, iin siai megbaal balay pegbenwanan nu Megbebayaꞌ, su pektemuyen ni Jacob kitu. 47Laak iini migbaal dun, si Salomon na.” 48Laung padun ni Esteban, “Laak dagid su Tampusan Metaas Megbebayaꞌ, ndiꞌen pegbenwananig balay binaal nu kilawan. Iini sinulat dengantu nu pimuunan nu Megbebayaꞌ ditu Misulat Taluꞌen, laungen, 49‘Gingkudan ku sug langit, laung nu Kaunutan Megbebayaꞌ, mukaꞌ bendayan ku sug lumbang. Metau bamu megbaal balay mbantang dinaan? Duun bai pelelian ku? 50Kanaꞌ ba naani migbaal dun sug launan bitang di gekleb langit buꞌ lupaꞌ?’” 51Mendadi, miktaluꞌ pa padun si Esteban tu nga gukum kia, “Naa yamu pa di nga getaw, meketegas gupiai gulu niu! Sug delendeman niu, maaꞌ nug delendeman nu nga kanaꞌ getaw Judea! Ndiꞌ niu talentenan su tinaluꞌ nu Megbebayaꞌ! Mesama damu di nga ginepuꞌay niu, puꞌ tatap niu pemilasay sug Balakat nu Megbebayaꞌ! 52Duun bai sala tawan pimuunan nu Megbebayaꞌ dengantu, ndaꞌ peglegetay nu nga ginepuꞌay niu? Binunuꞌ nilan su nga pimuunanen mekpetenday pedaan tu ketuaꞌ nu mekesuun Sesuguꞌenen. Mendadi yamu pelum, benaꞌ mituaꞌ nain diniu, tinipu niu mukaꞌ binunuꞌ niu. 53Yamui pigwekilan nu sesuguꞌen nu Megbebayaꞌ getaw langit tu Palintanen, dagid ndaꞌ niu dunutay!” 54Naa ki nga gukum kini, benaꞌ midengeg nilan su tinaluꞌ kia ni Esteban, mingkiget ilan di ngisi nilan, sabaꞌ mitutung ilan gangit diniin. 55Dagid kini si Esteban, pingepuꞌan nug Balakat nu Megbebayaꞌ. Migangag tug langit, minitaꞌen di tiag su kelengas nu pegbayaꞌ nu Megbebayaꞌ, mukaꞌ minitaꞌen pa pagid si Isus pegindeg dia dapit lintu nu Megbebayaꞌ. 56“Tayay pa daan!” laung ni Esteban. “Pegitaꞌen ku sug langit mipukaꞌ, mukaꞌ kig Bataꞌ nu Kilawan pegindeg dia dapit lintu nu Megbebayaꞌ!” 57Mendadi ki nga gukum kini, mimeksay ilan tanan dunut tinimpeng nilani telinga nilan. Pigbatak nilan dayun si Esteban, 58dindel nilan dayun ditug liu nug lunsud nilan. Dayun betuay si Esteban nu nga tuminakesiꞌ kia dig balus. Su nga migbatu dun, binilin nilani nga suub nilan di gedapan nu sala tawan begutaw, ngalanen si Saulo. 59Pinemalan nilan dayun betuay si Esteban kini. Si Esteban, minenabi, laungen, “Uu Kaunutan Isus, dawat mu su gimuudu!” 60Minginlulud dayun si Esteban mukaꞌ minekeg menenabi, laungen, “Uu Kaunutan Megbebayaꞌ! Saꞌ mesuꞌat, ndiꞌ mu pemilangayi salaꞌ nilan kini!” Mideksuꞌ teluꞌay, migetus nai ginaa ni Esteban. 1 Naa si Saulo kia, sinanguꞌen su kepatay dini Esteban kia. Naa mendadi su gendaw kia, pikpuunan gupia peglegetay su pikumpungan nu nga mikpetuud dini Isus dia Jerusalem. Ki nga piglegetan kia, mipelak ilan dayun di tibuuk Judea mukaꞌ Samaria, iin laaki mibilin dinilan dia Jerusalem su nga sepuluꞌ buꞌ duaꞌ tawan peneligan ni Isus. 2Naa duuni nga getaw mikpetuud gupia tu Megbebayaꞌ, miglebeng ilan tug bangkay ni Esteban, lilekan nilan gupia iin. 3Mendadi si Saulo kia, piglegetanen patiꞌ su pikumpungan nu sakup ni Isus. Minamal suled di ngag bilayan, pimintengen su nga mikpetuud libun laki, dayunen uitay dia pirisuan. 4Laak su nga mipelak kiin, pia adin ilan mekangay, minamal ilan megukit di Gempia Petenday. 5Si Felipe kiin, minangay dig lunsud sakup Samaria, pigukiten tu nga getaw ditu puꞌ si Isus su Tinduꞌ nu Megbebayaꞌ Meglekaunutan. 6Benaꞌ midengeg nu melaun getaw su ginukit ni Felipe mukaꞌ minitaꞌ nilan su mekesalebuꞌ pinggulaulanen, piktalentenan nilan gupia su taluꞌen. 7Melaun menenulay pingutidan ditu getaw piglegetan nilan, menekeg mektegas su menenulay selian nilan mautid. Melaun dadema getaw miuliꞌan minatay seputul lawasen, sampay ngag duma mipilung. 8Saꞌ maꞌnia, liliag gupia su nga getaw Samaria kia. 9Naa diag lunsud kia duuni getaw mensaled, ngalanen si Simon. Kini si Simon, miniben na mesebuꞌay su nga getaw Samaria ditu penggulaulanen. Inangkenen metaasi tindegen. 10Ndaꞌig datuꞌ ndaꞌi pusuk, migelaꞌ mektalenten diniin su nga getaw dia. Laung nilan, “Su ginuung nu getaw kiin, ginuung nu Megbebayaꞌ. Su gelalen, ‘Su Mekesalebuꞌ Ginuung.’” 11Tinalentenan gupia nu nga getaw si Simon, puꞌ miniben nailan mesebuꞌay tu nga kenaleden. 12Laak dagid benaꞌ mikpetuud ilan ditu Gempia Petenday ginukit ni Felipe mekatag di Keglekaunutan nu Megbebayaꞌ dakus mekatag dini Isukristu, suminakup ilan dayun tu Megbebayaꞌ, binunagan ilan dayun tubig, libun laki. 13Sampay si Simon kini, mikpetuud na pagid. Tubus bunagay tubig si Simon, migduma dini Felipe. Saꞌ minitaꞌen su nga mekesalebuꞌ mipenggulaula mukaꞌ tuꞌus, misebuꞌan dun gupia si Simon. 14Naa su nga peneligan ni Isus ditu Jerusalem, benaꞌ midengeg nilan puꞌ dinawat na nu getaw Samaria su Gempia Petenday nu Megbebayaꞌ, sinuguꞌ nilan si Pedro mukaꞌ si Juan meditu Samaria. 15Benaꞌ minateng ditu si Pedro mukaꞌ si Juan, pinenebian nilan su nga mikpetuud dini Isus dia, adun pengepuꞌan ilan nug Balakat nu Megbebayaꞌ. 16Puꞌ ndaꞌ pa lusad di nga getaw kia sug Balakat nug Megbebayaꞌ, binunagan ilan laak tubig, tuꞌus di kesakup nilan dini Isus. 17Mendadi benaꞌ pindepenan ni Pedro mukaꞌ ni Juan su nga getaw Samaria kia, pingepuꞌan ilan dayun tuꞌu nug Balakat nu Megbebayaꞌ. 18Naa kia si Simon, benaꞌ minitaꞌen puꞌ saꞌ depenan nu nga peneligan ni Isus su nga mikpetuud, pengepuꞌan ilan dayun nug Balakat nu Megbebayaꞌ, miktulun sia si Simon kwarta dini nga Pedro. 19Kaliꞌ pektaluꞌ dinilan, “Saꞌ mesuꞌat, begayay niau di ginuung niu kiin, adun saꞌ duuni getaw depenan ku, pengepuꞌan ilan dadema nug Balakat nu Megbebayaꞌ.” 20“Baa, ukuman ka nu Megbebayaꞌ,” simbag ni Pedro, “yaꞌa mukaꞌ su kwarta mu kiin! Masiꞌ delendeman mu, kig begay nu Megbebayaꞌ, megdadi seluyay? 21Ndaꞌig labet mu dun su penggulaulaan nami. Puꞌ kig delendeman mu kiin, ndiꞌ pia di pegitaꞌen nu Megbebayaꞌ. 22Pegbiksuꞌay mui melaat delendeman mu kiin. Penenebiay mu saꞌ megdadi, pedesunen ka nu Megbebayaꞌ dig delendeman mu melaaten. 23Puꞌ misuunan ku migbayaꞌ gupia dig delendeman mu su kengimbegu mu, mibaluda nu salaꞌ mu.” 24Laung dayun ni Simon dini Pedro mukaꞌ dini Juan, “Kelelaat penenebiay niau tu Kaunutan Megbebayaꞌ, ndiꞌ na mpenggulaula ki kelaun tinaluꞌ niu kia.” 25Tubus itu, tuminakesiꞌ si Pedro mukaꞌ si Juan ditu nga getaw, mukaꞌ migukit ilan di taluꞌ nu Kaunutan si Isus. Benaꞌ mitubus, minuliꞌ ilan ditu Jerusalem. Selian nilan dig dalan pegangay dia Samaria, inukit da nilan dema su Gempia Petenday dia melaun lunsud mibianan nilan. 26Naa mendadi si Felipe kiin, duuni sesuguꞌen nu Megbebayaꞌ getaw langit suminuguꞌ diniin, laungen, “Pengikpesa, angaya dia dapit gilidan gendaw, dia karsada pegangay ditu Gasa genat dini Jerusalem.” (Ki karsada kia, mikebian di meliwag limawaꞌ.) 27Saꞌ maꞌnia, benaꞌ mideksuꞌ mektaluꞌ su getaw langit, migbuat si Felipe, mipanaw tuꞌu. Naa duuni getaw Etiopia, metaas pegwekilan ni Candace, sug libun meguit tu getaw Etiopia, trisurirunen. Ki trisuriru kini, miditu Jerusalem mektamuy tu Megbebayaꞌ. 28Mendadi saꞌ minuliꞌ pelum ditug Etiopia, suminakay prada, dunut pegbasa libru, su Misulat Taluꞌ nu Megbebayaꞌ pisulaten dengantu tu pimuunanen si Isaias. 29Mendadi selian nu trisuriru megbasa dun, kini pelum si Felipe, tiluꞌan nug Balakat nu Megbebayaꞌ, laungen, “Pekpesempela di prada kia, tenduga dun.” 30Pingeted dayun ni Felipe su prada, mukaꞌ midengegeni getaw kia, pegbesaanen su sinulat kia nu pimuunan nu Megbebayaꞌ si Isaias. Sinaakan dayun ni Felipe su trisuriru, laungen, “Mesabut mu dai pigbasa mu kiin?” 31Kaliꞌ sembag ki getaw Etiopia kia, “Kendutaꞌi kesabutu dun, subay duuni megluas dun dinaan?” Inggaten dayun si Felipe menaik megingkud dia gupiden. 32Iinig binasanen ditu Misulat Taluꞌ nu Megbebayaꞌ, laung, “Ki getaw kini, sug betaden, maꞌniin betad karniru egaken tu pektitiꞌan dun, maꞌniin dema betad nati karniru, ndiꞌ megengaꞌ saꞌ untingan. Puꞌ selian piglegetan, ndaꞌiduni taluꞌen. 33Pipiidpiidan iin, kanaꞌ bantang su ginukuman diniin. Ndaꞌi mekengasal dunig liwaten, puꞌ pipeleki gumulen.” 34Laung nu getaw Etiopia dini Felipe, “Naa saꞌ megdadi, ki sinulat kini, pesuun mu dinaan saꞌ taꞌ taway duni misugat ini nu pimuunan nu Megbebayaꞌ. Iinen da su suminulat dun, atawaka lain tawan saan?” 35Mendadi si Felipe, pikpuunanen pegweliay su sinulat kia, dayunen pegukit dia trisuriru su Gempia Petenday mekatag dini Isus. 36Naa mukaꞌ kebaal nilan mundas dia karsada, midepet nailan di tubig. Miktaluꞌ su trisuriru, “Naa, tayay pa daan, duuni tubig. Mabuꞌ megdadi, bunaganu tubig.” 37[Kaliꞌ sembag si Felipe, “Megdadi da bunagan ka dun, saꞌ gelaꞌen mui ginaa mu di kekpetuud mu.” Kaliꞌ sembag, “Aa, naa, mikpetuudu lai. Mituudanu dun puꞌ si Isukristu, iinig Bataꞌ nu Megbebayaꞌ.”] 38Pitenlen dayun nu trisuriru su prada. Minaug ilan duaꞌ, dayun minlusad ilan tu tubig. Binunagan dayun ni Felipe su trisuriru. 39Benaꞌ guminawen ilan dia tubig, inabay dayun si Felipe nug Balakat nu Megbebayaꞌ megawaꞌ dia. Ndaꞌ na maitaꞌ nu trisuriru. Minundas nain, mipatiꞌ na leliagay. 40Naa si Felipe, dia na mitandaꞌ lunsud Asoto. Genat diag Asoto, minundas tu Cesarea. Adin su ngag linunsudan gembiananen, pengukiten ni Felipe dia su Gempia Petenday. 1 Laak si Saulo kiin, penemalanen sidaꞌay su nga sakup nu Kaunutan si Isus, pemetainen ilan sia. 2Saꞌ maꞌnia, miditu si Saulo Tampusan Metaas Belian nu getaw Judea, minengi diniin sulat uitenen tu nga kaunutan di nga simbaan nu getaw Judea tug lunsud Damasco, adun saꞌ duuni maitaꞌen dia, sakup nug Bianan nu Kaunutan si Isus, daapenen sia libun laki, penguitenen dayun puliꞌ ditu Jerusalem. 3Naa mendadi kini si Saulo, saꞌ sungu na mesebang diag lunsud Damasco kia, masiꞌ mitiagan tekaw tiag genat tug langit. 4Mibelilid diag lupaꞌ si Saulo, mukaꞌ duuni midengegen taluꞌ, laungen, “Saulo! Mauma dema peglegetan mau?” 5“Sir, taꞌ taway dun ka?” sinaak ni Saulo. Kaliꞌ sembag su pektaluꞌ kia, “Naan laꞌa si Isus, su peglegetan mu. 6Naa pegbuata, bundasa diag lunsud kia. Saꞌ mateng ka, teluꞌan ka dayun taꞌ alanduni gempia baalen mu.” 7Naa su nga tendug ni Saulo, tuminlen ilan, ndaꞌ ilan pektaluꞌtaluꞌ, puꞌ midengeg nilan ki tingeg kia, laak ndaꞌi minitaꞌ nilan. 8Migbuat si Saulo, laak benaꞌ mingmata, masiꞌ ndiꞌ mekengitaꞌ. Kaas inulipit laak nu ngag dumanen mundas diag Damasco. 9Telu gebii ndiꞌ mekengitaꞌ, ndaꞌ na aan mukaꞌ ndaꞌ na inum. 10Naa duuni sakup ni Isus diag Damasco, ngalanen si Ananias. Mendadi kini si Ananias, mikpaitaꞌ gupia diniin su Kaunutan si Isus. “Ananias! sinabi ni Isus.” “Uu Kaunutan, keni dau,” laung ni Ananias. 11Kaliꞌ pektaluꞌ si Isus diniin, “Pegbuata, angaya ditu karsada piningalan dun Su Melegdeng Karsada. Laaway mu dayun diag balay ni Judasi sala tawan getaw Tarso, ngalanen si Saulo. Puꞌ iin, menenabi, 12mukaꞌ duuni pinitaꞌ diniin nu Megbebayaꞌ getaw sumiled dia suguden, ngalanen si Ananias, megdepen diniin adun mekengitaꞌ puliꞌ.” 13Dagid kaliꞌ sembag si Ananias, “Uu Kaunutan, melaun migukit dinaan mekatag dini Saulo kiin, pilaatanen daw gupia su piglegetawan mu ditu Jerusalem. 14Mukaꞌ bigayan daw nu nga kaunutan nug belian pegbayaꞌen, daapenen sug launan mekpaingabang diniꞌa.” 15Dagid sumimbag su Kaunutan si Isus, “Panawa dema tuꞌu tu niin, puꞌ si Saulo kia, pimiliꞌu mbaal sesuguꞌen ku megukit mekatag dinaan tu nga kanaꞌ getaw Judea, tu nga gadiꞌ, sampay tu nga getaw Israel dadema. 16Mukaꞌ pagid paitaꞌu pa diniin ki kelegenay mbiananen meksekat di kesakupen dinaan.” 17Saꞌ maꞌnia, mipanaw dayun si Ananias. Benaꞌ minateng mukaꞌ sumiled diag balay kia, dipenanen dayun si Saulo. Miktaluꞌ diniin si Ananias, “Uu Mimated Saulo, sinuguꞌu nu Kaunutan si Isus, su mituaꞌ diniꞌa dia karsada su kepanaw mu dini. Naa, iini sinuguꞌu niin medini niꞌa, adun mekengitaꞌa puliꞌ, dakus pengepuꞌan ka nug Balakat nu Megbebayaꞌ.” 18Mitekaw dayun mawaꞌ ki mamaꞌ gunap sedaꞌ mitabun dia mata ni Saulo, mikengitaꞌ puliꞌ. Suminambut megbuat, mikpebunag dayun tubig. 19Tubus itu minaan si Saulo, dayun mipuliꞌ su sekegen. Mendadi genat itu migbebenwa si Saulo santaꞌ gebii dia nga sakup ni Isus diag Damasco. 20Miditu dayun nga simbaan nu getaw Judea, pingukiten dia puꞌ si Isus, iin sug Bataꞌ nu Megbebayaꞌ. 21Naa sug launan mikedengeg di taluꞌ ni Saulo, misebuꞌan ilan gupia, laung nilan, “Kanaꞌ bain nu migleget gupia tu nga mekpaingabang dini Isus ditu Jerusalem? Mukaꞌ kanaꞌ baini midini dun, puꞌ adun daapenen siai nga mikpetuud dini Isus, adun uitenen ditu gedapan nu nga kaunutan nug belian ta ditu Jerusalem?” 22Dagid migdugang laaki ginuung ni Saulo megukit, kaas ndiꞌ maulakan nu nga getaw Judea megbenwa diag Damasco. Pinepet dinilan ni Saulo puꞌ si Isus, iin su Tinduꞌ nu Megbebayaꞌ Meglekaunutan. 23Mendadi benaꞌ santaꞌ gebii, ki nga getaw Judea kini, mikpasad ilan petain nilan si Saulo. 24Dagid duuni getaw mikpesuun dun dini Saulo. Naa gebii gendaw, pegingaten nu getaw Judea su nga gengaꞌan nug lunsud Damasco, adun epaꞌen nilan sia petayay si Saulo. 25Laak dagid duuni gebii, kaliꞌ pegleketau su nga sakup ni Saulo, iwit nilan iin tu gembagel dending nug lunsud kia, inisen nilan dig bukag, dayun nilan tentunay diag liu si Saulo. 26Mendadi, minuliꞌ na pelum ditu Jerusalem si Saulo, minampuꞌ dayun sia dia nga sakup ni Isus. Dagid mendek ilan diniin, puꞌ ndaꞌ ilan metuuday dun puꞌ suminakup nain dini Isus. 27Dagid si Bernabe, suminugut dini Saulo. Iwit ni Bernabe si Saulo ditu nga peneligan ni Isus, inukiten dinilan su kekitaꞌ ni Saulo ditu Kaunutan dia karsada, su kangayen kiin ditug Damasco. Inukit pagid ni Bernabe dinilan su kekabit nu Kaunutan diniin, sampay su kenibeluꞌ ni Saulo mengukit mekatag dini Isus ditug Damasco. 28Saꞌ maꞌnia, migduma si Saulo dia nga peneligan ni Isus dia Jerusalem. Minibeluꞌ gupia si Saulo megukit mekatag di Kaunutan. 29Dagid saꞌ miglantugiꞌ si Saulo di nga getaw Judea mektaluꞌ pikebitan nu getaw Grecia, ilan kini, petain nilan sia si Saulo. 30Benaꞌ misuunan nu kepetedan sug delendeman nu getaw Judea kia, iwit nilan si Saulo tu Cesarea, dayun pibundas nilan peleguyay tu Tarso. 31Maꞌantu, su tibuuk pikumpungan nu nga sakup ni Isus, ndaꞌ nai megleget dun dig liwagan Judea, Galilea, mukaꞌ Samaria. Kagina pinguliksegan ilan nug Balakat nu Megbebayaꞌ, migisegi sinuunan nilan di kekpetuud, minamal ilan megbasa tu Megbebayaꞌ mukaꞌ migdugang ilan. 32Naa si Pedro, sabaꞌen mengepitan tu nga sakup ni Isus di ngag lunsud, minateng diag Lida, mingumbelayan tu piglegetawan nu Megbebayaꞌ dia. 33Mendadi duuni mipekitaꞌen getaw dia, ngalanen si Eneas, mipilung, walu taun ndaꞌ siben pekegbuat diag belilidanen. 34Kaliꞌ pektaluꞌ si Pedro diniin, “Naa Eneas, pauliꞌan ka ni Isukristu. Pegbuata, pengikpesay muig belilidan mu kiin.” Dayun pegbuat si Eneas. 35Naa su ngag launan getaw pegbenwa diag Lida mukaꞌ di Saron, benaꞌ minitaꞌ nilan si Eneas mikepanaw na, miagak ilan dayun sumakup tu Kaunutan si Isus. 36Naa duunig libun ditug lunsud Jope mikpetuud dini Isus, ngalanen si Tabita. (Di pikebitan nu getaw Grecia, si Dorcas, maꞌananen gusa.) Kini si Tabita, pinemalanen pepianay su nga getaw, pegebanganen su nga pubri. 37Mendadi mitaang dun, migladu si Tabita, dayun minatay. Benaꞌ mitubus nu ngag dumanen ugasay, bitang nilan sug bangkayen di sugud diag ditaas. 38Naa sug lunsud Jope kia, mesempel diag Lida. Mendadi benaꞌ midengeg nu nga sakup dia Jope puꞌ diag Lida si Pedro, suminuguꞌ ilan duaꞌ tawan, pimuun nilan dini Pedro, “Kelelaat pediniin ka nami deliꞌ.” 39Saꞌ maꞌnia, mingikpes si Pedro, migdunut tuꞌu dinilan. Benaꞌ minateng dia Jope, pibundas si Pedro dia sugud diag ditaas. Mikpungun dayun dini Pedro su kelaun balulibun. Pekelegenan ilan gupia, pinitaꞌ nilan pagid dini Pedro su nga suub mukaꞌ duma penepeten pimenaiꞌ ni Tabita su tetubuꞌ pa. 40Mendadi, piawaꞌ ni Pedro dia sugud sug launan getaw. Minginlulud dayun si Pedro menenabi. Benaꞌ mitubus menenabi, liningay ni Pedro kig bangkay kia, kaliꞌ peksabi, “Tabita, pegbuata!” Mingmata si Tabita. Minitaꞌen si Pedro, dayun migbuat. 41Inulagak ni Pedro megindeg. Dayun sebiay ni Pedro su nga kelaun mikpetuud kampuꞌ nu ngag balulibun, pigwakilen dayun dinilan si Tabita, mitubuꞌ na puliꞌ. 42Mileep dayun diag lunsud Jope su gukiten dun. Melaun dayun mikpetuud tu Kaunutan si Isus. 43Si Pedro, migbebenwa pa santaꞌ gebii dia Jope diag balay ni Simon, getaw meninaꞌ panit. © Wycliffe Bible Translators, Inc. Al 1 Naa duuni getaw tu Cesarea, ngalanen si Cornelio, kaunutan nu pikumpungan sundalu nu getaw Roma piningalan dun “Su Pikumpungan nu Getaw Italia.” 2Kini si Cornelio, mikpetuud gupia tu Megbebayaꞌ. Pia kanaꞌ getaw Judea, migbasa tu Megbebayaꞌ, sampay su nga gapenen. Tatapen pemegayay su nga getaw Judea, mukaꞌ menamal menenabi tu Megbebayaꞌ. 3Mendadi duuni gendaw, ginengaꞌ menaugi gendaw, duuni sesuguꞌen nu Megbebayaꞌ getaw langit pinitaꞌ masiꞌ nu Megbebayaꞌ dini Cornelio, mituaꞌ dia suguden. Kaliꞌ peksabi su getaw langit, “Cornelio!” 4Si Cornelio, tintengen su getaw langit, sabaꞌ mindek gupia. Sinaaken diniin, “Sir, taꞌi tuyuꞌ mu sia dinaan?” Kaliꞌ sembag su getaw langit, “Su kenenabi mu mukaꞌ sug betad mu memegay, tilimaꞌ nu Megbebayaꞌ, midelendema niin. 5Mendadi, suguꞌ mui sesuguꞌen mu meditu Jope, adun uiten nilan puliꞌ dinii sala tawan getaw, si Simon, sala ngalanen si Pedro. 6Iin, migbebenwa diag balay nu sala Simon, getaw meninaꞌ panit, dia geksid dagat sug balayen.” 7Naa saꞌ maꞌnia, benaꞌ migawaꞌ dia su getaw langit, miksabi si Cornelio duaꞌ tawan sesuguꞌenen dakus sala tawani sundalu megilak diniin. Su sundalu, migbasa dadema tu Megbebayaꞌ. 8Naa benaꞌ inukitan ilan ni Cornelio di mipenggulaula kia, sinuguꞌen ilan tuꞌu mangay ditu Jope. 9Mendadi benaꞌ di sala gendaw, saanan dia pailan dalan su nga sinuguꞌ kia mukaꞌ mesempel nailan tug lunsud Jope, kini si Pedro, minaik tu gatep menenabi, miktui gendaw. 10Naa mukaꞌ migutem na, mauyaꞌanen sia maan. Laak selianen pa megelat gilak, pinitaꞌ masiꞌ nu Megbebayaꞌ diniin maꞌniin 11mipukaꞌ sug langit, duun dayuni mitentun dia gupiden maꞌniin palas gembagel gumut miketan di paat buuk sunguten. 12Bitang dia su kelaun gininisan metetubuꞌ, sampay mamak mukaꞌ manukmanuk. 13Duun dayuni midengeg ni Pedro taluꞌ, laungen, “Naa, Pedro, pegbuata, titiꞌ mu ki sedaꞌan mu, aan ka dayun!” 14Dagid kaliꞌ sembag si Pedro, “Pelai, uu Kaunutan! Ndaꞌu mainsan aan dun, su melemuꞌan ami dun sampay su ndiꞌ nami maꞌaan nga getaw Judea.” 15Midengeg pa puliꞌ ni Pedro su taluꞌ, laungen, “Adin su tinaluꞌ nu Megbebayaꞌ mpia aanen, ndiꞌ mu teluꞌay ndiꞌ mu maꞌaan.” 16Mendadi ki mipenggulaula kia, telu deksuꞌ pa pauliꞌay, dekag pa mibatun na puliꞌ diag langit su gumut. 17Mendadi selian ni Pedro melibuleng di gulugan nu pinitaꞌ diniin kia, mibaangan na nu nga sinuguꞌ ni Cornelio kia sug balay ni Simon, pegindeg nailan dia gengaꞌanen. 18Miksabi ilan dayun, sinaak nilan, “Diin ma pegbebenwa si Simon, sala ngalanen si Pedro?” 19Naa segay ni Pedro megulug sia di pinitaꞌ diniin kia, tiluꞌan masiꞌ iin nug Balakat nu Megbebayaꞌ, laungen, “Pekineega! Duuni telu tawan getaw minateng, pekpenengaun ka nilan. 20Pegbuata, penauga. Ndiꞌa pegalangalang megdunut dinilan, puꞌ naani suminuguꞌ dinilan.” 21Saꞌ maꞌnia, minaug dayun si Pedro, laungen ditu telu tawan kia, “Mabuꞌ naani pekpenengaun niu. Taꞌ mai tuyuꞌ niu dinaan?” 22Kaliꞌ ilan sembag, “Sinuguꞌ ami nu kaunutan nami si Cornelio. Si Cornelio kiin, mekesuun getaw. Pigbesaanen su Megbebayaꞌ, mukaꞌ inal dain dema nu kelaun getaw Judea. Naa, duuni sesuguꞌen nu Megbebayaꞌ getaw langit miktaluꞌ diniin puꞌ inggaten ka nami meditug balayen, puꞌ adun medengegen ki gukiten mu.” 23Saꞌ maꞌnia, piseled ilan ni Pedro, adun mektulug pailan dia gebii kia. Naa benaꞌ miglegendaw, mingikpes si Pedro, tumindug dayun dinilan mpanaw. Duun dademai nga getaw Jope migdunut dinilan, nga kepetedan nilan. Naa si Cornelio kia, saananen mekpedateng dinilan, inggateni ngag betaꞌanen mukaꞌ nga sambaten mekpungun diag balayen. 24Benaꞌ puliꞌ gendaw, minateng si nga Pedro dia Cesarea. 25Benaꞌ sungu metulan diag balay si Pedro, sinungkak dayun ni Cornelio, miglaub si Cornelio dia gedapanen, luminuꞌud dayun diniin. 26Laak dagid inulagak ni Pedro, laungen diniin, “Pegindega, puꞌ sama kilawan mau da laak.” 27Selian nilan megabitabit, minundas si Pedro dia seled, minitaꞌen su melaun getaw mipungun dia. 28Kaliꞌ pektaluꞌ si Pedro dinilan, “Mendadi yamu nu nga getaw, suunan niu puꞌ binandu diag betad dinami nu nga getaw Judea, lumamug tu getaw dig lain bansa atawaka mengumbelayan dun. Dagid pisuun na dinaan nu Megbebayaꞌ, subay ndaꞌi getaw pemilangen ku milemuꞌan atawaka kanaꞌ penembaꞌen nu Megbebayaꞌ. 29Kaas saꞌ piangayu ni Cornelio, ndaꞌu belibaday. Naa mendadi, uu Cornelio, saꞌ maꞌantu, taꞌ mai tuyuꞌ mu dinaan?” 30Kaliꞌ sembag si Cornelio, “Naa, paat gebii na nandaw genat kenenabiu diag balayu, ginengaꞌ menaugi gendaw. Mendadi saanan ku menenabi, mitekaw duuni getaw mituaꞌ di gedapan ku, tumiagi penepetenen, 31miktaluꞌ dinaan, ‘Cornelio! Tilimaꞌ nu Megbebayaꞌ su kenenabi mu, mukaꞌ pingebeten su kepepia mu tu nga getaw. 32Naa saꞌ maꞌantu, suguꞌ mui getaw mangay ditu Jope, ditu ni Simon sala ngalanen si Pedro. Migbebenwa diag balay nu sala Simon, getaw meninaꞌ panit dia geksid dagat.’ 33Kaas iini miksabiu dun diniꞌa ganam,” maaꞌ laung pa ni Cornelio. “Naa milelaata dinaan, puꞌ minangaya dini. Mendadi, dini nami gedapan nu Megbebayaꞌ, ki tibuuk pikpungunan nami, adun kineegan nami su gikteb nu pitaluꞌ nu Megbebayaꞌ diniꞌa.” 34Mendadi, kaliꞌ pektaluꞌ si Pedro, “Aa naa, minget misuunan ku na, ndaꞌig lingken petailen nu Megbebayaꞌ. 35Adin su megbasa diniin mukaꞌ menggulaula melengas, pia taꞌ bensaay dun, duaten iin nu Megbebayaꞌ. 36Mendadi, misuunan niu ki tinaluꞌ nu Megbebayaꞌ dinami nga getaw Israel, ki Gempia Petenday, ki kepeseksud di getaw tu Megbebayaꞌ pebian dini Isukristu, su Kaunutan nu tibaꞌan getaw. 37Suunan niu puꞌ dekag miktituluꞌ si Juan mekatag di kekpebunag tubig, duuni mekesalebuꞌ mipenggulaula diag liwagan Galilea sampay Judea. 38Midengeg niu si Isus getaw Nazaret, sug bigayan nu Megbebayaꞌ Balakaten mukaꞌ ginuungen. Kini si Isus, lineepen su tibuuk benwa Judea, pipiananen su nga getaw mukaꞌ pineguliꞌanen su nga pilegetan nu Palin, puꞌ ibangan iin nu Megbebayaꞌ.” 39Laung padun ni Pedro, “Mendadi, sug launan pinggulaula ni Isus dia Judea mukaꞌ ditu Jerusalem, yamii miketakesiꞌ dun. Dagid kini si Isus, pinatay nu nga getaw Judea, linansang nilan di kurus. 40Benaꞌ di ketelu endawen, pitubuꞌ puliꞌ iin, pitubuꞌ nu Megbebayaꞌ, mukaꞌ pinitaꞌ pa pagid nu Megbebayaꞌ di getaw. 41Ndaꞌen paitaꞌ di tibaꞌan getaw, pinitaꞌen laak di ngag daansamaꞌ mipemiliꞌen, saꞌitada dinami nu nga miksalu dema diniin maan mukaꞌ minum, su ketubuꞌen puliꞌ. 42Yami demai sinuguꞌen megukit dun ki Gempia Petenday tu nga getaw dakus megukit dun puꞌ iini tinduꞌ nu Megbebayaꞌ mengukum ditu tibaꞌan getaw tetubuꞌ saꞌ minatay. 43Iin dademai tinakesiꞌan nu kelaun pimuunan nu Megbebayaꞌ dengantu, sinulat nilan ditu Misulat Taluꞌen puꞌ adin su mekpetuud dini Isus, pedesunen nu Megbebayaꞌ su salaꞌen, sabaꞌ nu pegbayaꞌ ni Isus.” 44Mendadi selian ni Pedro megukit, mitekaw pengepuꞌay nug Balakat nu Megbebayaꞌ ki kelaunan mikineeg di pitendayen kia. 45Su nga getaw Judea mikpetuud dini Isus tumindug dini Pedro genat ditu Jope, misebuꞌan ilan dun dayun, kagina ki kanaꞌ getaw Judea, bigay dadema nu Megbebayaꞌ dinilan pingepuꞌan ilan nug Balakaten. 46Puꞌ midengeg nilan su nga kanaꞌ getaw Judea kia, mipalin su pikebitan nilan, dakus inal nilan su Megbebayaꞌ. Kaliꞌ pektaluꞌ si Pedro, 47“Naa ki nga getaw kini, pingepuꞌan nailan nug Balakat nu Megbebayaꞌ, maaꞌ dadema gupia dinita. Mendadi kagina maꞌantu, duun bai mekebelibad dun, bunagan nailan tubig?” 48Saꞌ maꞌnia, suminuguꞌ dayun si Pedro, bunagan ilan tubig tuꞌus di kesakup nilan dini Isukristu. Tubus itu, ginuut ni nga Cornelio si Pedro, ndiꞌ pa deliꞌ muliꞌ di nga santaꞌ gebii. 1 Naa midengeg nu nga peneligan ni Isus mukaꞌ nu ngag duma mimated ditu Judea puꞌ ki nga kanaꞌ getaw Judea, mitelimaꞌ nilan dadema su taluꞌ nu Megbebayaꞌ. 2Mendadi benaꞌ midengeg nilan, sug duma sakup, teluꞌen nilan dayun puꞌ ki nga kanaꞌ getaw Judea kia suminakup na, subay sirkunsisuun dailan dema. Saꞌ maꞌantu, ilan kini, benaꞌ minateng puliꞌ si Pedro ditu Jerusalem, pigbensi nilan si Pedro, laung nilan diniin, 3“Mauma dema mingumbelayan ka ma ditu nga kanaꞌ getaw Judea, su ndaꞌ mesirkunsisu? Mauma dema dumingan ka padun maan dinilan?” 4Saꞌ maꞌnia, gilaꞌ dayun ni Pedro pegukit dinilan su kelaun mipenggulaula genat tu pikpuunanen. 5Kaliꞌ pektaluꞌ si Pedro, “Mendadi, su ditu pau lunsud Jope, minenabiu, mitekaw duun masiꞌi pinitaꞌ nu Megbebayaꞌ dinaan. Minitaꞌu duuni mitentun genat tug langit maꞌniin palas gumut miketan di paat buuk sunguten, mitenaꞌ dia gedapan ku. 6Saꞌ pigipusu diag dialem, minitaꞌu ki nga gininisan metetubuꞌ medengen saꞌ malig, nga mamak sampay manukmanuk. 7Midengegu dayuni taluꞌ, laungen, ‘Naa, Pedro, pegbuata, titiꞌ mu ki sedaꞌan mu, aan ka dayun!’ 8Dagid simbagu, ‘Plai, uu Kaunutan! Ndaꞌu mainsan aan dun, su melemuꞌan ami dun sampay su ndiꞌ nami maꞌaan nga getaw Judea.’ 9“Midengegu pa puliꞌ su miktaluꞌ,” maaꞌ laung padun ni Pedro. “Laung nu miktaluꞌ, ‘Adin su tinaluꞌ nu Megbebayaꞌ maꞌaan, ndiꞌ mu teluꞌay ndiꞌ mu maꞌaan.’ 10Mendadi ki mipenggulaula kia, telu deksuꞌ pa pauliꞌay, dekag pa mibatun na puliꞌ ditug langit sug launanen kia. 11Mendadi su kebatun dun puliꞌ tug langit, iin dademai kedateng nu telu tawan diag balay pektulugan ku. Sinuguꞌ ilan nu sala tawan kaunutan sundalu dia Cesarea, meditu ilan naan. 12Mukaꞌ tiluꞌanu nug Balakat nu Megbebayaꞌ, ndiꞌu mekalangalang megdunut dinilan. Saꞌ maꞌantu, tumindug dadema dinaan meditu Cesareai nga genem tawan kepetedan ta kini, miditu ami balay nu getaw suminuguꞌ dinilan, si Cornelio. 13Benaꞌ minateng ami ditu, tinaluꞌ ni Cornelio dinami puꞌ duun masiꞌi minitaꞌen getaw langit pegindeg diag dialem balayen. Miktaluꞌ daw diniin su getaw langit, ‘Suguꞌ mui getaw mangay ditu Jope, ditu ni Simon sala ngalanen si Pedro. 14Iin nai mekpetenday diniꞌa dig bian nu kegawen mu, kampuꞌ nu kelaun gapen mu.’” 15Laung pa ni Pedro, “Naa mendadi, benaꞌ mikpuunu mekpetenday dinilan, ilan kiin, pingepuꞌan ilan dayun nug Balakat nu Megbebayaꞌ, maaꞌ dadema gupia dinita sug diin kiin. 16Midelendemu dayun su tinaluꞌ begudiin nu Kaunutan si Isus, laungen, ‘Si Juan, migbunag laak tubig di nga getaw. Dagid yamu, bunagen diniu kig Balakat nu Megbebayaꞌ.’ 17Naa mendadi gempantek,” maaꞌ laung padun ni Pedro, “ki nga kanaꞌ getaw Judea, pisama nu Megbebayaꞌ sug bigayen dinilan ditug bigayen dinita sug diin kiin, su mikpetuud ita tu Kaunutan ta si Isukristu. Naa kagina maꞌantu, naan, kanaꞌu memaag ditu Megbebayaꞌ!” 18Naa, su nga getaw migbensi dini Pedro kia, benaꞌ midengeg nilan su tinaluꞌen kia, misikpaꞌ ilan dayun mektaluꞌ. Inal nilan su Megbebayaꞌ, laung nilan, “Mendadi saꞌ maꞌantu, masiꞌ ki nga kanaꞌ getaw Judea, bigay pagid nu Megbebayaꞌ dinilan keksikesuun nilan mukaꞌ kepeduma nilan tu ketubuꞌ ndaꞌi tamanen!” 19Naa genat tu kepatay kiin ni Esteban, pinemalan peglegetay su nga sakup ni Isus. Saꞌ maꞌantu, mipelak ilan, duuni midepet tu Fenicia, duuni midepet tu puluꞌ Cipre, mukaꞌ duun dademai midepet tug Antioquia. Adin su midepetan nilan, migukit ilan taluꞌ nu Megbebayaꞌ dia, iin laaki inukitan nilan dun su nga getaw Judea. 20Laak diag Antioquia, duuni nga ginukitan nilan dun kanaꞌ getaw Judea. Inukit dinilan nu nga sakup ni Isus genat ditu Cipre mukaꞌ ditu Cirene su Gempia Petenday mekatag di Kaunutan si Isus. 21Kagina bigayan nu Kaunutan Megbebayaꞌ ginuung su migukit dun, melaun gupia getaw mikpetuud mukaꞌ luminingay tu Megbebayaꞌ. 22Naa su pikumpungan nu nga sakup ni Isus ditu Jerusalem, saꞌ midengeg nilan puꞌ mikpetuud na su nga kanaꞌ getaw Judea, sinuguꞌ nilan si Bernabe mangay ditug Antioquia. 23Benaꞌ minateng ditu si Bernabe mukaꞌ misimaꞌen puꞌ tinulung tuꞌu nu Megbebayaꞌ su nga sakup ni Isus kanaꞌ getaw Judea, liliag dayun gupia si Bernabe. Tinituluꞌ ni Bernabe dinilan, launan nilan, gelaꞌen nilani ginaa nilan tu kesalig nilan tu Kaunutan. 24Puꞌ si Bernabe kia, mekesuun getaw, pingepuꞌan gupia nug Balakat nu Megbebayaꞌ, sampay suminalig gupia tu Megbebayaꞌ. Saꞌ maꞌnia, melaun getaw Antioquia miagak sumakup tu Kaunutan si Isus. 25Mendadi si Bernabe, mipanaw ditu Tarso, penengaunen si Saulo kiin. 26Benaꞌ mibaanganen, iwiten puliꞌ ditug Antioquia. Setaun ilan dayun mekpungun dia pikumpungan nu sakup ni Isus, minamal ilan mekpetuꞌun di nga melaun gupia getaw ditu. Mukaꞌ iini puunanen, piningalan dun nu nga getaw su nga sakup ni Isus, nga Kristianu. 27Naa saanan nilan diag Antioquia, duuni nga pimuunan nu Megbebayaꞌ minateng genat tu Jerusalem. 28Mendadi sala tawan dinilan, ngalanen si Agabo, migindeg adun megyaga. Bigayan nug Balakat nu Megbebayaꞌ ginuung, kaas pisuunen pedaan puꞌ duuni gendaw, mateng pai meliget gutem di tibuuk lumbang. (Kia, minuud di timpu ni Claudio su tampusan gadiꞌ nu getaw Roma.) 29Benaꞌ midengeg nu nga sakup ni Isus diag Antioquia, delendeman nilan dayun, puitan nilan pemegay su nga kepetedan nilan ditu Judea, diadia begayen su gikteb mesukaten. 30Saꞌ maꞌantu, piwit nilan dayun su pemegay nilan tu nga kaunutan nu pikumpungan nu sakup ni Isus ditu Judea, iini migated dun si Bernabe mukaꞌ si Saulo. 1 Naa mendadi su timpu kiin, duuni nga sakup ni Isus pilegetan ni Adiꞌ Herodes. 2Pipatay ni Herodes su sala Santiago, pated ni Juan, piputukanen gulu. 3Naa su nga getaw Judea, pinleliag ilan ditu pinggulaula kia ni Herodes. Benaꞌ midengeg ni Herodes puꞌ pinleliag ilan dun, pidaapen padun si Pedro. (Su kedaap diniin, mitaang dig lumpuk nu getaw Judea piningalan dun sug Lumpuk di Pan ndaꞌ Petulinay.) 4Mendadi kini si Pedro, benaꞌ midaap, pinikutan dayun, piꞌingat di paat penunan sundalu. Sala penunan, duuni pikpaat tawan. Sug delendeman ni Herodes, ukumenen sia si Pedro ditu gedapan nug launan getaw saꞌ meglinggwang pa sug Lumpuk tug Liniusan. 5Saꞌ maꞌnia, pegingaten pa si Pedro diag dialem pirisuan, laak su pikumpungan nu nga sakup ni Isus, pinenebian nilan namal ditu Megbebayaꞌ si Pedro. 6Naa benaꞌ gebii, saꞌitada sendaw pa su kepeguaꞌ ni Herodes dini Pedro dia pirisuan adun ukumenen, kini si Pedro, pektulug, piktimpangan ingatay duaꞌ tawan sundalu. Binalud si Pedro kadina duaꞌ buuk, mukaꞌ duun pa pagidi sundalu pegingat dia gengaꞌan nu pirisuan. 7Mendadi, tekaw duuni mituaꞌ dini Pedro sesuguꞌen nu Kaunutan Megbebayaꞌ getaw langit, mukaꞌ midelagan su sugud. Dinapiꞌ dayun nu getaw langit si Pedro adun metanud, laungen, “Pegdedaliꞌa pegbuat!” Mitekaw dayun melengaꞌ su ngag balud dia kemet ni Pedro. 8Laung dayun nu getaw langit, “Pegbaling ka mukaꞌ penepatusa.” Mikpetuud dun dayun si Pedro. Laung nu getaw langit, “Peksuuba, dunuta dayun dinaan!” 9Migdunut tuꞌu si Pedro diag liu nu pirisuan. Laak ndaꞌen mesuunay saꞌ mipenggulaula tantu, laungen dun teginepen da laak. 10Mendadi benaꞌ mibianan nilan sug bekna megingat, dayun su keduaꞌ megingat, minateng ilan dayun tu gengaꞌan putaw bianan pangay diag lunsud. Masiꞌ miksipala laak mpukaꞌ su gengaꞌan. Mikeguaꞌ ilan dayun. Benaꞌ mipapas nilan ki sebulus karsada, luminilung dayun su getaw langit. 11Iin pa mitenudan ni Pedro, laungen dig dialem delendemanen, “Aa naa, misuunan ku na puꞌ metuud! Sinuguꞌ tuꞌu nu Kaunutan Megbebayaꞌ su sesuguꞌenen getaw langit gumawen dinaan di gengkeman ni Herodes, sampay di kelaun pedetengen nu nga getaw Judea mpenggulaula sia dinaan.” 12Naa benaꞌ misimaꞌ ni Pedro su mipenggulaula, miditug balay ni Maria, su ginaꞌ ni Juan sala ngalanen si Marcos. Melaun getaw mipungun diag balay kia puꞌ menenabi. 13Mendadi, benaꞌ minateng si Pedro mukaꞌ mikpetelubatik diag liu nu gengaꞌan, duun dayuni sesuguꞌen lumiu dia, delaga ngalanen si Roda, puꞌ pukaꞌanen. 14Miꞌilala ni Roda su tingeg ni Pedro, kaas sumiled dayun puliꞌ, inukiten dia nga minenabi puꞌ pegindeg diag liu si Pedro. Laak sabaꞌ leliagen, ndaꞌen na pukaꞌay su gengaꞌan. 15“Baa, buꞌangbuꞌang ka!” laung nilan. Laak miglegintuud sug delaga kia. Simbag nilan, “Iini mikpetelubatik su la getaw langit megingat dini Pedro.” 16Mendadi kini si Pedro, laak menamal mekpetelubatik. Tigaꞌwan, pinukaꞌan na nu nga sakup su gengaꞌan, miꞌilala nilan dayun si Pedro. Mipatiꞌ ilan mesebuꞌay diniin. 17Saꞌ maꞌnia, pipengamed ilan ni Pedro, inukiten dayun dinilan su kebeluy diniin nu Kaunutan Megbebayaꞌ dia pirisuan. Diksuꞌ ni Pedro su taluꞌen, “Ukitay niu di kebeluyu si Santiago kampuꞌ nu ngag duma kepetedan ta.” Benaꞌ mideksuꞌ mektaluꞌ si Pedro, gumiwaꞌ dia, minangay tug lain benwa. 18Mendadi su nga sundalu ditu pirisuan, benaꞌ miglegendaw, misasaw ilan gupia saꞌ mikendutaꞌ dun saan si Pedro. 19Si Herodes kia, ndaꞌ nai ndaꞌen maulikaw, sabaꞌen menengaw dini Pedro. Benaꞌ ndiꞌen mbaangay, pinsaakanen su nga migingat dini Pedro, dayunen ilan pepatay. Tubus itu, migawaꞌ si Herodes dia Judea, miditu pelum Cesarea pegbebenwa. 20Naa kini si Herodes, melaat gupiai ginaanen tu getaw Tiro mukaꞌ tu getaw Sidon. Saꞌ maꞌnia, duuni gendaw mikpungun su nga getaw kia, minadap ilan dini Herodes, miksaak ilan diniin kelinaw. Laak mikpaingabang ilan peguna dini Blasto, su pigwekilan ni Herodes. Benaꞌ mituudan dinilan si Blasto, iin pa miksaak ilan dayun tuꞌu dini Herodes kelinaw, puꞌ su ketubuꞌan nilan, genat di peglegediꞌan kia ni Herodes. 21Naa benaꞌ su gendaw na nu sesaꞌen, kini si Herodes, mikseluk pekayan gadiꞌ, migingkud dayun dia gingkudanen gadiꞌ, migagdat dayun tu nga getaw. 22Selian ni Herodes mektaluꞌ, mimeksay su nga getaw, laung nilan, “Ki tingegen kiin, kanaꞌ taluꞌ kilawan, puꞌ taluꞌ diwata!” 23Mitekaw dayun pelebuꞌay nu sesuguꞌen nu Megbebayaꞌ getaw langit si Herodes, sabaꞌ dinawaten su kegenal nu nga getaw diniin, ndaꞌen sungkin pegbesaay su Megbebayaꞌ. Inuled dayun si Herodes mukaꞌ minatay. 24Laak dagid su taluꞌ nu Megbebayaꞌ, minamal mesigwag, minamal dadema megdugang su mikpetuud dun. 25Naa si Bernabe mukaꞌ si Saulo kiin, benaꞌ mitubus na nilan su ginangay nilan dia, mipuliꞌ ilan genat tu Jerusalem, pidunutan nilan si Juan kia, sala ngalanen si Marcos. 1 Naa su pikumpungan nu nga sakup ni Isus ditug lunsud Antioquia, duuni nga getaw megwali taluꞌ nu Megbebayaꞌ, mukaꞌ duun dademai nga mekpetuꞌun. Ilan si nga Bernabe, si Simon (piningalan dun si Maitem), si Lucio (getaw Cirene), si Manaen binataꞌ nu gamaꞌ ni Gubirnadur Herodes, mukaꞌ si Saulo. 2Ilan kini, duuni gendaw miktamuy ilan ditu Kaunutan mukaꞌ mikpuasa ilan. Mendadi selian nilan mektamuy, tiluꞌan ilan nug Balakat nu Megbebayaꞌ, laungen, “Kini si Bernabe mukaꞌ si Saulo, tinduꞌu ilan sesuguꞌen ku. Kaas pekpain niu ilan, adun baalen nilan ki suguꞌan ku dinilan.” 3Mendadi benaꞌ mitubus menenabi mukaꞌ mekpuasa su nga sakup ni Isus kia, pindepenan nilan si Bernabe mukaꞌ si Saulo, pipanaw nilan dayun. 4Naa mendadi, kini si Bernabe mukaꞌ si Saulo, kagina sinuguꞌ ilan nug Balakat nu Megbebayaꞌ mpanaw, tumigbeng ilan pangay tu Seleucia. Genat tu Seleucia, suminakay ilan dumipag tu puluꞌ Cipre. 5Benaꞌ minateng ilan tug lunsud Salamina, migukit ilan di taluꞌ nu Megbebayaꞌ dia nga simbaan nu getaw Judea. Duma nilan migabang dinilan si Juan kiin, sala ngalanen si Marcos. 6Naa benaꞌ midepet si nga Bernabe ditug lunsud Papos, su gekteb nu puluꞌ, duuni mipekitaꞌ nilan dia sala tawan mensaled, ngalanen si Bar-Jesus. Kini si Bar-Jesus, getaw Judea, inangkenen pimuunan iin nu Megbebayaꞌ. 7Sambaten su gubirnadur di puluꞌ kia, si Sergio Paulo, metaasi sinuunanen. Mendadi su gubirnadur, sinabinen si Bernabe mukaꞌ si Saulo adun medengegen su taluꞌ nu Megbebayaꞌ. 8Dagid saꞌ pigukitan nilan su gubirnadur, kuminuntra dinilan ki mensaled kini, sala ngalanen si Elimas (iini ngalanen di pikebitan nu getaw Grecia). Pinemalan ni Elimas penendingay su gubirnadur adun ndiꞌ mekpetuud. 9Mendadi si Saulo kini, sala ngalanen si Pablo, pingepuꞌan nug Balakat nu Megbebayaꞌ. Pigenlengan ni Pablo si Elimas, 10kaliꞌ pektaluꞌ diniin, “Bataꞌa nu Palin! Adinadin su melengas, peglekuntraan mu. Sug delendeman mu, lumbus limbung mukaꞌ kedupang. Su metuud tinaluꞌ nu Megbebayaꞌ, penumbeligen mu dig balus! 11Naa, pelebuꞌan ka nu Kaunutan Megbebayaꞌ, mbutaa, mesingalet ndiꞌ mu maitaꞌ su tiag nu gendaw.” Mitekaw dayun menggabuni pegbantay ni Elimas, iini maitaꞌen, medelem. Subay mikpanawpanaw laak menengaw dumanen megulipit diniin. 12Mendadi su gubirnadur kia, benaꞌ minitaꞌen su mipenggulaula ni Elimas, mikpetuud dayun dini Isus. Puꞌ misebuꞌan ditu pituꞌun ni Pablo mekatag di Kaunutan. 13Naa suminakay na pelum si nga Pablo. Genat tu Papos, duminipag ilan tug lunsud Perga, sakup Panfilia. Benaꞌ minateng ilan ditu, sumiway dinilan si Juan Marcos kiin, mipuliꞌ ditu Jerusalem. 14Genat Perga, minundas si nga Pablo tug lunsud Antioquia, sakup Pisidia. Mendadi benaꞌ su Gendaw Pelali, miditu ilan simbaan nu getaw Judea, sumiled ilan dia, mingingkud ilan. 15Mendadi benaꞌ mitubus besaay su Palinta nu Megbebayaꞌ pisulaten dini Moises mukaꞌ tu ngag duma pimuunanen dengantu, mimuun dini nga Pablo su nga kaunutan di simbaan, laung nilan, “Uu Mingumpated, saꞌ duuni kengulikseg niu di nga getaw kini, naa taluꞌ na niu.” 16Mendadi kini si Pablo, migindeg dayun, pipengameden su nga getaw. Kaliꞌ pektaluꞌ si Pablo, “Mendadi yamu nga samau getaw Israel mukaꞌ yamu nga kanaꞌ getaw Judea megbasa dadema ditu Megbebayaꞌ, kineegay niu ki taluꞌu kini! 17Su Megbebayaꞌ, su pektemuyen ta nu getaw Israel, pimiliꞌen dengantu su nga ginepuꞌay ta pepiananen. Naa selian nu nga ginepuꞌay ta megbenwa ditug Ehipto, benwa nug lain bansa, piglaun nu Megbebayaꞌ sug bansa ta, kaas migdedengeg gupia. Benaꞌ miniben, piguaꞌ ilan pelum nu Megbebayaꞌ ditu pibian di metaas ginuungen. 18Genat itu, paat puluꞌ taun su Megbebayaꞌ miktigel dig betad nilan, sinegay nilan tug limawaꞌ. 19Benaꞌ minateng ilan ditu Canaan, pilengan nu Megbebayaꞌ gapuy ki pitu bansa nga getaw dia, adun petengeden di piglegetawanen sug benwa kia. Naa genat tu kedateng kitu nu ginepuꞌay ta tug Ehipto sampay di kedaag nilan tu pitu bansa kia, 20duun saani paat gatus buꞌ lima puluꞌ taun.” Laung padun ni Pablo, “Naa genat itu, duuni nga getaw bigay nu Megbebayaꞌ meglegukum tu nga ginepuꞌay ta sampay di timpu nu pimuunan nu Megbebayaꞌ si Samuel. 21Naa benaꞌ migubug ilan tu Megbebayaꞌ gadiꞌ, bigayen dayun dinilan meglegadiꞌ si Saulo, bataꞌ ni Cis, kausebaan ni Benjamin, sampay paat puluꞌ taun pelum. 22Benaꞌ inawaꞌ pelum nu Megbebayaꞌ si Saulo, iini sinuklinen dun meglegadiꞌ dinilan, si David. Kinii tinaluꞌ nu Megbebayaꞌ mekatag diniin, ‘Aa naa, mibaangan ku si David, bataꞌ ni Isai, leliagenu gupia diniin. Adin su mauyaꞌan ku, petuudenen.’ 23Naa mendadi,” maaꞌ laung padun ni Pablo, “kini si Isus, sapuꞌ ni David, iin na tuꞌu su binaal nu Megbebayaꞌ meglegawen dig bansa Israel, maaꞌ dadema nu pinasaden. 24Laak su ndaꞌ pa pekpuun si Isus tu pembaalenen, migukit si Juan tug launan getaw Israel puꞌ subay meksikesuun ilan dakus mekpebunag ilan tubig. 25Mendadi benaꞌ sungu na metubus ni Juan su penggulaulaanen dinig lumbang, sinaaken tu nga getaw, ‘Naa, taꞌ mai ketaluꞌ niu, naan keni, taꞌi gasalu? Kanaꞌ ma naani pedetengen niu lumusad. Dagid duuni sungu metuaꞌ, mbinayaꞌ pa dinaan, laak pia su sepatusen, kanaꞌu mbantang mekpeluas dun diniin.’” 26Laung padun ni Pablo, “Naa, uu Mingumpated, yamu nga samau sapuꞌ ni Abraham mukaꞌ yamu nga kanaꞌ getaw Judea megbasa dadema ditu Megbebayaꞌ, ki kegawen kini, ita nai pimuunan dun nu Megbebayaꞌ! 27Puꞌ kada Gendaw Pelali, pegbesaan nu nga samabansa ta mukaꞌ nu nga kaunutan ta ditu Jerusalem su sinulat dengantu nu pimuunan nu Megbebayaꞌ ditu Misulat Taluꞌen. Laak ndaꞌ nilan mesabut su pigbasa nilan kia. Kaas kini si Isus, saꞌ mituaꞌ na, ndaꞌ nilan mailala puꞌ iini mitenduꞌ meglegawen tu getaw. Saꞌ maꞌantu, pipenuud nilan su sinulat kia, iini kenuud dun, inukuman nilan si Isus. 28Pia ndaꞌidunig dinangat nilan dini Isus lagaꞌ na ginaanen, inubug nilan dini Pilato, petain iin. 29Mendadi benaꞌ migelaꞌ nilan penggulaulaay sug launan misulat pedaan mekatag dini Isus, inagwat nilan ditu kurus sug bangkayen, libeng nilan dayun di sangyab. 30Laak dagid kini si Isus, pitubuꞌ puliꞌ nu Megbebayaꞌ. 31Dayun duuni santaꞌ gebii, mikpaitaꞌ puliꞌ iin tu nga gandang tendugen su kangayen tu Jerusalem genat tu Galilea. Su nga mikaitaꞌ dun kia, ilan dayuni takesiꞌ migukit dun di nga getaw Israel. 32Mendadi yami kini,” maaꞌ laung padun ni Pablo, “midini ami adun ukiten da nami dema diniu ki Gempia Petenday, 33su pinasad nu Megbebayaꞌ ditu ginepuꞌay ta, su minuud na nandaw dinita nga sapuꞌ nilan. Iini kenuud dun, pitubuꞌ puliꞌ nu Megbebayaꞌ si Isus. Maꞌantui sinulat ditu Misulat Taluꞌ nu Megbebayaꞌ, ditu keduaꞌ Bebaten, laung, ‘Yaꞌa sug Bataꞌu. Nandaw mibaluy nau Gamaꞌ mu.’” 34Laung padun ni Pablo, “Kinii tinaluꞌ nu Megbebayaꞌ mekatag di kepetubuꞌen puliꞌ dini Isus, adun ndiꞌ na puliꞌ matay. Laung nu Megbebayaꞌ, ‘Begayu tuꞌu diniu su meseligan kepianan pinasadu dini David di gempagen pasad.’” 35Maaꞌ laung padun ni Pablo, “Maꞌnia pa pagidi sinulat dia ngag Bebat, laungen, ‘Ndiꞌ mu begay melasak diag lebengenig lawas nu meseligan sesuguꞌen mu.’” 36Laung pa ni Pablo, “Naa saanan tetubuꞌ pa si David kia, pinggulaulanen sug delendeman nu Megbebayaꞌ. Tubus itu, minatay, bitang dayun dig lebeng maaꞌ danu ginepuꞌayen, milasak dademaig bangkayen. 37Dagid ki pitubuꞌ puliꞌ kia nu Megbebayaꞌ, ndaꞌ na melasakig lawasen. 38-39“Naa yamu nga samau getaw Israel, kinii pesuun ku diniu, launan niu. Pia dunutan niu sia su Palinta nu Megbebayaꞌ pisulaten dini Moises, ndiꞌ damu gusay mpedasun di salaꞌ niu. Dagid kini si Isus, miksekat diniin ki kepedasun di salaꞌ pegukiten nami diniu. Adin su mekpetuud dini Isus, mpedasun di kelaun salaꞌen. 40Kaas petubud amu, adun ndiꞌ menuud diniu su sinulat nu nga pimuunan nu Megbebayaꞌ dengantu ditu Taluꞌen, laung nilan, 41‘Bentayay niu pa daan, yamu nga mesudiꞌ! Subay mesebuꞌan amu, mukaꞌ mematay amu! Puꞌ penggulaulaan ku di gendawan niu ki gendiꞌ amu metuudan dun, pia pegwali diniu!’” 42Naa benaꞌ migawaꞌ si Pablo mukaꞌ si Bernabe dia simbaan kia nu getaw Judea, inubug nu nga getaw dini Pablo megukit puliꞌ di sala Gendaw Pelali. 43Saꞌ mimeguliꞌ si Pablo mukaꞌ si Bernabe, melaun getaw migdunut dinilan, mesama su getaw Judea mukaꞌ su nga kanaꞌ getaw Judea miginetaw na dinilan. Tinituluꞌan ilan dayun ni Pablo mukaꞌ ni Bernabe, pinguliksegan nilan adun ndiꞌ mpalini kesalig nilan tu tulung nu Kaunutan. 44Mendadi benaꞌ su puliꞌ Gendaw Pelali, migelaꞌgelaꞌ mekpungun su nga getaw dig lunsud kia, adun mekineeg ilan di taluꞌ nu Megbebayaꞌ. 45Dagid ki nga getaw Judea, benaꞌ minitaꞌ nilan su melaun getaw mipungun, misigi ilan patiꞌ dini nga Pablo. Pimilas nilan su teluꞌen ni Pablo mukaꞌ pinampalaksaan nilan iin. 46Dagid kini si Pablo mukaꞌ si Bernabe, suminasal ilan sungkin sumbag. Kaliꞌ ilan pektaluꞌ, “Paa, yamu kiin, subay miuna amu pedengegay taluꞌ nu Megbebayaꞌ. Dagid pimilas niu, maꞌananen ndiꞌ niu pemilangenig lawas niu bantang mpeduma tu ketubuꞌ ndaꞌi tamanen. Mendadi, megawaꞌ nami nandaw diniu, iin pelumi pengukitan nami di taluꞌ nu Megbebayaꞌ, ki nga kanaꞌ getaw Judea. 47Puꞌ iini sinuguꞌ nu Kaunutan dinami, laungen, ‘Tinduꞌu amu mbaal tilaw mekpedelag tu nga kanaꞌ getaw Judea, adun pegukiten niu tug launan getaw di tibuuk lumbang ki kegawen dinilan.’” 48Naa benaꞌ midengeg nu nga kanaꞌ getaw Judea ki tinaluꞌ kia ni Pablo, liliag ilan gupia. Inal nilan su ginukit ni Pablo mekatag di Megbebayaꞌ. Adin su nga mitenduꞌ nu Megbebayaꞌ mpeduma tu ketubuꞌ ndaꞌi tamanen, mikpetuud ilan dayun. 49Mendadi, mileep di tibuuk benwa kia su taluꞌ nu Kaunutan Megbebayaꞌ. 50Dagid ki nga kaunutan dig lunsud kia mukaꞌ su ngag libun meketaasi tindegen megbasa ditu Megbebayaꞌ, sinamuk nu nga getaw Judea su ginaa nilan, adun peglegetan nilan si Pablo mukaꞌ si Bernabe. Saꞌ maꞌantu, inutidan nilan dayun si nga Pablo diag benwa nilan. 51Saanan ni nga Pablo megawaꞌ dia, ikpug nilan sug lepup lupaꞌ di geksud nilan, takesiꞌan nilan tu nga getaw dig lunsud kia. Tubus itu, minundas ilan dayun tug Iconio. 52Laak su nga sakup ni Isus diag Antioquia, liliag ilan gupia, mukaꞌ pingepuꞌan ilan nug Balakat nu Megbebayaꞌ. 1 Mendadi si Pablo mukaꞌ si Bernabe, minateng ilan tug Iconio, sumiled ilan dayun tu simbaan nu getaw Judea, migukit ilan dia. Sabaꞌ ginuungan gupiai kengukit nilan, melaun gupia getaw mikpetuud dini Isus, nga getaw Judea sampay kanaꞌ getaw Judea. 2Dagid duuni nga getaw Judea dia, mimilas ilan, suminamuk ilan di ginaa nu nga kanaꞌ getaw Judea, adun peglekuntraan nilan su nga mikpetuud. 3Miniben megbebenwa dia si nga Pablo, mesasal ilan megukit taluꞌ nu Kaunutan Megbebayaꞌ. Tinakesiꞌan nu Megbebayaꞌ puꞌ metuud su pengukiten nilan mekatag di tulungen, puꞌ bigayan ilan niin ginuung adun melaun mekesalebuꞌ penggulaula mukaꞌ tuꞌus binaal ni nga Pablo. 4Dagid miksumpakiꞌig delendeman nu nga getaw dig lunsud kia. Duuni duminunut di nga getaw Judea kia, duun dademai duminunut tu nga peneligan ni Isus. 5Mendadi ki nga getaw Judea mukaꞌ su nga kanaꞌ getaw Judea kampuꞌ nu nga kaunutan nilan, miksabutsabut ilan, peglegetan nilan sia su nga peneligan ni Isus kia mukaꞌ betuun nilan. 6-7Dagid benaꞌ misuunan ni nga Pablo, miglaguy ilan tug benwa Licaonia. Ditu nailan pelum migukit Gempia Petenday ngag lunsud Listra mukaꞌ Derbe, sampay tug lumibut benwa. 8Naa diag Listra, duuni getaw pilung genat pa di kegigetawen, ndaꞌ mainsan mekepanaw. 9Pikineegan nu pilung su taluꞌ ni Pablo. Mendadi misimaꞌ ni Pablo puꞌ ki pilung kini, duuni kesaligen, kaas mesuꞌat peneguliꞌay. 10Kaliꞌ penekeg mektaluꞌ si Pablo, “Pegbuata, petandeng mui gindeg mu!” Suminambut dayun megbuat su getaw kia, mikpanawpanaw dayun. 11Mendadi ki nga melaun getaw dia, benaꞌ minitaꞌ nilan su pinggulaula ni Pablo, minekeg ilan mektegas di pikebitan nilan nga getaw Licaonia, laung nilan, “Kuminilawan na su ngag diwata, luminusad ilan dinita!” 12Piningalan nilan dayun dini Bernabe su ngalan nug diwata Seus, mukaꞌ si Pablo, piningalan nilan dun si Herme, puꞌ iini metau megukit. 13Naa duunig balay pengamuyuꞌan nu nga getaw kia tug diwata nilan si Seus, dia mesempel gengaꞌan nug lunsud. Saꞌ maꞌnia, miguit sug belian nilan ngag baka mukaꞌ pekayan bulak diag balay kia, adun mekanu ilan dini nga Pablo, ilan nu nga melaun getaw. 14Naa, apelai. Kini si Bernabe mukaꞌ si Pablo, benaꞌ misuunan nilan su gulaula nu nga getaw, pinggedit nilan su nga penepeten nilan, minggebek ilan dayun dia titengaꞌ nu tebenan getaw. Miktegas ilan, laung nilan, 15“Yamu pa di getaw, mauma ini? Yami kini, kilawan dami, miksama dai gasal ta. Midini ami megukit diniu Gempia Petenday, adun teliudan niu su mibulugan niu pektemuyay, adun mekelingay amu ditu tantu Megbebayaꞌ, su Mikleb tug langit, Miwat tug lupaꞌ, Minaglis tu tubig, Minunag tug dagat mukaꞌ Mitang dig lumaun bitang di tibuuk lumbang. 16Iin, pituyangen dengantu su kelaun bansa nu getaw, pia taꞌ alandunig liagan nilan pegbetaden nilan. 17Dagid genat dengantu, mikpailala di nga getaw su Megbebayaꞌ, tinakesiꞌen dun ki kekpepianen diniu. Puꞌ su kelaun pimula niu mpia aanen, pidupiꞌanen mukaꞌ pisengkuꞌen, bigayan amu niin gaan niu sampay pianan ginaa.” 18Dagid pia maꞌantui tinaluꞌ ni nga Pablo, gusul nilan mbelibaday su nga getaw, megilak dailan sia betang dini Pablo mukaꞌ dini Bernabe. 19Mendadi tubus itu, duuni nga getaw Judea minateng diag Listra genat ditug Antioquia mukaꞌ ditug Iconio. Pinalin nilan pelum sug delendeman nu nga getaw dia, binatu nilan dayun si Pablo. Dindel nilan dayun ditug liu nug lunsud, laung nilan dun, minatay na. 20Laak dagid saꞌ piglidungan si Pablo nu nga sakup ni Isus, migbuat, mipuliꞌ dayun diag lunsud kia. Benaꞌ miksala gendaw, minundas ilan duaꞌ ni Bernabe tug Derbe. 21Naa si nga Pablo kini, sabaꞌ nilan megukit Gempia Petenday diag lunsud Derbe, melaun getaw pisakup nilan dini Isus. Dekag ilan mipuliꞌ tug Listra mukaꞌ tug Iconio sampay tug Antioquia, sakup benwa Pisidia. 22Pipagen nilan su kesalig nu nga sakup ni Isus dia, pinguliksegan nilan puꞌ adun ndiꞌ mpalini kekpetuud nilan. Laung nilan, “Subay melaun kelegenay mbianan ta, dekag paita mpeduma tu Keglekaunutan nu Megbebayaꞌ.” 23Mukaꞌ kada pikumpungan nu nga sakup ni Isus, miktenduꞌ si nga Pablo nga kaunutan dun. Dayun ilan minenabi, dunut mikpuasa ilan, bian nilan paingaten nilan su nga kaunutan kini ditu Kaunutan Megbebayaꞌ, su seligan nilan. 24Benaꞌ mibianan ni Pablo mukaꞌ ni Bernabe sug benwa Pisidia, midepet ilan tug benwa Panfilia. 25Duunig lunsud dia, piningalan dun Perga, dia ilan migukit di Gempia Petenday. Tumigbeng ilan dayun tug Atalia, 26dayun ilan sumakay dumipag puliꞌ ditug Antioquia, sug lunsud tandaꞌ ilan piꞌingat nu ngag duma nilan tu tulung nu Megbebayaꞌ, adun mbaluy sug baalen nilan, ki mitubus na dema. 27Naa dekag si nga Pablo minateng diag Antioquia, pinungun nilan dayun su pikumpungan nu nga sakup ni Isus, inukit nilan dayun dinilan sug launan pinggulaula nu Megbebayaꞌ pebian dinilan, su kepanaw nilan. Inukit nilan padun tu nga samasakup nilan su kegbukaꞌ nu Megbebayaꞌ di kekpetuud nu nga kanaꞌ getaw Judea. 28Tubus itu, miniben si Pablo mukaꞌ si Bernabe mekpungun megbenwa di nga sakup ni Isus dia. 1 Mendadi duuni nga getaw mituaꞌ diag Antioquia genat tu Judea, pituꞌunan nilan su nga sakup ni Isus dia, kaliꞌ ilan pektaluꞌ, “Ndiꞌ amu megawen, subay sirkunsisuun amu, adun medunutan niu su Palinta nu Megbebayaꞌ pisulaten dini Moises.” 2Naa benaꞌ maꞌniai tinaluꞌ nu nga getaw Judea kini, si Pablo mukaꞌ si Bernabe, sumiwal ilan patiꞌ dinilan. 3Saꞌ maꞌnia, pipanaw si nga Pablo nu pikumpungan nu sakup ni Isus. Minian ilan dayun tug benwa Fenicia mukaꞌ tu Samaria, pegukiten nilan su kelingay nu nga kanaꞌ getaw Judea tu Megbebayaꞌ. Liliag dun gupia su kelaun kepetedan inukitan nilan dun. 4Mendadi, benaꞌ minateng ilan ditu Jerusalem, pinembaꞌ ilan nu pikumpungan nu sakup ni Isus mukaꞌ nu nga peneliganen kampuꞌ nu nga kaunutan nu pikumpungan. Inukit nilan dayun sug launan pinggulaula nu Megbebayaꞌ pebian dinilan. 5Dagid duuni nga mikpetuud migindeg, sakup ilan nu pikumpungan nga Pariseo, kaliꞌ ilan pektaluꞌ, “Ki nga kanaꞌ getaw Judea, subay sirkunsisuun ilan dakus tituluꞌ dinilan, dunutan nilan su Palinta nu Megbebayaꞌ pisulaten dini Moises.” 6Mikpungun dayun su nga peneligan ni Isus mukaꞌ su nga kaunutan di pikumpungan nu nga sakup, adun pegyegaan nilan ki tinaluꞌ kia nu nga Pariseo. 7Benaꞌ miniben nailan meglantugiꞌ dun, kini si Pedro, migindeg, kaliꞌ pektaluꞌ, “Yamu Mingumpated, suunan niu puꞌ begudiin pimiliꞌan ita nu Megbebayaꞌ, naan dayuni pimiliꞌ adun ukitan ku di Gempia Petenday ki nga kanaꞌ getaw Judea, adun petuuden nilan. 8Naa suunan nu Megbebayaꞌ sug delendeman nu getaw, kaas tinakesiꞌanen su kekpetuud nu nga kanaꞌ getaw Judea, puꞌ pipengapuꞌen dinilan sug Balakaten, maaꞌ danu kepepengapuꞌen dun dinita. 9Piglepeng ilan niin dinita, inugasanen su salaꞌ nilan miksekat di kekpetuud nilan. 10Naa saꞌ maꞌantu, mauma dema pengindanan niu su Megbebayaꞌ? Puꞌ saꞌ pesirkunsisuun niu ki nga mikpetuud kia, puit niu sia dinilan su ndaꞌ megaga uitay nu ginepuꞌay ta, mukaꞌ ita dema, ndaꞌ ta dema megaga. 11Ndiꞌ pia! Ita, mikesalig ita tu Megbebayaꞌ dakus migawen ita, miksekat di tulung nu Kaunutan ta si Isus. Ki nga kanaꞌ getaw Judea, maꞌantu dadema.” 12Mikeneng dayun su kelaun getaw mipungun dia. Pikineegan nilan dayun su gukiten ni Bernabe mukaꞌ ni Pablo mekatag di mekesalebuꞌ pinggulaula mukaꞌ tuꞌus binaal nu Megbebayaꞌ pebian dinilan selian nilan dia ngag benwa nu kanaꞌ getaw Judea. 13Benaꞌ mideksuꞌ ilan mektaluꞌ, si Santiago, suminalak dayun, laungen, “Naa, yamu Mingumpated, talentenay niau! 14Inukit na ni Simon su kektelipuun nu Megbebayaꞌ di gabangen tu nga kanaꞌ getaw Judea, puꞌ duun na dinilani binaalen daniin piglegetawan. 15Misanguꞌ dun dadema su sinulat dengantu nu nga pimuunan nu Megbebayaꞌ ditu Misulat Taluꞌen, laung nilan, 16‘Tubus itu mpuliꞌu, laung nu Kaunutan Megbebayaꞌ, mukaꞌ puliꞌan ku petindegay su peglegediꞌan ni David. Petindegen ku su miniben na megebaꞌ, pepegenen ku puliꞌ. 17Kiin, adun lumingay dinaan su kelaun duma getaw, sampay su nga kanaꞌ getaw Judea inggatu mbaal piglegetawan ku. 18Iini tinaluꞌ nu Kaunutan Megbebayaꞌ, pisuunen dengantu di nga getaw.’” 19Laung padun ni Santiago, “Mendadi danaan, delendeman ku, ki nga kanaꞌ getaw Judea luminingay na tu Megbebayaꞌ, ndiꞌ ta nailan semuken. 20Laak puitan tailan sulat, tituluꞌ ta dinilan puꞌ ndiꞌ mpia aanen su milemuꞌan sabaꞌ ginilak dig ledawan. Ndiꞌ dadema mpia megdusa, dakus ndiꞌ mpia aanen su pinatay dig lengek, sampay sug duguꞌ. 21Puꞌ kitu nai kaibenen, pigbesaan nu nga getaw Judea dia nga simbaan nilan su Palinta nu Megbebayaꞌ pisulaten dini Moises. Kada Gendaw Pelali, pektituluꞌen dig launan lunsud ki palinta kiin ni Moises.” 22Naa saꞌ maꞌantu, su nga peneligan ni Isus, su nga kaunutan, kampuꞌ nu tibuuk pikumpungan nu nga sakup ni Isus, pimiliꞌ nilan ki suguꞌen nilan megdunut dini Pablo mukaꞌ dini Bernabe mangay ditug Antioquia. Iini pimiliꞌ nilan si Silas mukaꞌ si Judas, sala ngalanen si Barsabas, pegbesaan ilan gupia nu nga mikpetuud. 23Kinii sulat piwit dinilan. “Yami nga peneligan ni Isus mukaꞌ nga kaunutan di pikumpungan nu nga sakupen mimated diniu, suminulat ami diniu diag Antioquia, diag benwa Siria, mukaꞌ diag benwa Cilicia, yamu nu nga kepetedan nami kanaꞌ getaw Judea. 24Mendadi, midengeg nami puꞌ duunig duma nami suminamuk diniu, pilaat nilani ginaa niu pibian nu tinaluꞌ nilan diniu. Laak ki tinaluꞌ nilan kiin, kanaꞌ tituluꞌ genat dinami. 25Kaas iinig delendeman piksinenguꞌan nami gupia, memiliꞌ ami suguꞌen nami mangay dia niu, tundug ilan dini petailen nami Bernabe mukaꞌ si Pablo. 26Naa si Bernabe mukaꞌ si Pablo kini, minatay ilan sia sabaꞌ nu gabang nilan tu Kaunutan ta si Isukristu. 27Mendadi, iini sinuguꞌ nami mangay diniu, kini si Judas mukaꞌ si Silas, adun medengeg da niu dema dig babaꞌ nilan sug bitang dadema di sinulat kini. 28Sinanguꞌ nami sug delendeman nug Balakat nu Megbebayaꞌ, ndiꞌ nami mpia tituluꞌen diniu su mbegatan amu dun, subay laak ki gempia penggulaulaan kini. 29Ndiꞌ mpia aanen niu sug betang ginilak dig ledawan. Ndiꞌ dadema mpia aanen niu sug duguꞌ sampay su pinatay dig lengek. Mukaꞌ ndiꞌ dadema mpia ki megdusa amu. Saꞌ pegliaun niu itu, gempiai mpenggulaula niu. Daal daitu.” 30Mendadi, pipanaw su nga megated tu sulat, tumigbeng ilan tuꞌu tug Antioquia. Benaꞌ pinungun nilan su tibuuk pikumpungan nu nga sakup ni Isus dia, bigay nilan dayun dinilan su sinulat. 31Benaꞌ mibasa nu nga sakup kia, mipatiꞌ ilan leliagay ditu tinituluꞌ dinilan kia. 32Saꞌ si Judas mukaꞌ si Silas kia, nga megwali taluꞌ nu Megbebayaꞌ, minamal ilan mektituluꞌ tu nga kepetedan dia. Pingamuꞌ nilan su ginaa nu nga getaw dia, migiseg dayuni kekpetuud nilan. 33Naa benaꞌ miniben ilan dia, piuliꞌ nu kepetedan su nga sinuguꞌ di gempia ginaa. 34[Laak si Silas, delendemanen mbilin pa dia.] 35Naa si Pablo mukaꞌ si Bernabe, migbebenwa pailan diag Antioquia, miktituluꞌ ilan mukaꞌ migukit tu taluꞌ nu Kaunutan Megbebayaꞌ. Melaun dademaig duma nilan. 36Naa, benaꞌ duuni santaꞌ gebii, kaliꞌ pektaluꞌ si Pablo dini Bernabe, “Naa, mpuliꞌ ita ditu, laawan ta su kepetedan ditug launan lunsud kitu tandaꞌ ta pigukit su taluꞌ nu Kaunutan, adun mesuunan ta su kebetang nilan.” 37Mauyaꞌan dayun ni Bernabe, uiten nilan tendug nilan si Juan kiin, sala ngalanen si Marcos. 38Dagid si Pablo, delendemanen melengas ndiꞌ petendugen, puꞌ su ditu pailan Panfilia, sumiway dinilan si Marcos, ndaꞌ na duma dinilan mangay megukit. 39Mendadi, miksual si Pablo mukaꞌ si Bernabe, miksuay ilan dayun. Si Bernabe, iwiten tendugen si Marcos, suminakay ilan dumipag tu puluꞌ Cipre. 40Si Pablo, pimiliꞌen tundug diniin si Silas. Benaꞌ piꞌingat ilan nu kepetedan tu tulung nu Megbebayaꞌ, mipanaw ilan dayun. 41Lineep dayun ni Pablo sug benwa Siria mukaꞌ Cilicia, pigisegen su kekpetuud nu nga pikumpungan nu sakup ni Isus dia. 1 Maꞌantu, minundas puliꞌ si nga Pablo ditug Derbe mukaꞌ Listra. Duuni sakup ni Isus diag Listra, ngalanen si Timoteo. Su ginaꞌen, getaw Judea mikpetuud na dini Isus, laak su gamaꞌen, getaw Grecia. 2Si Timoteo kini, inal nu kepetedan diag Listra mukaꞌ Iconio. 3Mendadi mauyaꞌan ni Pablo, tendugen padun si Timoteo. Pisirkunsisu dayun ni Pablo si Timoteo, iini pikpuunanen su kesirkunsisunen dun, puꞌ adun ndiꞌ mpemilas nu nga getaw Judea. Puꞌ sug launan getaw Judea dia, misuunan nilan puꞌ su gamaꞌ ni Timoteo, getaw Grecia. 4Mendadi saanan nilan mengepitan dia ngag lunsud, tinituluꞌan nilan tu nga mikpetuud dia su nga pigdelendem kia nu nga peneligan ni Isus mukaꞌ nu nga kaunutan di pikumpungan nu sakupen ditu Jerusalem. 5Saꞌ maꞌnia, migiseg su kekpetuud nu pikumpungan nu nga sakup dia. Mukaꞌ gendawgendaw, migdugang ilan. 6Mendadi minian laak si nga Pablo dig benwa Frigia mukaꞌ Galacia, puꞌ pimaag ilan nug Balakat nu Megbebayaꞌ megukit taluꞌen dia prubinsya Asia kia. 7Benaꞌ minateng ilan tug dulunan nug benwa Misia, minundas ilan sia tu prubinsya Bitinia, laak ndaꞌ buang dinilan nug Balakat ni Isus. 8Saꞌ maꞌnia, minian laak ilan dayun diag benwa kia, tumigbeng ilan tu Troas. 9Mendadi selian nilan dia Troas, duuni gebii, duuni pinitaꞌ nu Megbebayaꞌ dini Pablo, getaw Macedonia pegindeg, megubug diniin, laungen, “Dipag amu dini Macedonia, ebangay niu ami!” 10Benaꞌ mipaitaꞌ dini Pablo ia, migdedaliꞌ ami dayun mundas tu Macedonia, puꞌ mituudan ami dun, tinduꞌ ami nu Megbebayaꞌ megukit di Gempia Petenday tu nga getaw ditu. 11Naa suminakay ami dayun genat ditu Troas, minandeng ami dumipag ditu Samotrasia. Benaꞌ sala gendaw, minundas ami ditu Neapolis. 12Genat dia Neapolis, tumiwad ami pangay ditug lunsud Filipos, gembagel gupia lunsud dia Macedonia, lunsud sakup Roma. Duuni santaꞌ gebii migbebenwa ami dia Filipos kia. 13Benaꞌ su Gendaw Pelali, lumiu ami dig lunsud kia, miditu ami geksid tubig, puꞌ delendeman nami, duuni pektebuꞌan nu getaw Judea dia saꞌ menenabi ilan. Naa benaꞌ mingingkud ami dia, mingukit ami tu ngag libun mipungun dia. 14Mendadi duuni sala tawan di nga mikineeg dinami kia, ngalanen si Lydia, getaw Tiatira, mendedagang penepeten tininaꞌ gempula. Kini si Lydia, megbasa tu Megbebayaꞌ. Naa pidelendem nu Megbebayaꞌ diniin, pektalentenanen gupia su taluꞌ ni Pablo. 15Binunagan dayun tubig si Lydia, ilan nu nga gapenen. Benaꞌ mitubus, inggat ami dayun ni Lydia, laungen dinami, “Saꞌ laung niu suminaligu tuꞌu tu Kaunutan, ditu amu balayu pegbebenwa.” Miguut ami dayun niin. 16Naa duuni gendaw, selian pegangay pami dia penenebian nu nga getaw, duuni misungkak nami delaga. Kig delaga kini, gulipen, pingepuꞌan menulay, kaas mengengatuk. Duminatuꞌ dayun su nga getaw mingulipen diniin miksekat di kengatuken. 17Mendadi tumindug dayun dinami ni Pablo sug delaga kia, kaliꞌ pegbeksay, laungen, “Ki nga getaw kini, sesuguꞌen ilan nu Tampusan Metaas Megbebayaꞌ! Petenday nilan diniu kig bian nu kegawen diniu!” 18Gendawgendaw, iin nai migbatag ia. Mendadi duuni gendaw, misesawan dun si Pablo. Liningayen dayun kig delaga kini, tiluꞌanen dayun su pegibaꞌanen, “Di pegbayaꞌ ni Isukristu, suguꞌen ku yaꞌa, pegawaꞌa diniin!” Iin dayuni kegawaꞌ nu menulay. 19Dagid saꞌ misuunan nu nga migulipen dun puꞌ ndaꞌ nai melaam nilan dun, pidaap nilan si Pablo mukaꞌ si Silas, dayun nilan biglasay tu tebuꞌan adun padap nilan tu nga kaunutan. 20Benaꞌ piadap nilan tu nga kuis, laung nilan dayun, “Ki nga getaw kini, getaw Judea. Miksamuk ilan dig lunsud ta kini. 21Mikpetuꞌun ilan betad ndiꞌ ta medawat, mukaꞌ ndiꞌ ta dema mpia dunutan, puꞌ sakup Roma ita.” 22Migabang dayun lumumpak dini nga Pablo su nga melaun getaw. Mendadi, pinggedit nu nga kuis su penepeten ni Pablo mukaꞌ ni Silas, sinuguꞌ nilan dayun pembedasen ilan. 23Benaꞌ melaun na badas dinilan, pinirisu ilan dayun. Tinituluꞌ tu pegingat tu pirisuan, peksibaꞌan ilan peligenay. 24Saꞌ miteluꞌan su pegingat dia pirisuan, bitangen si nga Pablo dia mititengaꞌ sugud nu pirisuan, dakus pitungi geksud nilan. 25Mendadi duun saan miginengaꞌi gebii, minenabi si Pablo mukaꞌ si Silas dakus migbebat ilan kegenal tu Megbebayaꞌ, pikineegan ilan nu ngag duma pinikutan. 26Mitekaw dayun meglinug metikteg, mikegyug su gintudan tu pirisuan. Migelaꞌ dayun mpukaꞌ su nga takep, mukaꞌ milengaꞌ dadema su ngag balud nu nga pinikutan. 27Naa ki migingat dun kia, benaꞌ mitanud mukaꞌ minitaꞌen su nga takep mipukaꞌ na, laungen dun migelaꞌ mbeluy su nga pinikutan. Saꞌ maꞌnia, bikutanen sug badungen, megeget sia. 28Dagid si Pablo, minekeg megbeksay, laungen, “Ndiꞌa pegeget! Kini dami, launan nami!” 29Miksaak suluꞌi megingat kia, migapas dayun suled dia sugud kia. Miglaub dayun di gedapan ni nga Pablo, sinaaban patiꞌ. 30Inagaken ilan dayun megawaꞌ dia pirisuan. Sinaaken dayun dinilan, “Sir, alandun mai baalen ku, adun megawenu?” 31Kaliꞌ ilan sembag, “Petuuda tu Kaunutan si Isus, adun megawen ka, sampay su gapen mu.” 32Dayun ukitay ni nga Pablo su taluꞌ nu Megbebayaꞌ tu megingat kia, kampuꞌ nug launan getaw diag balay kia. 33Naa, pia miklak na meginengaꞌi gebii, minangay mengugas di gangel ni nga Pablo su megingat kini. Dayun mikpebunag tubig, kampuꞌ nu kelaun gapenen. 34Iwit dayun nu megingat si Pablo mukaꞌ si Silas ditug balayen, dayun nilan ilakay di gaan. Naa liliag dayun gupia su megingat di pirisuan, ilan nu tibuuk salapenan kia, sabaꞌ mikpetuud nailan tu Megbebayaꞌ. 35Mendadi benaꞌ miglegendaw, suminuguꞌ su nga kuis di nga pulis mangay ditu megingat tu pinirisu, pimuun nilan diniin, beluyenen si nga Pablo. 36Benaꞌ midengeg nu megingat kia, laungen dini Pablo, “Pimuun nu nga kuis, beluyen amu. Naa panaw amu, gempia dai ginaa niu.” 37Dagid kaliꞌ pektaluꞌ si Pablo di nga pulis kia, “Paa, pimbadas ami nilan di gedapan nu nga getaw, ndaꞌ ami ukumay. Asa sakup Roma ami! Pinirisu ami nilan dayun. Naa nandaw, beluyen bami nilan di meleglud? Paa, ndiꞌ mesuꞌat! Su nga kuis kia, subay medini ilan megbeluy dinami!” 38Saꞌ maꞌantu, inukit nu nga pulis ditu nga kuis ki tinaluꞌ kia ni Pablo. Benaꞌ misuunan nu nga kuis puꞌ sakup Roma si Pablo mukaꞌ si Silas, mindek ilan. 39Miditu ilan ni nga Pablo, minengi ilan pedasun dinilan. Pibeluy nilan dayun si nga Pablo mukaꞌ pinengi nilan dun, guaꞌ ilan dig lunsud kia. 40Migawaꞌ dia pirisuan si nga Pablo, mipuliꞌ ilan ditug balay ni Lydia. Benaꞌ mingulikseg ilan di kepetedan dia, mipanaw na si Pablo mukaꞌ si Silas. 1 Naa minian si nga Pablo mukaꞌ si Silas dig benwa Ampipolis mukaꞌ Apolonia, dayun minundas ilan tu Tesalonica, ditu tandaꞌ duuni simbaan nu getaw Judea. 2Mendadi minangay si Pablo tu simbaan, maaꞌ dadema nug betaden, dayun taman telu deksuꞌ Gendaw Pelali, migyagayaga tu nga getaw dia mekatag di Misulat Taluꞌ nu Megbebayaꞌ. 3Pigwali dinilan ni Pablo su taluꞌ nu Megbebayaꞌ, mukaꞌ inalapen duni tuꞌusanen dun puꞌ su Tinduꞌ nu Megbebayaꞌ Meglekaunutan, subay minatay mukaꞌ mitubuꞌ puliꞌ. Kaliꞌ pektaluꞌ si Pablo dinilan, “Kini si Isus, ki petendain ku diniu, iin na tuꞌu su Tinduꞌ nu Megbebayaꞌ Meglekaunutan.” 4Naa sug duma getaw dia simbaan kia, mituudan ilan dun, minampuꞌ ilan dayun dini Pablo mukaꞌ dini Silas, sampay melaun libun meketaasi gelalen mukaꞌ nga getaw Grecia megbasa tu Megbebayaꞌ. 5Dagid ki nga getaw Judea, mingimbegu ilan dini nga Pablo. Pinungun nilani nga mekelelaꞌ getaw medupang, adun semuken nilani tibuuk lunsud kia. Linumpakan nilan dayun sug balay nu sala tawan ngalanen si Jason, puꞌ peguaꞌen nilan sia dia si Pablo mukaꞌ si Silas, uiten nilan sia tu gedapan nu melaun getaw. 6Benaꞌ ndaꞌ nilan mbaangay, dindel nilan ditu gedapan nu nga kaunutan dig lunsud si Jason dakus ngag duma mekpetuud. Mimeksay ilan, “Ki nga getaw kini, pisasaw nilan sug liwagan benwa! Naa nandaw, minateng nailan pelum dini, 7dakus pinembaꞌ ilan ni Jason kini diag balayen. Launan nilan, mimilas ilan tu palinta nu tampusan gadiꞌ nu getaw Roma si Cesar, laung nilan daw duuni sala gadiꞌ, ngalanen si Isus.” 8Benaꞌ midengeg nu nga getaw mukaꞌ su nga kaunutan nug lunsud, misasaw gupiai ginaa nilan. 9Benaꞌ pisunggud nilan si nga Jason, biluy ilan dayun. 10Mendadi benaꞌ miglegebii, pilaguy nu nga mikpetuud si Pablo mukaꞌ si Silas tug lunsud Berea. Naa dekag nailan minateng ditu, tuminuun ilan tu simbaan nu getaw Judea. 11Naa ki nga getaw Judea diag Berea kia, mekesuun ilan, batul nu nga getaw ditu Tesalonica kia. Pinembaꞌ nilan gupia su pitenday dinilan, mukaꞌ gendawgendaw penilungen nilan su Misulat Taluꞌ nu Megbebayaꞌ, adun mesuunan nilan saꞌ metuud su pekteluꞌen ni Pablo, saꞌ ndiꞌ. 12Melaun dinilan mikpetuud, duuni ngag libun getaw Grecia metaasi tindegen mukaꞌ ngag laki. 13Dagid ki nga getaw Judea ditu Tesalonica, benaꞌ midengeg nilan puꞌ megukit padun si Pablo taluꞌ nu Megbebayaꞌ ditug Berea, miglendug ilan, pisamuk nilan dayun patiꞌ su ginaa nu melaun getaw dia. 14Saꞌ maꞌantu, pilaguy ganam nu nga mikpetuud si Pablo tu geksid dagat. Laak si Silas mukaꞌ si Timoteo, mibilin pailan diag Berea. 15Su nga tumindug dini Pablo gikteb tu Atenas, saꞌ minuliꞌ ilan diag Berea, pimuun ni Pablo dinilan, ndiꞌ meglangan si Silas mukaꞌ si Timoteo meglendug diniin. 16Naa selian ni Pablo megelat dini Silas mukaꞌ dini Timoteo diag Atenas, mipatiꞌ gupia melibuleng si Pablo saꞌ minitaꞌen mileep ledawanig lunsud kia. 17Mendadi, miditu dayun simbaan nu getaw Judea si Pablo, piglantugiꞌanen su nga getaw Judea dia, kampuꞌ nu nga kanaꞌ getaw Judea megbasa dadema tu Megbebayaꞌ. Mesama dadema dia nga tebuꞌan, adin sug duuni getaw mpekitaꞌen. 18Naa duun pagidi nga mekpetuꞌun, piningalan dun ngag Epikureo mukaꞌ ngag Estoiko, miglantugiꞌ ilan pagid dini Pablo. Sinaak nu ngag duma, “Alandun siai pekteluꞌen ni metakabul getaw kini?” Simbag nug duma, “Mamaꞌ megukit mekatag di ngag diwata ndaꞌ ta pa mailala.” Iini mitaluꞌ nilan duni maꞌnia, puꞌ migukit si Pablo mekatag dini Isus mukaꞌ pagid mekatag di ketubuꞌ puliꞌ nu getaw. 19Mendadi, iwit nilan si Pablo tu gedapan nu nga kunsial nug lunsud nilan, piningalan dun su pikumpungan nilan kia, sug Areopago. Kaliꞌ ilan pektaluꞌ dini Pablo, “Mauyaꞌan nami sia, ulugen mu dinami kig begu tinituluꞌ mu kiin. 20Ki ngag duma teluꞌen mu, iin pa nami medengeg, kaas mesuunan nami sia su guluganen.” 21(Puꞌ su nga getaw Atenas kia sampay su ngag lain getaw migbenwa dia, ndaꞌ pai dunig lain pinggulaula nilan, megukit laak ilan mukaꞌ mekineeg dig begu sinuunan.) 22Mendadi, migindeg si Pablo dia gedapan nug Areopago kia, kaliꞌ pektaluꞌ, “Yamu nga getaw Atenas, minitaꞌu su kegbasa niu gupia tu ngag diwata. 23Puꞌ su kepanawpanawu dinig lunsud niu, pegbentayan ku su nga pengamuyuꞌan niu, duuni minitaꞌui gentudan gilak sinulatan, ‘Pengamuyuꞌan tug Diwata ndaꞌ nami Mailala.’ Naa mendadi,” maaꞌ laung padun ni Pablo, “kig diwata pektemuyen niu kiin, su laung niu ndaꞌ niu mailala, iinen na gupiaig diwata petendain ku diniu. 24Su Megbebayaꞌ, su Miwat dig lumbang mukaꞌ Mitang tug launan bitang dun, su Kaunutan di gekleb langit buꞌ lupaꞌ, ndiꞌ megbenwa di pengamuyuꞌan pigbaal nu kilawan. 25Iin, ndiꞌ dadema ebangan nu getaw, puꞌ ndaꞌi kulangen, kagina iini megbegay ketubuꞌ mukaꞌ ginaa mukaꞌ kelaunanen di tibaꞌan getaw. 26Iin dademai miwat dig launan bansa nu getaw, sala tawan dai pikpuunanen dun. Tinduꞌen dadema su timpu nu nga nasud, mukaꞌ pigbatalbatalen su gikteb dulunan nug benwa nilan di tibuuk lumbang. 27Iini pinggulaulanen duni maꞌantu, puꞌ adun penengaun nilan su Megbebayaꞌ, adun sia mbaangan nilan iin, sabaꞌ ilan menelubatik diniin. Laak dagid su Megbebayaꞌ, kanaꞌ melayuꞌ dinita, saladuaꞌ. 28Maꞌantu su misulat, ‘Iini puun nu ketubuꞌ ta, iini puun nu kekuleg ta mukaꞌ ginaa ta.’ Maaꞌ danu tinaluꞌ nu menenubad diniu, laung nilan, ‘Bataꞌ ita tuꞌu nu Megbebayaꞌ.’” 29Laung padun ni Pablo, “Naa mendadi, kagina bataꞌ ita nu Megbebayaꞌ, ndiꞌ ta mpia pegdelendemen puꞌ su Megbebayaꞌ, mamaꞌ ledawan binaal nu getaw, kig binaal bulawan, bulawan selapiꞌ, atawaka batu, lumbus tinawan laak nu kilawan. 30Su ndaꞌ ta pa mailala su Megbebayaꞌ, ndaꞌen pengebetay su gulaula ta. Laak dagid nandaw, pinalintanen puꞌ subay meksikesuun su tibaꞌan getaw di tibuuk lumbang. 31Puꞌ miksesaꞌ su Megbebayaꞌ di gendaw peglepengenen ukumay su tibaꞌan getaw pebian di sala tawan getaw tinduꞌen mengukum dun. Ki sala tawan kiin, tinuꞌusan nu Megbebayaꞌ, iini tinuꞌusen dun, pitubuꞌen puliꞌ ki getaw kiin!” 32Naa benaꞌ midengeg nu nga getaw su tinaluꞌ ni Pablo mekatag di ketubuꞌ puliꞌ nu minatay, miksudaw dini Pablo sug duma. Laak laung nu ngag duma, “Mekineeg pami puliꞌ diniꞌa mekatag di teluꞌen mu kini.” 33Mendadi, migawaꞌ si Pablo dia nga kunsial kia. 34Duuni nga minampuꞌ diniin dakus mikpetuud dini Isus. Sala tawan dinilan si Dionisio, kunsial dig Areopago kia, mukaꞌ sala tawan dademaig libun, si Damaris, sampay duun dademai ngag duma getaw mikpetuud. 1 Genat itu, migawaꞌ si Pablo diag Atenas, minundas dayun tu Corinto. 2Mitaanganen dia sala tawan getaw Judea, ngalanen si Aquila, daan benwanen su Ponto. Begu dateng si Aquila dia Corinto genat tug Italia, ilan nu sawanen si Priscila, puꞌ pinalinta nu tampusan gadiꞌ si Claudio, subay mawaꞌ diag Roma su kelaun getaw Judea. Naa linaawan ni Pablo si nga Aquila kia, 3dayun migbebenwa dinilan, migduma dinilan mengimbaal, puꞌ miksamaig bian nilan malap ketubuꞌan nilan, panday ilan megbaal bebelayan luna. 4Dayun kada Gendaw Pelali, migyaga si Pablo dia simbaan nu getaw Judea, pengmetuudanen su nga getaw Judea sampay su nga getaw Grecia. 5Naa dekag minateng si Silas mukaꞌ si Timoteo genat ditu Macedonia, minamal megukit si Pablo ditu nga getaw Judea, takesiꞌanen dinilan puꞌ si Isus su Tinduꞌ nu Megbebayaꞌ Meglekaunutan. 6Dagid benaꞌ pimilas nu nga getaw Judea kia su tinaluꞌ ni Pablo dakus pinampalaksaan nilan iin, ikpagan dayun ni Pablo su penepetenen, tuꞌus tumiliud dadema dinilan. Kaliꞌ pektaluꞌ si Pablo dinilan, “Naa, saꞌ ndiꞌ namu duaten nu Megbebayaꞌ, metibabaꞌ da laak niu. Naan, ndaꞌ nai salaꞌu dun. Mendadi genat nandaw, iin nai pegukitan ku ki nga kanaꞌ getaw Judea.” 7Saꞌ maꞌnia, migawaꞌ dayun si Pablo dia, miditu pelum balay ni Tito Justo, kanaꞌ getaw Judea laak megbasa tu Megbebayaꞌ. Sug balayen, misaing dia simbaan nu getaw Judea. 8Naa si Crispo, su kaunutan di simbaan kia, mikpetuud tu Kaunutan si Isus, kampuꞌ nu tibuuk salapenanen. Melaun dademaig duma getaw dia Corinto mikedengeg ditu taluꞌ ni Pablo dakus mikpetuud dun, mikpebunag ilan dayun tubig. 9Mendadi duuni gebii, mikpaitaꞌ dini Pablo su Kaunutan Megbebayaꞌ. Kaliꞌ pektaluꞌ dini Pablo su Kaunutan, “Naa mendadi, ndiꞌa mendek. Penamala megukit, ndiꞌ mu mesikpaꞌay. 10Puꞌ naanig duma mu. Ndaꞌi sala tawan mekekaꞌid diniꞌa. Puꞌ melaun pai baalen ku piglegetawan ku dinig lunsud kini.” 11Maꞌantu, migbebenwa pa si Pablo dia setaun buꞌ ginengaꞌ, megukit di taluꞌ nu Megbebayaꞌ tu nga getaw dia. 12Mendadi su timpu ni Galio gubirnadur tinduꞌ nu nga getaw Roma dia Grecia, ki nga getaw Judea, piksalabuukan nilan lumpakay si Pablo, pinguit nilan dayun iin tu pengukuman. 13Kaliꞌ ilan pektaluꞌ, “Ki getaw kini, pengmetuudanen sia su nga getaw, adun dunutan nilan kig betad mektamuy tu Megbebayaꞌ, ki binandu ditu palinta!” 14Saꞌ sumbag na sia si Pablo, kaliꞌ pektaluꞌ si Galio di nga getaw Judea kia, “Ay, yamu di nga getaw Judea, saꞌ pinenggiꞌ mikesalaꞌ atawaka migdupangi getaw kini, naa mesuꞌat da sia mektigelu diniu. 15Laak kagina piglisuꞌan laak ini mekatag di penggelal mukaꞌ gelal dakus palinta niu, naa yamui metau dun. Mpauku misala di maꞌnia!” 16Piawaꞌen ilan dayun dia pengukuman. 17Ginapus dayun nu nga sakup ni Galio si Sostenes, su kaunutan di simbaan nu getaw Judea, pimbedasan nilan dayun diag lenuꞌan nu pengukuman. Laak ndaꞌ pengebetay ni Galio kia. 18Tubus itu, duuni santaꞌ gebii migbebenwa pa dia kepetedan si Pablo. Migudas dinilan dayun miditu Cencrea, adun sumakay pangay tu Siria. Migdunut diniin si Priscila mukaꞌ si Aquila. Laak su dia pa Cencrea si Pablo, mikpekis dimpulu, tuꞌus pinuuden su pinasaden tu Megbebayaꞌ. 19Naa minateng ilan diag Efeso, dia ilan dayun miksuay ni nga Aquila. Si Pablo, sumiled tu simbaan nu getaw Judea dia, migyagayaga dayun dinilan. 20Ginuut nilan sia diniin ndiꞌ pa mundas, laak ndaꞌ peliag si Pablo. 21Saꞌ migudas dinilan, laungen, “Saꞌ iin su mauyaꞌan nu Megbebayaꞌ, mpuliꞌ dau dini niu.” Saꞌ maꞌnia, suminakay na pelum genat diag Efeso. 22Benaꞌ minateng si Pablo dia Cesarea, tumiwad dayun ditu Jerusalem, mingumbelayan pa dia pikumpungan nu nga sakup ni Isus, dayun minundas ditug Antioquia. 23Naa benaꞌ minibeniben dia, mipanaw na puliꞌ si Pablo, mingepitan diag benwa Galacia mukaꞌ Frigia, paisegenen su kesalig nu kelaun sakup ni Isus dia. 24Naa duuni getaw Judea ngalanen si Apolos, daan benwanen sug Alejandria, mituaꞌ diag Efeso. Kini si Apolos, metau megdalan di teluꞌenen, mukaꞌ miulugen gupia su Misulat Taluꞌ nu Megbebayaꞌ. 25Piktuꞌunan dadema dig Bianan nu Kaunutan si Isus, kaas gilaꞌeni ginaanen megukit mukaꞌ mekpetuꞌun mekatag dini Isus. Lumbus metuud su gukitenen, laak daal dai misuunanen, gikteb tu kegbunag tubig piktuꞌun ni Juan. 26Mendadi misasal megukit si Apolos dia simbaan nu getaw Judea. Laak saꞌ midengeg ni Priscila kia mukaꞌ ni Aquila, iwit nilan ditug balay nilan, pigiseg nilan dayuni sinuunanen mekatag dig Bianan nu Megbebayaꞌ. 27Tubus itu, pigdelendem ni Apolos dumipag ditug benwa Grecia. Pinguliksegan nu kepetedan diag Efeso, mikpuit ilan dayun sinulat tu nga sakup ni Isus ditu Grecia, puꞌ adun telimaꞌen nilan si Apolos. Naa benaꞌ minateng dia Grecia si Apolos, su nga mikpetuud ditu sekat tu tulung nu Megbebayaꞌ, ibanganen gupia. 28Puꞌ miulakanen taluꞌ su nga getaw Judea, minalap tuꞌusen dun dia Misulat Taluꞌ nu Megbebayaꞌ puꞌ si Isus su Tinduꞌ nu Megbebayaꞌ Meglekaunutan. 1 Naa selian ni Apolos dia Corinto, si Pablo, minian diag binuidan, dayun tumigbeng ditug Efeso. Benaꞌ minateng dia, duuni nga sakup ni Isus mipekitaꞌen. 2Kaliꞌ saak dinilan si Pablo, “Pingepuꞌan mamu nug Balakat nu Megbebayaꞌ sikna mikpetuud amu?” Simbag nilan, “Baa, ndaꞌ nami medengeg puꞌ duunig Balakat nu Megbebayaꞌ.” 3Sinaak ni Pablo, “Naa saꞌ maꞌnia, saꞌ binunagan amu tubig, taꞌ alanduni pituud niu?” Kaliꞌ ilan sembag, “Pituud nami su kegbunag ni Juan tubig.” 4Kaliꞌ pektaluꞌ si Pablo, “Su kegbunag ni Juan tubig tu nga getaw, kitui tuꞌus di keksikesuun nilan. Mukaꞌ padun tinaluꞌ ni Juan tu nga getaw Israel puꞌ petuuden nilan ki sungu mateng mbinayaꞌ diniin, saꞌitada si Isus.” 5Mendadi ki nga sakup ni Isus kia, benaꞌ midengeg nilan ki tinaluꞌ kia ni Pablo, mikpebunag ilan puliꞌ tubig, tuꞌus di kesakup nilan tu Kaunutan si Isus. 6Benaꞌ dipenan ilan ni Pablo, pingepuꞌan ilan tuꞌu nug Balakat nu Megbebayaꞌ. Mikekabit ilan dayun dig lain pikebitan dakus migwali ilan taluꞌ nu Megbebayaꞌ. 7Duun saani sepuluꞌ buꞌ duaꞌ tawanig laun nilan. 8Tubus itu, minangay si Pablo tu simbaan nu getaw Judea, minibeluꞌ dayun megukit tu nga getaw dia, gikteb telu bulan. Minamal megyagayaga dinilan, pingmetuudanen sia ilan mekatag di kesakup tu Keglekaunutan nu Megbebayaꞌ. 9Laak sug duma dun, meketegasi gulunen, mimilas ilan, dakus piglaat teluꞌan nilan dia gedapan nu tibuuk pikumpungan sug Bianan nu Kaunutan si Isus. Sumiway dayun dinilan si Pablo, mukaꞌ pisuayen dadema dinilan su nga sakup ni Isus. Guminalin si Pablo ditu gusekilaan ni Tirano, gendawgendaw dayun migyaga dia. 10Iin nai migbatag sampay duaꞌ taun, kaas su taluꞌ nu Megbebayaꞌ, midengeg nug launan getaw dig benwa Asia kia, su nga getaw Judea sampay su nga kanaꞌ getaw Judea. 11Mendadi, mekesalebuꞌ gupiai pinggulaula nu Megbebayaꞌ pebian dini Pablo. 12Su nga pegladu, saꞌ uiten dinilani panwilu ni Pablo atawaka ginabas penepetenen, metekaw ilan mauliꞌay, dakus mautidan dinilani menenulay. 13Mendadi, duuni nga getaw Judea megleepleep dig benwa megutid di menenulay, indanan da nilan dema sembayay su ngalan ni Isus. Miktaluꞌ ilan di menenulay, “Utidan ku amu di pegbayaꞌ ni Isus, su pegukiten ni Pablo.” 14Duuni pitu tawan mekpated, ngag bataꞌ nu Tampusan Metaas Belian nu getaw Judea ngalanen si Esceva, maꞌantu dademai pinggulaula nilan. 15Dagid su menulay, saꞌ inutidan sia nu ngag bataꞌ ni Esceva kia, miktaluꞌ dinilan, “Si Isus, miꞌilalau, mukaꞌ si Pablo dema. Laak yamu, adin amu getaw?” 16Linumpakan dayun nu piglegetan nu menulay kiai ngag bataꞌ ni Esceva kini, dinaagen ilan gelaꞌ, mikelaguy ilan dayun diag balay kia, milebasan ilan mukaꞌ ingelan. 17Benaꞌ misuunan nu nga getaw diag Efeso su mipenggulaula, mindek ilan gupia, su nga getaw Judea dakus su kanaꞌ. Inal dayun nu nga getaw su Kaunutan si Isus. 18Melaun mikpetuud mituaꞌ dayun dini nga Pablo, pegukiten nilan su melaat gulaula nilan. 19Duun paduni nga mensaled, pinungun nilan su ngag libru nilan sinulat dun su nga ginis saled, sinsulan nilan dayun dia gedapan nu nga mikpetuud. Piglekwinta dayun sug lagaꞌ nu ngag libru kia, lima puluꞌ ngibu denario. 20Maꞌnia, minamal gusay mesigwag su taluꞌ nu Kaunutan Megbebayaꞌ, ndiꞌ megaga nu nga getaw su ginuungen. 21Tubus itu si Pablo, delendemanen biananen puliꞌ su Macedonia mukaꞌ Grecia, dayun mundas tu Jerusalem. Laung ni Pablo, “Dayun genat ditu Jerusalem, subay maitaꞌu sug Roma.” 22Saꞌ maꞌnia, sinuguꞌ ni Pablo meguna tu Macedoniaig duaꞌ tawan megabang diniin, si Timoteo mukaꞌ si Erasto. Iin, mibilin pa diag Asia. 23Naa di gendaw kiin, misasaw gupia sug lunsud Efeso sabaꞌ dig Bianan nu Kaunutan si Isus. 24Puꞌ duuni getaw menensal dig bulawan selapiꞌ, ngalanen si Demetrio, megbaal balaybalay penunggilinganen sug balay pengamuyuꞌan dig diwata libun, ngalanen si Diana. Melaun miselapiꞌ nu nga tinindanan ni Demetrio. 25Mendadi kini si Demetrio, pinungunen su tinindananen dakus su sama menensalen, kaliꞌ pektaluꞌ dinilan, “Yamu nga getaw, misuunan niu iini puun nu kegdatuꞌ ta, su pendayan ta kini. 26Mendadi, minitaꞌ niu dakus midengeg niu su pinggulaula ni Pablo kiin. Laungen, sug ledawan pigbaal nu kilawan, kanaꞌ tantu diwata. Melaun getaw mituudan dun, dinig Efeso sampay di tibuuk Asia. 27Naa saꞌ maꞌantu, mbuus meglaatig dengeg nu pindayan ta, mukaꞌ meglaat dadema su kegbasa nu getaw tug balay pengamuyuꞌan ta tu mekesalebuꞌ diwata si Diana. Pidag pa tanan, mbuus mbeleng sug dengeg ni Diana, sug diwata pektemuyen nu tibaꞌan getaw dinig Asia sampay su tibaꞌan getaw dig dibabaw lumbang!” 28Naa benaꞌ midengeg nu nga melaun getaw ki tinaluꞌ kia ni Demetrio, mitutung ilan gangit. Minekeg ilan dayun megbeksay, laung nilan, “Mekesalebuꞌ diwata si Diana, su pektemuyen nu getaw Efeso!” 29Misasaw dayun su tibuuk lunsud. Migdengan dayun gubek dia tebuꞌan su nga getaw, piminteng nilan dia si Gayo mukaꞌ si Aristarco, duaꞌ tawan getaw Macedonia, tendug ni Pablo. 30Naa si Pablo, mauyaꞌanen sia madap tu nga getaw kia, dagid ndaꞌ begay nu nga sakup ni Isus dia. 31Duun dademai nga kaunutan dig benwa Asia kia, sambat ni Pablo, pimuun nilan si Pablo, ndiꞌ na mekpaitaꞌ dia tebuꞌan. 32Naa ditu tebuꞌan, misasaw gupia su nga getaw. Sug duma, salaig beksainen, sug duma, sala pelum, puꞌ su tibaꞌanen, duun dai misuunanen, saꞌ taꞌ alanduni pikumpungan nilan. 33Naa duuni getaw, ngalanen si Alejandro, piadap nu nga getaw Judea. Pipengamed sia ni Alejandro su nga getaw, adun kineegan nilan sia su sembagen. 34Laak saꞌ miꞌilala nilan puꞌ getaw Judea iin, mimegdengan ilan memeksay taman duaꞌ uras, laung nilan, “Mekesalebuꞌ diwata si Diana, su pektemuyen nu getaw Efeso!” 35Mendadi tigaꞌwan, su sikritaryu dig lunsud kia, pipengameden su nga getaw. Kaliꞌ dayun pektaluꞌ, “Yamu nga samau getaw Efeso! Suunan nug launan getaw puꞌ ita nu nga getaw Efeso, itai megingat tug balay pengamuyuꞌan tu mekesalebuꞌ diwata si Diana, mukaꞌ ita dademai megingat tu meꞌelig batu kiin milabuꞌ genat tug langit. 36Naa kagina ndaꞌi getaw mekepemalaw dun, subay mengamed amu, puꞌ mbuus mekesabaꞌ amu. 37Puꞌ iwit niu dini kig duaꞌ tawan kini, asa ndaꞌi melaat gulaula nilan ditug balay pengamuyuꞌan ditug diwata ta, mukaꞌ ndaꞌ nilan dema tampalaksaay sug diwata ta kiin. 38Naa saꞌ duunig dangat ni nga Demetrio, ilan nu samapandayen, naa melengas ditu nilan pengukuman dengatay, puꞌ duuni nga kuis dia. 39Laak saꞌ duun pai mauyaꞌan niu, melengas pausay niu ditu pikumpungan nu kunsial. 40Puꞌ mbuus itai tempuan di keglekesasaw kini nandaw, dayun ndaꞌiduni mesembag ta dun.” 41Benaꞌ mideksuꞌ su taluꞌ nu sikritaryu, piuliꞌen su nga getaw mikpungun dia. 1 Benaꞌ misikpaꞌ su kesasaw kia, si Pablo, pinungunen su nga sakup ni Isus. Mingamuꞌ dayun si Pablo dinilan, dayun migudas dinilan mukaꞌ mipanaw pangay tu Macedonia. 2Naa selianen mian di ngag benwa di gelet Efeso mukaꞌ Macedonia, pinemalanen penguliksegay su nga sakup ni Isus dia. Maꞌantu, minateng tu Grecia, 3migbebenwa dayun dia seled telu bulan. Benaꞌ sungu sumakay si Pablo pangay tu Siria, midengegen puꞌ duunig delendeman nu nga getaw Judea, petain nilan iin sia. Kaliꞌ pegleketau si Pablo, miksimpuliꞌ mian dia Macedonia. 4Tumindug diniin si Sopater getaw Berea, bataꞌ ni Piro, dakus duaꞌ tawan getaw Tesalonica si Aristarco mukaꞌ si Segundo, si Gayo getaw Derbe, duaꞌ tawan getaw Asia si Tiquico mukaꞌ si Trofimo, dayun su tampusanen si Timoteo. 5Miguna ilan dinami mpanaw, pigelatan ami nilan ditu Troas. 6Benaꞌ miglinggwang sug Lumpuk di Pan ndaꞌ Petulinay, suminakay ami dia Filipos. Benaꞌ lima endaw ami meksakay, midepetan nami ilan ditu Troas. Minapit ami dayun dia lagaꞌ sala simana. 7Naa benaꞌ gebii Sabadu, mikpungun ami maan dig lebungan kiin gindan di kepatay ni Isus. Si Pablo, miktituluꞌ di nga getaw mipungun, miniben mektaluꞌ, depet miginengaꞌi gebii, puꞌ delendemanen, mpanaw na saꞌ megendaw. 8Melaun suluꞌ dia sugud pikpungunan nami diag ditaas. 9Mendadi, duunig begu getaw pegingkud diag dungawan, ngalanen si Eutico. Benaꞌ metaas gupiaig yaga ni Pablo, tulugen gupia si Eutico kini, mitenangan dayun mukaꞌ milabuꞌ tu silung, genat di ketelu angkaꞌen. Kaliꞌ nilan ingebangay, masiꞌ minatay na. 10Dagid pinaugan dayun ni Pablo si Eutico kini, dinungguꞌanen, dayunen epelay. Kaliꞌ pektaluꞌ si Pablo tu ngag dumanen dia, “Ndiꞌ amu melibuleng, puꞌ kini da su gimuuden.” 11Mendadi minaik na pelum si Pablo, pimetanen su pan, dayun ilan maan. Bineeg ni Pablo megabitabit dinilan, sampay migendaw. Mipanaw dayun si Pablo. 12Sug begu getaw milabuꞌ, inated nu ngag dumanen tug balayen, mitubuꞌ na. Miamuꞌ dayun gupia su ginaa nu ngag dumanen. 13Mendadi iini sabut nami, meguna ami sumakay tug Ason, dayun si Pablo, sumakay saꞌ mateng dia. Puꞌ daniin, mian dig lupaꞌan. 14Naa benaꞌ mipekitaꞌ nami tuꞌu si Pablo diag Ason, pisakay nami, dayun ami mundas pangay tu Mitilene. 15Genat tu Mitilene, suminakay ami puliꞌ, dayun sendaw pa, minateng ami ditu Quio. Benaꞌ sala gendaw na pelum, dumingguꞌ ami ditu Samo. Di keduaꞌ endawen, midepet ami ditu Mileto. 16Puꞌ delendeman ni Pablo, liaun nami sug lunsud Efeso, adun ndiꞌ ami melangan dia prubinsya Asia. Puꞌ megdedaliꞌ si Pablo, taginaanen mateng ami sia ditu Jerusalem, megdeksuꞌ sug Lumpuk Pentecostes. 17Naa si Pablo, su diin pa Mileto, mimuun tu nga kaunutan di pikumpungan nu nga sakup ditug Efeso, sinabinen ilan. 18Naa benaꞌ minateng ilan, kaliꞌ pektaluꞌ si Pablo dinilan, “Naa mendadi, kig betadu saanan ku dumuma diniu genat tu gendaw nu kedatengu dini prubinsya Asia, misuunan na niu gupia. 19Pinuudu su suguꞌan nu Kaunutan Megbebayaꞌ dinaan. Minegduꞌ patiꞌig luaꞌu, pibabaꞌuig lawasu, saanan migleginis su kengindan dinaan sekat di kegleget dinaan nu nga getaw Judea. 20Misuunan da niu dema puꞌ gilaꞌu teluꞌay diniu su mpianan amu dun, piktituluꞌan ku amu di gedapan sampay ditu ngag balay niu. 21Su nga getaw Judea mesama su kanaꞌ, mikpegadu dinilan puꞌ subay meksikesuun ilan, subay lumingay ilan tu Megbebayaꞌ mukaꞌ sumalig tu Kaunutan ta si Isus.” 22Laung ni Pablo, “Mendadi, mangay nau tuꞌu tu Jerusalem, penuuden ku su suguꞌan dinaan nug Balakat nu Megbebayaꞌ. Naa ndiꞌu suunan ki mpenggulaula dinaan saꞌ matengu ditu. 23Suunan ku laak su pigad dinaan nug Balakat nu Megbebayaꞌ puꞌ medetengan ku tu kelaun lunsud mbianan ku, pirisuunu dia mukaꞌ peglegetanu. 24Dagid danaan, ndiꞌu petailen su ketubuꞌu, bilangen ku ndaꞌi gatagen, saꞌ laak mpenuudu ki sinuguꞌan dinaan, megelaꞌu tubusay su pibaal dinaan nu Kaunutan ta si Isus, saꞌitada su kegukitu di Gempia Petenday mekatag di tulung nu Megbebayaꞌ.” 25Kaliꞌ padun pektaluꞌ si Pablo, “Naa mendadi naan, migleepleepu diniu, migukitu diniu mekatag di kesakup tu Keglekaunutan nu Megbebayaꞌ. Mendadi, misuunan ku puꞌ pia sala tawan diniu, ndiꞌ na niau pelum mpekitaꞌ puliꞌ. 26Kaas paladpalad taman taluꞌu diniu nandaw, saꞌ duun diniui mbeleng tug linaw gapuy, kanaꞌ na danaan salaꞌ. 27Puꞌ kiin, gilaꞌu pesuun diniu su tibuuk delendeman nu Megbebayaꞌ. 28Kaas talentenay niu ki ndiꞌ mpalini kekpetuud niu, mukaꞌ talentenay da niu dema su nga samasakup niu, su pibayaꞌ diniu nug Balakat nu Megbebayaꞌ. Ingatay niu su nga maaꞌ karniru nu Megbebayaꞌ, su binaalen piglegetawanen pebian di kegantiꞌ dun nu ginaa nug Bataꞌen. 29Naa misuunan ku saꞌ megawaꞌ nau diniu, duun dayuni lumamug diniu nga malig metetubuꞌ mendapaꞌ di karniru, ndiꞌ nilan lelaatan su nga karniru nu Megbebayaꞌ. 30Duun dademai nga samasakup niu mekpetuꞌun diniu melaat, adun sia pesuain nilan su nga sakup ni Isus, mesakup nilan dayun. 31Kaas peglengilam amu, mukaꞌ ndiꞌ niu selingaway puꞌ gebii gendaw seled telu taun, miktituluꞌu diniu sampay minegduꞌig luaꞌu.” 32Mendadi, diksuꞌ na ni Pablo su taluꞌen, laungen, “Mendadi nandaw, saligu namu ditu Megbebayaꞌ mukaꞌ ditu pitenday diniu mekatag di tulungen, su mekpaiseg tu kekpetuud niu mukaꞌ megbegay diniu kepianan pitengeden di nga kelaun pinaas piglegetawanen. 33Su kegdumau diniu, ndaꞌu mayak tu gaꞌus nu getaw, pia su kwartanen bulawan atawaka pelata sampay su penepetenen. 34Suunan niu puꞌ pikulaꞌan gulasu, adun naani meksukat tu ketubuꞌan ku mukaꞌ tug danu ngag dumau. 35Su kelaun pinggulaulau, pinitaꞌu dun diniu puꞌ subay meglasay ita adun mebangan ta su nga ndiꞌ mekegaga. Puꞌ subay ndiꞌ ta selingawan su tinaluꞌ kiin nu Kaunutan si Isus, laungen, ‘Ki getaw megbegay, iini liliag, batul nu getaw begayan.’” 36Benaꞌ mideksuꞌ teluꞌay ni Pablo, migelaꞌ ilan dayun menginlulud mukaꞌ menenabi. 37Mikengaduy dayun su nga kelaun dumanen, dunut ipel nilan si Pablo mukaꞌ pingelekan nilan. 38Iini miubaꞌ ilan dun patiꞌ, puꞌ sabaꞌ nu tinaluꞌ ni Pablo kia puꞌ ndiꞌ na nilan puliꞌ mpekitaꞌ. Inated nilan dayun ditug bangkaꞌen si Pablo. 1 Naa dekag ami migudas, suminakay ami, minandeng ami dumipag ditu Cos. Benaꞌ migendaw, minundas pami ditug Rodas. Genat dia, minundas ami ditu Patara. 2Dia Patara, mibaangan namiig bangkaꞌ pegangay tu Fenicia, suminakay ami dayun. 3Benaꞌ midayag namii puluꞌ Cipre, luminikuꞌ ami dapit lintu, minundas ami dayun ditu Siria. Dumingguꞌ ami dia Tiro, puꞌ duunig lulan pelusaden dia. 4Pinengaw namii nga mikpetuud dia, pitu gebii ami dayun minapit dia nilan. Naa duuni nga sakup dia, ginuungan ilan puun tug Balakat nu Megbebayaꞌ, kaas minegul ilan dini Pablo puꞌ ndiꞌ na mundas tu Jerusalem. 5Dagid benaꞌ mipapasi guliug nami dinilan, migudas ami, puꞌ minundas ami gusay. Launan nilan, migelaꞌ ilan dumunut dinami diag liu nug lunsud, kampuꞌ nu nga sawa nilan mukaꞌ bataꞌ nilan. Minginlulud ami dayun dia pentad dagat menenabi, 6dayun ami megudas. Benaꞌ suminakay ami, minuliꞌ ilan dema. 7Mendadi genat dia Tiro, minundas ami ditu Tolemaida. Linaawan nami su kepetedan dia, sendaw ami mingumbalay dia nilan. 8Benaꞌ migendaw, sumikat ami pelum, minundas ami ditu Cesarea. Benaꞌ minateng ami dia, mingintulugan ami dayun ditug balay ni Felipe su megukit di Gempia Petenday, sala tawan di pitu tawan kiin pimiliꞌ kanugdiin dia Jerusalem mekilas di ketubuꞌan. 9Duuni paat tawan bataꞌ ni Felipe lumbus delaga, metau ilan megwali di taluꞌ nu Megbebayaꞌ. 10Mendadi, selian nami dia nga santaꞌ gebii, duuni getaw tumigbeng dia genat tu Judea, ngalanen si Agabo, pimuunan dadema nu Megbebayaꞌ. 11Mikpesempel dinami si Agabo kia, inalapen sug baling ni Pablo, iin dayuni binaluden dig baingkenen mukaꞌ di geksuden. Kaliꞌ pektaluꞌ, “Kinii tinaluꞌ nug Balakat nu Megbebayaꞌ. Ki gapuꞌ nug baling kini, maꞌniniꞌi kegbalud diniin nu getaw Judea dia Jerusalem, dayun nilan pegwekilay tu nga kanaꞌ getaw Judea.” 12Benaꞌ midengeg nami ki tinaluꞌ kia ni Agabo, ginuut nami sia si Pablo, yami nu kepetedan dia, puꞌ ndiꞌ sia mundas ditu Jerusalem. 13Dagid sumimbag si Pablo, “Mauma dema ini, mingaduy mamu mukaꞌ piubaꞌ niui ginau? Naan kini, minuyaꞌ nau, saꞌ kanaꞌ laak pikutanu dia Jerusalem, pia matayu dia sabaꞌ nu kesakupu tu Kaunutan si Isus.” 14Mibulugan laak ami megleguut dini Pablo, misikpaꞌ nami. Laung nami dayun, “Adin sug liagan nu Kaunutan Megbebayaꞌ, iini penuuden.” 15Tubus itu ndaꞌ maiben, mingikpes ami, minundas ami dayun tuꞌu pangay tu Jerusalem. 16Duuni nga sakup dia Cesarea migdunut dinami, inated ami nilan ditug balay ni Masun, getaw Cipre, puꞌ pektulugan namiig balayen. Miniben na si Masun mikpetuud. 17Mendadi su kedateng nami ditu Jerusalem, didialan ami gupia nu kepetedan dia. 18Benaꞌ migendaw, minangay ami ni Pablo kumitaꞌ dini Santiago, mikpungun dadema dia su kelaunan kaunutan di pikumpungan nu nga sakup. 19Benaꞌ mitubus ilan ni Pablo pegbesaay, gilaꞌen gupia ukitay dinilan su kelaun pinggulaula nu Megbebayaꞌ di nga kanaꞌ getaw Judea pebian diniin. 20Benaꞌ midengeg nilan, inal nilan su Megbebayaꞌ. Kaliꞌ ilan pektaluꞌ dini Pablo, “Uu Mingumpated Pablo, misuunan mu puꞌ kanaꞌ laak santaꞌ ngibu tawani sama ta getaw Judea mikpetuud na. Ilan, minamal pailan dumunut tu Palinta nu Megbebayaꞌ pisulaten dini Moises. 21Dagid duuni pisuun dinilan daw puꞌ piktuꞌunan mu daw su kelaun getaw Judea megbenwa dig lain benwa, belengen daw nilan ki Palinta kia, ndiꞌ mu na daw pesirkunsisu su ngag bataꞌ nilan, mukaꞌ ndiꞌ mu ilan daw pedunuten tug betad nu getaw Judea. 22Naa endutaꞌen ta ma dun? Puꞌ gempantek, medengeg pa nilan su kedateng mu dini. 23Mendadi danami, melengas pemaꞌniniꞌ mu. Duuni paat tawan kini, duuni pinasad nilan ditu Megbebayaꞌ. 24Melengas dumunuta dinilan mangay mekanu, pekanu amu dayun adun mawaꞌ su kelemuꞌay niu, dayun yaꞌai gumastu dun saꞌ mekpekis ilan dimpulu nilan. Saꞌ maꞌnia, mesuunan dayun nug launan getaw puꞌ su midengeg nilan mekatag diniꞌa, ndaꞌi metuud dun, puꞌ yaꞌa, dinunutan mu dadema su Palinta ni Moises. 25Laak ki nga kanaꞌ getaw Judea kia mikpetuud na, piwitan nami ilan sulat, adun mesuunan nilan sug delendeman nami puꞌ ndiꞌ mpia aanen kig betang ginilak dig ledawan, sampay sug duguꞌ mukaꞌ su pinatay dig lengek. Mukaꞌ pegliaun nilan kig dusa.” 26Mendadi kini si Pablo, duminunut tuꞌu di nga paat tawan kia. Benaꞌ migendaw, mikanu ilan tuꞌu adun mawaꞌ su kelemuꞌay nilan. Dayun sumiled si Pablo tu Pengedapan tu Megbebayaꞌ, adun siudenen su gendaw nu kepapas nu kelemuꞌay nilan, puꞌ ilakan dayun betangig lawas nilan. 27Mendadi benaꞌ sungu mpapasi pitu endaw, duuni nga getaw Judea genat tu prubinsya Asia, minitaꞌ nilan si Pablo dia Pengedapan tu Megbebayaꞌ. Sinasaw nilan dayun su nga melaun getaw, mukaꞌ ginapus nilan si Pablo. 28Mimeksay ilan, laung nilan, “Uy, yamu getaw Israel! Ebangay niu ami! Puꞌ ki getaw kini, iin su migleleep dig benwa mekpetuꞌun di tibaꞌan getaw adun meksudiꞌ ilan dinita nu getaw Judea mukaꞌ meksudiꞌ dailan dema di Palinta ni Moises sampay di Pengedapan kini tu Megbebayaꞌ. Pidag pa, duuni nga kanaꞌ getaw Judea giwiten dini Pengedapan tu Megbebayaꞌ, milemuꞌan dun ki pinaas Pengedapan kini.” 29(Iini tinaluꞌ nilan dun maꞌantu, puꞌ mundiin, minitaꞌ nilan si Trofimo, getaw Efeso, tumindug dini Pablo diag lunsud, kaas laung nilan dun, iwit ni Pablo suled dia Pengedapan tu Megbebayaꞌ.) 30Misasaw dayun su tibuuk lunsud Jerusalem. Mibaluꞌ dayun dia Pengedapan su kelaun getaw, ginapus nilan si Pablo, biniglas nilan dayun diag liu nu Pengedapan, tinakep dayun su gengaꞌanen. 31Benaꞌ petain na nilan sia si Pablo, inukitan su kaunutan nu kelaun sundalu puꞌ misasawi tibuuk Jerusalem kia. 32Iin, suminambut dayun mekpungun sundalu mukaꞌ nga kaunutan nilan, minggebek ilan dayun dia tebenan getaw. Benaꞌ minitaꞌ ilan nu nga melaun getaw kia, miksikpaꞌ ilan membadas dini Pablo. 33Mikpesempel dayun dini Pablo su kaunutan kia nu kelaun sundalu, dinaapen dayun si Pablo mukaꞌ sinuguꞌen beluden kadina duaꞌ buuk. Sinaak dayun nu kaunutan, “Adin getaw ini kini, mukaꞌ taꞌi salaꞌen?” 34Sug duma getaw, salai teluꞌenen, sug duma, sala pelum. Benaꞌ ndiꞌ melaam nu kaunutan sundalu su metuud sabaꞌ nu sasak nilan, sinuguꞌen uiten si Pablo diag balay sundalu. 35Benaꞌ minateng ilan dia tugdaꞌ egdan, subay sinipit si Pablo nu nga sundalu, puꞌ mbuus mesabaꞌ nu nga getaw misasaw. 36Migelaꞌ dailan gusay meglendug, kaliꞌ ilan pemeksay, “Petain! Petain!” 37Naa saꞌ sungu na peseleday si Pablo diag dialem balay, sinaaken di kaunutan kia, “Megdadi saꞌ duuni teluꞌen ku diniꞌa?” Laung dayun nu kaunutan, “Aw, metawa mektaluꞌ pikebitan nu getaw Grecia? 38Masiꞌ kanaꞌa nu getaw Ehipto kitu, su mingatu di gubirnu sug diin, dayun inagaken tug limawaꞌ su paat ngibu tawan kitu, lumbus memunuꞌan?” 39Kaliꞌ sembag si Pablo, “Naan, getaw Judea mau, daan benwau su Tarso, sakup Cilicia, sakupu di gembagel lunsud. Naa penengiin ku diniꞌa saꞌ megdadi, megyaga pau di nga getaw kini.” 40Benaꞌ mibukaꞌ nu kaunutan, migindeg si Pablo dia gegdan, pipengameden su nga getaw. Benaꞌ mingamed ilan, miktaluꞌ si Pablo dinilan di Hinebreo. 1 Kaliꞌ pektaluꞌ si Pablo, “Yamu nga Mekegulang mukaꞌ yamu nga Mingumpated, kelelaat kineegay niu ki sembagu kini! 2Benaꞌ midengeg nilan si Pablo megyaga dinilan di pikebitan nilan Hinebreo, labi nailan miamed. Kaliꞌ gusay pektaluꞌ si Pablo, 3“Mendadi naan, getaw Judea mau, migigetawu tu Tarso sakup Cilicia, laak diniinu Jerusalem mibagel. Piktuꞌunanu ni Gamaliel, piktuꞌunen gupia dinaan su Palinta dinunutan nu ginepuꞌay ta. Minamalu mekpetuud ditu Megbebayaꞌ, maꞌniin nu kenamal niu mekpetuud dun, launan niu dini nandaw. 4Piglegetan ku su nga sakup nug Bianan kiin sampay ginaa nilan. Pimbaludu ilan mukaꞌ pinirisuu, libun laki. 5Meketakesiꞌ dun ki Tampusan Metaas Belian mukaꞌ su tibuuk Pikumpungan nu Metaas Gukum kini. Puꞌ bigayanu nilan sulat uiten ku sia tu kepetedan ta ditug Damasco. Saꞌ maꞌantu, mipanawu tuꞌu pangay ditu, puꞌ adun daapen ku pa pagid sia su nga sakup ni Isus dia, pembeluden ku ilan sia mukaꞌ pengeteden ku dini Jerusalem, adun ukumen ilan.” 6Pibundas gusay ni Pablo su taluꞌen, laungen, “Mendadi sabaꞌu mpanaw, benaꞌ sunguu mesebang diag Damasco, mabuꞌ taasendaw saan, mitiaganu tekaw tiag genat tug langit. 7Mibelilidu dayun tug lupaꞌ. Duun dayuni midengegu tingeg, laungen, ‘Uu Saulo! Mauma dema peglegetan mau?’ 8Kaliꞌu sembag, ‘Taꞌ taway dun ka?’ Kaliꞌ pelum sembag, ‘Naan si Isus, getaw Nazaret, ki peglegetan mu.’ 9“Naa ki tiag kia,” maaꞌ laung padun ni Pablo, “minitaꞌ nu nga tendugu, laak ndaꞌ nilan medengeg su taluꞌ nu mikabit dinaan. 10Sinaaku dayun, ‘Mekendutaꞌ mau dun, uu Kaunutan?’ Kaliꞌ sembag dinaan su Kaunutan, ‘Pegbuata, bundasa diag Damasco, dayun saꞌ mateng ka dia, teluꞌen diniꞌa ki kelaunan tinduꞌ diniꞌa baalen mu.’” 11Laung ni Pablo, “Naa kagina minlamengi pegbantayu sabaꞌ nu tiag kia, inulipitu laak nu ngag dumau kia mundas diag Damasco. 12“Naa duuni getaw diag lunsud kia ngalanen si Ananias, megbasa tu Megbebayaꞌ, mekesuun getaw, puꞌ dinunutanen gupia su Palinta ni Moises. Kini si Ananias, pegbesaan gupia nug launan getaw Judea pegbenwa diag Damasco. 13Iini mituaꞌ dinaan, migindeg dia gupidu, kaliꞌ pektaluꞌ dinaan, ‘Uu Mingumpated Saulo, mekengitaꞌa na!’ Mitekawu dayun mekengitaꞌ, minitaꞌu dayun iin. 14Kaliꞌ pektaluꞌ si Ananias, ‘Su Megbebayaꞌ, su pektemuyen nu ginepuꞌay ta, tinduꞌa niin adun pesuun diniꞌa kig delendemanen, dakus maitaꞌ mu ki mekesuun Sesuguꞌenen kiin sampay medengeg mui tantu tingegen. 15Puꞌ yaꞌa dayuni tumakesiꞌ diniin tu tibaꞌan getaw, iini ukiten mu su minitaꞌ mu mukaꞌ su midengeg mu. 16Mendadi, taꞌ mai kelangan ta kini? Pegbuata, bunagan ka tubig, maugasan dayun su salaꞌ mu puun tu kengamuꞌ mu diniin.’” Su Kektenduꞌ dini Pablo Megukit tu nga Kanaꞌ Getaw Judea 17Laung padun ni Pablo, “Naa benaꞌ mipuliꞌu dini Jerusalem, selian ku menenabi ditu Pengedapan, duuni pinitaꞌ nu Megbebayaꞌ dinaan, 18masiꞌ su Kaunutan si Isus, tinaluꞌen dinaan, ‘Pegdedaliꞌa megawaꞌ di Jerusalem, puꞌ su takesiꞌ mu mekatag dinaan, ndiꞌ duaten nu nga getaw dini.’ 19“Kaliꞌu sumpat, ‘Laak dagid uu Kaunutan, su getaw dini Jerusalem, misuunan nilan gupia puꞌ su mikpetuud diniꞌa, dinaapu ilan dia nga simbaan nu getaw Judea, pinikutan ku ilan dayun mukaꞌ pibadasu. 20Mukaꞌ padun su kebunuꞌ dini Esteban su tuminakesiꞌ diniꞌa, naan, diaanu pegindeg, sinanguꞌu su kebunuꞌ dun, pegingaten ku su nga penepeten nu nga mikpatay dun.’ 21“Dagid tinaluꞌ dinaan nu Kaunutan, ‘Panawa. Suguꞌen ku yaꞌa mpanaw tu melayuꞌ benwa, ditu nga kanaꞌ getaw Judea.’” 22Mendadi piktalentenan nu nga getaw si Pablo, gikteb laak tu tinaluꞌen kia puꞌ sinuguꞌ iin meditu nga kanaꞌ getaw Judea. Dagid benaꞌ midengeg nilan itu, minekeg ilan patiꞌ memeksay, laung nilan, “Petaini getaw kiin! Kanaꞌ bantang metubuꞌ dig dibabaw lumbang!” 23Minamal ilan memeksay, migekpasekpas ilan penepeten nilan dakus mikpalintuk ilan lupaꞌ. 24Su kaunutan nu kelaun sundalu, sinuguꞌen peseleden si Pablo diag balay kia mukaꞌ petugaꞌen sia dig badas, puꞌ adun mesuunan nilan su pikpuunan nu kemeksay nu nga getaw mekatag diniin. 25Dagid benaꞌ binalud nilan si Pablo adun bedasen, laung ni Pablo ditu kaunutan di sundalu pegindeg dia, “Ki getaw sakup Roma, kanaꞌ ba kuntra balaꞌud petugaꞌen, saꞌ ndaꞌ pa ukumay?” 26Benaꞌ midengeg nu kaunutan kia, linaawanen su kaunutan nu kelaun sundalu. Kaliꞌ saak diniin, “Paa, taꞌ maig baalen mu kiin? Ki getaw kiin, sakup Roma ma!” 27Mikpesempel dayun dini Pablo su kaunutan nu kelaun sundalu kia, kaliꞌ saak diniin, “Naa metuud ba, sakupa Roma?” Simbag ni Pablo, “Iin da.” 28Laung nu kaunutan, “Ki kebaluyu sakup Roma, gembagel gupiaig binayadu dun. “Dagid naan,” maaꞌ laung ni Pablo, “sikna na migigetawu.” 29Migdedaliꞌ dayun megawaꞌ dia su nga mekpetugaꞌ sia dini Pablo. Su kaunutan kia, benaꞌ misuunanen masiꞌ mipebaludeni sakup Roma, mindek dema. 30Naa su kaunutan kia nu kelaun sundalu, mauyaꞌanen mesuunanen tantu su pikpuunan nug dinangat nu getaw Judea mekatag dini Pablo. Mendadi benaꞌ migendaw, piubadan nu kaunutan si Pablo, mukaꞌ pisabinen su nga kaunutan nug belian mukaꞌ su tibuuk Pikumpungan nu Metaas Gukum nu getaw Judea. Piateden dayun si Pablo, piꞌindegen dia gedapan nilan. 1 Mendadi, kini si Pablo, pingenlenganen su nga Metaas Gukum kia, kaliꞌ pektaluꞌ dinilan, “Genat kaikaꞌayu sampay nemun, ndaꞌi pegbiksuꞌan ku di gedapan nu Megbebayaꞌ.” 2Benaꞌ midengeg nu Tampusan Metaas Belian, si Ananias, tinaluꞌen dayun di nga sakupen pegindeg dia gupid ni Pablo, depiꞌen nilan sug babaꞌ ni Pablo. 3Laung ni Pablo tu Metaas Belian, “Yaꞌa kiin, tautawa da mekesuun, ukuman ka pa nu Megbebayaꞌ! Mauma mingkuda kiin mengukum dinaan mekatag di Palinta ni Moises, asa yaꞌa, mimilasa dun, puꞌ pidapiꞌ mau?” 4Laung dayun nu nga getaw pegindeg dia gupid ni Pablo, “Penampalaksaan mu masiꞌ ki Tampusan Metaas Belian?” 5Kaliꞌ sembag si Pablo, “Aw, yamu kepetedan ku, ndaꞌu mesuunay puꞌ iini Tampusan Metaas Belian. Puꞌ sinulat ditu Misulat Taluꞌ nu Megbebayaꞌ, laung, ‘Subay ndiꞌ mu tampalaksaan su kaunutan niu.’” 6Mendadi misimaꞌ ni Pablo puꞌ sug duma getaw dia, Saduseo ilan, dakus duun dademai nga Pariseo. Minekeg dayun mektaluꞌ si Pablo dinilan, “Yamu kepetedan ku getaw Israel! Naan, Pariseo mau, bataꞌu dema Pariseo. Dayun nandaw, miukum niau pelum sabaꞌ nu kekpedatengu dun puꞌ metubuꞌ puliꞌ su nga minatay!” 7Lemen laak mideksuꞌ teluꞌay ni Pablo, mimeksual dayun su nga Pariseo mukaꞌ su nga Saduseo, miksimawiꞌ su pikumpungan nilan kia. 8(Puꞌ su nga Saduseo, teluꞌen nilan puꞌ ndiꞌ metubuꞌ puliꞌi getaw, mukaꞌ ndiꞌ nilan petuuden puꞌ duuni sesuguꞌen nu Megbebayaꞌ getaw langit, sampay diwata. Laak sug launanen kia, mituudan dun gelaꞌ su nga Pariseo.) 9Mendadi, minamal dayuni kesasaw. Duuni nga mekpetuꞌun di Misulat Palinta nu Megbebayaꞌ migindeg dia gedapan nilan, Pariseo ilan. Miglegintuud ilan dayun, laung nilan, “Ki getaw kini, ndaꞌiduni mesimaꞌ nami salaꞌen! Mabuꞌ duun daani getaw langit atawaka diwata mikabit diniin!” 10Milebian dayuni kesasaw nu nga getaw, mindek dayun su kaunutan nu kelaun sundalu, mbuus peksibintengan nilan si Pablo. Sinuguꞌen dayuni nga sundalu menaug dia piktebenan getaw, adun uiꞌen nilan dinilan si Pablo, eteden nilan puliꞌ ditug balay nu nga sundalu. 11Naa benaꞌ migendaw, dayun miglegebii, su Kaunutan Megbebayaꞌ, masiꞌ migindeg dia gupid ni Pablo mukaꞌ miktaluꞌ diniin, laungen, “Ndiꞌa mendek! Tuminakesiꞌa dinaan dini Jerusalem, maꞌnia dadema su ketakesiꞌ mu ditu pagid Roma.” 12Naa benaꞌ migendaw na pelum, duuni nga getaw Judea mikpungun, miksabut ilan, suminapa ilan tu Megbebayaꞌ, ndiꞌ daw ilan maan mukaꞌ ndiꞌ ilan minum, subay binesaan nilan pa si Pablo. 13Kanaꞌ da paat puluꞌ tawan ilan ki miksabut kia. 14Mendadi ilan kini, minadap ilan tu nga kaunutan nug belian dakus su ngag duma kaunutan nu getaw Judea, kaliꞌ ilan pektaluꞌ dinilan, “Suminapa ami tu Megbebayaꞌ, ndiꞌ nami inaman su gaan, taman ndiꞌ nami mpatay si Pablo. 15Mendadi, yamu kampuꞌ nu Pikumpungan nu Metaas Gukum, melengas pemuun niu tu kaunutan nu kelaun sundalu nu nga getaw Roma, pateden diniu si Pablo. Pemuun niu diniin puꞌ saakan niu daw si Pablo mekatag dig dangat diniin. Dagid dekag pa mesebang diniu si Pablo, yami kini, minuyaꞌ nami mengapaꞌ diniin petayay.” 16Dagid duuni manak ni Pablo, bataꞌ nu pateden libun, midengegen sug delendeman nilan kia pegepaꞌen nilan si Pablo. Iin, miditu dayun balay nu nga sundalu, inukiten dayun dini Pablo. 17Miksabi dayun si Pablo sala tawan sundalu, laungen dayun diniin, “Ated mui gembataꞌ kini ditu kaunutan niu, puꞌ duuni teluꞌenen diniin.” 18Kaliꞌen egakay ditu kaunutan, laung nu sundalu, “Sinabiu ni Pablo, ki pinikutan kia, sinuguꞌu niin uiten diniꞌa ki gembataꞌ kini, puꞌ duun dawi teluꞌenen diniꞌa.” 19Inulipit dayun nu kaunutan su gembataꞌ kia, pisuayen di melayuꞌlayuꞌ, sinaaken dayun diniin, “Naa, alanduni teluꞌen mu dinaan?” 20Kaliꞌ sembag su gembataꞌ, “Su getaw Judea daw, miksabut ilan ubugen daw nilan diniꞌa lemaꞌ, si Pablo kiin, pated mu ditu gedapan nu Pikumpungan nu Metaas Gukum, puꞌ tautau saakan pa nilan daw. 21Laak kelelaat diniꞌa daw, ndiꞌ mu ilan petuuday, puꞌ kanaꞌ da paat puluꞌ tawan ilan daw, mingandam ilan mengapaꞌ dini Pablo. Suminapa ilan ndiꞌ ilan maan mukaꞌ ndiꞌ ilan minum, gekteb ndiꞌ pa nilan mpatay si Pablo. Naa minuyaꞌ na daw ilan, pegelatan daw nilan laak su kesuguꞌ mu dun.” 22Piawaꞌ dayun nu kaunutan su manak ni Pablo kia. Laak tinaluꞌen pa diniin, “Ndaꞌi ukitan mu dun, pia sala tawan, puꞌ pisuunan mau dun kini.” 23Naa su kaunutan nu kelaun sundalu kia, miksabi duaꞌ tawan sundalunen, kaliꞌ dayun pektaluꞌ dinilan, “Pepengandam niuig duaꞌ gatus tawan sundalu adun mangay ilan tu Cesarea, duma nilani pitu puluꞌ tawan sundalu sumakay kebayuꞌ mukaꞌ duaꞌ gatusi meguit teliaman. Sekat amu buus medalemdalem nai gebii. 24Andam da niu demai kebayuꞌ sekayan ni Pablo, dayun ingat niu gupia iin, ated niu ditu ni Gubirnadur Felix. 25Suminulat dayun dini Felix su kaunutan sundalu, maꞌniniꞌ. 26“Ditu niꞌa, pegbesaan Gubirnadur Felix, naani mikpesulat diniꞌa, si Claudio Lisias. Gempia gendaw diniꞌa. 27Mendadi ki getaw kini piwitu diniꞌa, dinaap nu nga getaw Judea, dayun saꞌ sungu nilan petayay, misepenan ku ilan. Naa pisuun dinaan puꞌ sakup Roma iin, kaas piawiꞌu di nga sundalu kia. 28Piatedu dayun tu Pikumpungan nu nga Metaas Gukum nilan, adun mesuunan ku tantu sug dangat nilan diniin. 29Naa misuunan ku dayun, ndaꞌiduni salaꞌ nu getaw kiin lagaꞌ na ginaanen atawaka pirisuun laak. Kig dinangat nilan, masiꞌ piglisuꞌan nug danilan palinta. 30Naa benaꞌ pisuun dinaan puꞌ duuni sabut nu getaw binesaan nilan sia si Pablo kiin, ndaꞌu lenganay pated diniꞌa iin, pimuun ku tu ngag dumangat dun, subay dengaten nilan di gedapan mu. Daal daitu.” 31Mendadi, dinunutan dayun nu nga sundalu su sinuguꞌ nu kaunutan nilan kia. Inated dayun nilan si Pablo tug Antipatris gebii kia. 32Benaꞌ migendaw na, su sala penunan sundalu laak mpanaw, miksimpuliꞌ nailan tug balay nilan dia Jerusalem, binilin nilan su nga sundalu sumakay pelum di kebayuꞌ, ilani mundas megated dini Pablo. 33Benaꞌ minateng ilan tu Cesarea, pigwakil nilan si Pablo ditu gubirnadur mukaꞌ bigay nilan diniin su sulat kia. 34Benaꞌ mibasa nu gubirnadur, sinaakanen si Pablo saꞌ taꞌ prubinsyaay dunig daan benwanen. Benaꞌ misuunanen puꞌ daan benwanen su Cilicia, 35laungen dini Pablo, “Kineegan ku ki sembag mu saꞌ mateng su ngag duminangat diniꞌa.” Sinuguꞌen dayun pegingaten si Pablo tug balay nu gubirnadur si Herodes. 1 Genat itu benaꞌ lima gebii, tumigbeng dia Cesarea su Tampusan Metaas Belian si Ananias, dumaneni nga kaunutan nu getaw Judea mukaꞌ sala tawani gabugadu, ngalanen si Tertulo. Mendadi, benaꞌ minadap ilan ditu gubirnadur si Felix, binukaꞌ nilan dayun kig dangat nilan dini Pablo. 2Benaꞌ sinabi si Pablo, dinangat dayun ni Tertulo, kaliꞌ pektaluꞌ, “Uu pegbesaan Felix! Melinaw gupiaig benwa nami nemun mikpuun di kelengas nu keguit mu tug benwa. Melaun dademai kepia mu di nasud nami. 3Mendadi, liliag ami tu kelaun kepia mu kia, kaas mikpaladpalad ami diniꞌa. 4Naa adun ndiꞌa melangan dinami kini, penengiin ku diniꞌa, kelelaat kineegay mui taluꞌ nami kini dedeliꞌen nami taluꞌ diniꞌa. 5Ki getaw kini, batik nami dun mekesasaw di nga getaw, pisamuken su nga getaw Judea di tibuuk lumbang, iin dadema su kaunutan di pikumpungan Nazareno kiin. 6Naa benaꞌ peglemuꞌanen sia su Pengedapan tu Megbebayaꞌ ditu Jerusalem, dinaap nami, [adun ukumen nami sia mekatag di Palinta nami. 7Dagid mituaꞌ su kaunutan nu kelaun sundalu, si Lisias, pinendegen patiꞌ uiꞌay dinami si Pablo kini. 8Dayun sinuguꞌ ni Lisias, madap diniꞌa su nga duminangat dun]. Naa saꞌ saakan mu, mesuunan mu gupia diniin sug launan puunan nug dangat nami kini diniin.” 9Su nga getaw Judea, sinanguꞌ da nilan dema kig dinangat kia dini Pablo, piglegintuud nilan gelaꞌ. 10Mendadi kini si Pablo, tinduꞌ na nu gubirnadur sumbag. Kaliꞌ pektaluꞌ si Pablo, “Mendadi, uu pegbesaan Felix, liliagu sumbag diniꞌa, puꞌ suunan ku puꞌ miniben ka meglegukum di nasud nami. 11Naa melemu mu mesimaꞌ su metuud, puꞌ nandaw, sepuluꞌ buꞌ duaꞌ gebii laak genat di kedituun ku Jerusalem adun mektamuy. 12Naa ki nga getaw Judea kini, ndaꞌu nilan maitaꞌ meksual di getaw dia Pengedapan tu Megbebayaꞌ, ndaꞌu nilan dadema maitaꞌ mekpesasaw tu nga getaw dia nga simbaan nilan, pia adin diag lunsud kia. 13Mukaꞌ padun ndiꞌ nilan mpaitaꞌ kig dangat nilan nandaw dinaan, ndaꞌi petuꞌusan nilan dun diniꞌa. 14Laak naan, engkenen ku gupia diniꞌa, ndiꞌu pegbuniini gikteb nu kektamuyu tu Megbebayaꞌ piktamuy nu ginepuꞌay nami, pektemuyen ku iin pebian dig Bianan piningalan dun nu nga getaw Judea kini su piksuayan betad. Asa mekpetuudu gusay dig launan Palinta nu Megbebayaꞌ pisulaten dini Moises mukaꞌ tu ngag duma pimuunanen dengantu. 15Mendadi, kinii pedetengen ku tu Megbebayaꞌ, metubuꞌ puliꞌ su nga getaw, su mekesuun sampay su mikesalaꞌ, iin dadema su pedetengen nu nga getaw Judea kini. 16Kagina maꞌantu, gelaꞌen ku namali ginau di ndaꞌi kegbiksuꞌu di gedapan nu Megbebayaꞌ sampay di gedapan nu getaw.” 17Pibundas gusay ni Pablo su taluꞌen, “Mendadi, benaꞌ duuni santaꞌ taun, minuliꞌu ditu Jerusalem adun uiten ku su kwarta gabangu tug bansau, mukaꞌ adun mekanuu tu Megbebayaꞌ. 18Saanan ku dia, mitaanganu nu nga getaw Judea, mitubusu mekanu dia Pengedapan tu Megbebayaꞌ, ndaꞌi pinungun ku getaw mukaꞌ ndaꞌ dademai kesamuk. 19Laak duuni getaw Judea genat tug Asia mikaitaꞌ dinaan dia, melengas ilan siai dumangat dinaan di gedapan mu, saꞌ pinenggiꞌ duunig dangat nilan. 20Atawaka ki nga getaw Judea kini, melengas teluꞌen nilan su misimaꞌ nilan sia salaꞌu, su dinangatu nilan ditu gedapan nu Pikumpungan nu Metaas Gukum. 21Mabuꞌ iin laaki metuud, saanan ku megindeg dia gedapan nilan, minekegu mektaluꞌ, laung ku, ‘Inukum niau nandaw sabaꞌ kekpetuudu dun puꞌ metubuꞌ puliꞌ su nga minatay.’” 22Mendadi si Felix, linanganen dayun su gukumanen, puꞌ duuni misuunanen mekatag dig Bianan kia. Laung ni Felix di nga getaw Judea kia, “Saꞌ mateng na su kaunutan nu kelaun sundalu si Lisias, ukumen ku naig dinangat niu kini.” 23Sinuguꞌen dayun su kaunutan di sundalunen, ingaten pa nilan si Pablo, laak taang dun, peguaꞌen da nilan, mukaꞌ suangen dadema pegebangan si Pablo nu nga sambaten. 24Naa duuni santaꞌ gebii, si Felix, mituaꞌ na pelum dia, ilan nu sawanen si Drusila, getaw Judea. Piangay dayun ni Felix si Pablo, kineeganen dayun su tinaluꞌ ni Pablo mekatag di kekpetuud dini Kristu Isus. 25Dagid benaꞌ duunig yaga ni Pablo mekatag di kekesuun mukaꞌ tu kegbenaꞌbenaꞌ di gayak sampay mekatag di Gendaw nu Kengukum nu Megbebayaꞌ di tibaꞌan getaw, mindek si Felix, laungen dini Pablo, “Pegbuata na deliꞌ. Sebiin ku da yaꞌa saꞌ ndaꞌ nai kelangan ku.” 26Sala pa delendeman ni Felix, ganguten dun sia lekaten ni Pablo kwarta sug lawasen, kaas tatapen sebiay megabitabit si Pablo. 27Laak benaꞌ mipapas naig duaꞌ taun, suminukli pelum dini Felix gubirnadur si Porcio Festo. Saꞌ migawaꞌ si Felix, binilinen si Pablo dia pirisuan, kekpeleliagen tu nga getaw Judea. 1 Naa kini si Festo, telu gebii genat di kaingkuden dia Cesarea, mipanaw dayun ditu Jerusalem. 2Mendadi ki nga kaunutan nug belian mukaꞌ ki ngag duma kaunutan nu getaw Judea, duminangat ilan dini Festo mekatag dini Pablo. Migubug ilan diniin, 3miksaak ilan gimu, pateden sia si Pablo dia Jerusalem, puꞌ duun puliꞌig delendeman nilan, pengepaꞌen pa nilan si Pablo petayay dig dalan. 4Laak kaliꞌ sembag si Festo, “Naa pegingaten na si Pablo di pirisuan ditu Cesarea, dayun naan, sunguu meditu. 5Saꞌ maꞌnia, adin sug duuni pegbayaꞌen diniu, melengas megdunut dinaan tugbeng ditu. Dayun saꞌ duuni salaꞌ nu getaw kiin, subay dia dengatay.” 6Naa benaꞌ labi na sala simana dia si Festo, tumigbeng puliꞌ tu Cesarea. Mendadi benaꞌ minateng dia, benaꞌ migendaw, miningkud dia pengukuman si Festo, sinabinen dayun si Pablo. 7Saꞌ minateng dia si Pablo, migindeg dia peglidunganen ki nga getaw Judea kia minateng genat tu Jerusalem. Minamal ilan dayun dumangat diniin, laak ndaꞌi petuꞌusan nilan dun. 8Dagid si Pablo, sumimbag, laungen, “Ndaꞌu pemilas ditu Palinta nu getaw Judea, ndaꞌ dau dema pekesalaꞌ ditu Pengedapan tu Megbebayaꞌ sampay ndaꞌ pau padun pekesalaꞌ ditu tampusan gadiꞌ nu getaw Roma si Cesar.” 9Laak dagid si Festo kini, peleliagenen sia su nga getaw Judea, kaas sinaaken dini Pablo, “Meliaga da gelinenig dangat diniꞌa di gedapan ku ditu Jerusalem?” 10Kaliꞌ sembag si Pablo, “Dini nau pegindeg gedapan nu pengukuman ni Cesar, ki mbantang pengukuman dinaan. Suunan mu gupia, ndaꞌiduni salaꞌu di nga getaw Judea. 11Saꞌ pinenggiꞌ pimilasu sug balaꞌud atawaka mikesalaꞌu lagaꞌ na ginau, naa pia petain nau. Laak dagid saꞌ ndaꞌi metuuden kig dinangat nilan kini dinaan, naa ndaꞌi mekegwakil dinaan dinilan.” Diksuꞌ ni Pablo, “Mendadi, penengiin ku, ukumenu ditu gedapan ni Cesar.” 12Mendadi kini si Festo, benaꞌ migyagayaga ilan nu ngag limbangen, sumimbag dini Pablo, “Mendadi, pinengi mu ukumen ka ditu gedapan ni Cesar, dituun ka na tuꞌu ukumay.” 13Tubus itu duuni santaꞌ gebii, minateng dia Cesarea si Adiꞌ Agripa mukaꞌ si Berenice, minangay ilan megbasa tug begu gubirnadur, si Festo. 14Naa mendadi benaꞌ minibeniben ilan dia, inukitan ilan ni Festo mekatag dini Pablo. Kaliꞌ pektaluꞌ si Festo, “Duuni getaw binilin ni Felix kiin pinikutan dini. 15Su ditu pau Jerusalem, dinangat iin nu nga kaunutan nug belian mukaꞌ nu ngag duma kaunutan nu getaw Judea, pinengi nilan, ukumen ku sia. 16Laak tinaluꞌu dinilan puꞌ kanaꞌ betad ta getaw Roma, ki getaw dinangat, pegwakil ditu nga duminangat dun subay pegedapen pailan, adun mekesembag su dinangat. 17Mendadi saꞌ minateng ilan dini, ndaꞌu lenganay. Saꞌ migendaw, miningkudu dayun dia pengukuman, piangayu si Pablo. 18Laung ku dun melaat gupiai gulaulanen, laak benaꞌ migindeg su nga duminangat dun, ndaꞌi mitaluꞌ nilan salaꞌen, 19duun laaki piksisuꞌan nilan mekatag dig danilan betad mukaꞌ mekatag di getaw ngalanen si Isus, minatay na, laak dagid laung ni Pablo tetubuꞌ. 20Naa kagina ndiꞌu metau mukum dun saꞌ maꞌantu, sinaaku dini Pablo saꞌ liaganen gelinen ditu Jerusalem sug dangat. 21Laak pinenginen, pegingaten pa, adun ukumen ni Cesar. Saꞌ maꞌantu, sinuguꞌu pikutan pa dini si Pablo, sampay matengi kepatedu diniin ditu ni Cesar.” 22Laung ni Agripa dini Festo, “Naan, mauyaꞌan ku medengegu gupia ki taluꞌ nu getaw kiin.” “Naa lemaꞌ, medengeg mu da,” simbag ni Festo. 23Naa benaꞌ migendaw, minateng na pelum si Agripa mukaꞌ si Berenice. Migimakay ilan gupia, pigbesaan ilan gupia nu nga getaw selian nilan suled diag balay pengukuman. Dia dadema su nga kaunutan nu kelaun sundalu mukaꞌ su nga metaas linekian dig lunsud kia. Mendadi benaꞌ mipungun ilan, piangay ni Festo si Pablo. 24Kaliꞌ dayun pektaluꞌ si Festo, “Uu Adiꞌ Agripa mukaꞌ launan niu nga mikpungun dinami dini, kini minitaꞌ na niu ki getaw dinangat nug launan getaw Judea dini Cesarea mukaꞌ ditu Jerusalem, beksain nilan puꞌ kanaꞌ na laung mbantang mektetubuꞌ pa si Pablo kini dinig dibabaw lumbang. 25Laak dagid danaan, ndaꞌi misimaꞌu salaꞌen lagaꞌ na ginaanen. Mendadi kagina pinenginen dengaten tu gedapan ni Cesar, delendeman ku, puiten ku tuꞌu ditug Roma. 26Laak dagid ndaꞌiduni misuunan ku gempia sulaten ku ditu ni Cesar mekatag diniin. Mendadi yamu nga getaw mukaꞌ labi na yaꞌa, uu Adiꞌ Agripa, kagina maꞌantu, inatedu iin dini gedapan niu, adun saꞌ mesaakan ta, duun nai gempiau sulaten metenday ditu ni Cesar. 27Puꞌ danaan, ndiꞌ mesuꞌat duuni pinikutan puitu ditu, subay pedumaan dadema puit sug dinangat dun.” 1 Miktaluꞌ si Agripa dini Pablo, “Naa mendadi, mesuꞌat na meksembaga.” Tinggal dayun si Pablo sug baingkenen, mikpuun dayun sumbag. Kaliꞌ pektaluꞌ si Pablo, 2“Uu Adiꞌ Agripa! Gempia palad mekesembagu nandaw dini gedapan mu mekatag di kelaun dinangat nu nga getaw Judea dinaan, 3kagina metaasi sinuunan mu dig betad mukaꞌ di piglisuꞌan nu getaw Judea. Mendadi penengiin ku diniꞌa, kelelaat pektigel mu ki sembagu kini. 4“Mendadi, misuunan nug launan getaw Judea su pigbetadu genat pa di kaikaꞌayu, saanan ku ditu ngag betaꞌan ku, sampay su dituunu na Jerusalem. 5Saꞌ mesaakan mu ilan, medengeg mu da siai sembag nilan, miniben na nilan suunay mukaꞌ metakesiꞌan nilan, saꞌ sia mauyaꞌan nilan, puꞌ piksibaꞌan ku gupia dunutay sug betad nu getaw Judea, sakupu nu pikumpungan Pariseo. 6Mukaꞌ nandaw, kini nau mikindeg, pegukumenu mekatag di kekpedatengu tu kenuud nu pinasad kiin nu Megbebayaꞌ tu nga ginepuꞌay ta. 7Asa iin dademai pedetengen nu sepuluꞌ buꞌ duaꞌ bansa nu getaw Israel, selian nilan mektamuy tu Megbebayaꞌ gebii gendaw. Mendadi, uu Adiꞌ, masiꞌ getaw Judeai duminangat dinaan kini sabaꞌ di kekpedatengu dun! 8Naa, yamu ngag dumau dini, mauma dema ndiꞌ amu metuudan dun puꞌ petubuꞌen puliꞌ nu Megbebayaꞌ su nga minatay?” 9Laung padun ni Pablo, “Mendadi naan, duuni gendaw mituudanu dun puꞌ melengas menamalu kumuntra dini Isus kiin getaw Nazaret. 10Kaas piglegetan ku su nga sakupen ditu Jerusalem. Melaun piglegetawan nu Megbebayaꞌ pinikutan ku, bigayanu pegbayaꞌ nu nga kaunutan nug belian nu getaw Judea, mukaꞌ saꞌ inukuman ilan lagaꞌ na ginaa nilan, sinanguꞌu. 11Tatapu ilan pemedasay dia nga simbaan, pisilutu ilan adun sia penampalaksaan nilan su kekpetuud nilan kia. Mibaga gupiai gangitu dinilan, kaas piglegetan ku ilan sampay di ngag lunsud tug lain benwa.” 12Laung padun ni Pablo, “Maꞌantu, minangayu ditug Damasco, pigwekilanu mukaꞌ sinuguꞌu nu nga kaunutan nug belian nu getaw Judea. 13Mendadi, uu Adiꞌ, benaꞌ diaanu dalan miktui gendaw, tekaw mitiaganu tiag genat tug langit, medelag pa di gendaw. Mitiagan dun dadema su nga tendugu. 14Dayun ami gelaꞌ mibelilid diag lupaꞌ, duuni midengegu tingeg pekabit dinaan di pikebitan nami nga getaw Judea, laungen, ‘Uu Saulo! Mauma dema peglegetan mau? Kig badas dinaan, libaneg diniꞌa.’ 15Kaliꞌu pektaluꞌ, ‘Taꞌ taway dun iin?’ Sumimbag su Kaunutan, laungen, ‘Naan si Isus, ki peglegetan mu. 16Dagid pegbuata, gindega. Puꞌ mikpaitaꞌu diniꞌa kini adun tenduꞌen ku yaꞌa sesuguꞌen ku. Mukaꞌ pagid tenduꞌen ku yaꞌa mekpesuun di nga getaw tu kekpaitaꞌu diniꞌa nandaw dakus tu kekpaitaꞌu diniꞌa genat nandaw. 17Guunen ku yaꞌa tu kekpeleget diniꞌa nu nga getaw Judea mesama su kanaꞌ getaw Judea, puꞌ suguꞌen ku yaꞌa mangay dinilan 18puꞌ adun paitaꞌ mu dinilan su metuud, adun megawaꞌ ilan di medelem dayun lumingay ilan tu metuud mukaꞌ medelagan ilan dun, dakus megawaꞌ ilan di gengkeman ni Satanas, lumingay ilan tu Megbebayaꞌ. Pedesunen ilan dayun di salaꞌ nilan pebian di kekpetuud nilan dinaan, dayun mpeduma ilan tu nga pinaas piglegetawan ku.’” 19Laung padun ni Pablo, “Naa saꞌ maꞌantu, uu Adiꞌ Agripa, ndaꞌu pemilasay ki pinitaꞌ dinaan kia genat tug langit. 20Mikpuunu dayun megukit diag Damasco, dayun genat itu, migukitu ditu Jerusalem mukaꞌ ditu tibuuk benwa Judea sampay ditu nga kanaꞌ getaw Judea. Inukitu dinilan puꞌ subay meksikesuun ilan mukaꞌ lumingay ilan tu Megbebayaꞌ, dakus pembetaden nilan su mbantang di getaw miksikesuun. 21Naa kiai puunanen, dinaapu nu getaw Judea ditug Balay Pengedapan tu Megbebayaꞌ, petainu nilan sia. 22Laak pigebanganu nu Megbebayaꞌ sampay nandaw, kaas mikegindegu dini nandaw tumakesiꞌ diniu nga metaas getaw mesama di gembabaꞌ. Mukaꞌ ki ginukitu kini nandaw, iin da gupia su ginukit nu nga pimuunan nu Megbebayaꞌ dengantu kampuꞌ ni Moises, su pisuun nilan pedaan puꞌ mpenggulaula di maiben gendaw. 23Laung nilan subay matay su Tinduꞌ nu Megbebayaꞌ Meglekaunutan, mukaꞌ subay iini mauna metubuꞌ puliꞌ, adun petendayanen su nga getaw Judea mesama su nga kanaꞌ getaw Judea, adun medelagan ita nu kegawenen dinita.” 24Selian ni Pablo sumbag, migbeksay si Festo diniin, laungen, “Pablo, mibuꞌang ka! Milebiani kektuꞌun mu, kaas mibuꞌang ka!” 25Kaliꞌ sembag si Pablo, “Uu pegbesaan Festo, kanaꞌu mibuꞌang! Ki pekteluꞌen ku kini, minget metuud. 26Si Adiꞌ Agripa, misuunanen daig launanen kini, kaas ndaꞌu medapaꞌ megukit dun di gedapanen. Misuunan ku ndaꞌiduni mileglud diniin, puꞌ ndaꞌ penggulaula di meleglud.” 27Laung padun ni Pablo, “Uu Adiꞌ Agripa, mikpetuuda ba tu nga sinulat nu nga pimuunan nu Megbebayaꞌ dengantu? Aa, suunan ku mituudan ka dun!” 28Suminaak si Agripa dini Pablo, “Aba, dedeliꞌen mau sia baalay Kristianu?” 29Kaliꞌ sembag si Pablo, “Maiben saꞌ medaliꞌ, iini penengiin ku tu Megbebayaꞌ, yaꞌa Sir mukaꞌ kig launan niu mekineeg dinaan dini nandaw, meksamasama ita sia sumakup dini Isus, asa naan laak salau da beluden!” 30Mendadi, migbuat su gadiꞌ mukaꞌ su gubirnadur, sampay si Berenice mukaꞌ su ngag duma nilan pegingkud. 31Benaꞌ mipalus ilan dia, migyagayaga ilan dayun, saladuaꞌ miktaluꞌ, “Ki getaw kiin, ndaꞌi salaꞌen lagaꞌ na ginaanen atawaka pirisuun laak.” 32Laung ni Agripa dini Festo, “Mesuꞌat na sia beluyeni getaw kiin, saꞌ kanaꞌ da sia minengi ukumen ditu gedapan nu tampusan gadiꞌ si Cesar.” 1 Naa benaꞌ delendeman ni nga Festo pesekain ami pangay ditug Italia, si Pablo, ilan nu ngag duma pinikutan, pigwakil nilan di kaunutan nu sundalu. Ki kaunutan kini, ngalanen si Julio, piningalan dun su pikumpungan sundalunen, “Su Pikumpungan nu Tampusan Gadiꞌ si Cesar.” 2Saꞌ maꞌnia, suminakay ami dig bangkaꞌ genat tug Adramito sungu meksekat pangay tu ngag lunsud dig benwa Asia. Mendadi, sumikat ami dayun, duma nami si Aristarco, getaw Macedonia, lunsuden su Tesalonica. 3Naa benaꞌ migendaw, minapit ami ditu Sidon. Lilaatan ni Julio kia si Pablo, bigayen mangay mengumbelayan ditu nga sambaten diag lunsud kia, adun ebangan nilan iin. 4Minundas ami dayun meksakay ditu melimbengan nu puluꞌ Cipre, puꞌ misensung nami su genus. 5Benaꞌ duminipag ami tug dagat dia dapit Cilicia mukaꞌ Panfilia, midepet ami tu Mira, sakup Licia. 6Selian nami dia, mibaangan nu kaunutan sundaluig bangkaꞌ genat tug Alejandria pangay tug Italia, pisakay ami dayun. 7Naa duuni santaꞌ gebii miksilegyaꞌ ami mpanaw, mesumayaꞌ gupiai kaigin nami, gusul dami mukaꞌ mitandaꞌ tu Nido. Benaꞌ ndiꞌ ami mekebundas sabaꞌ metiktegi genus misensung nami, mikangay ami dia melimbengan nu puluꞌ Creta, mibianan nami dayun su Piksuungan Salmon. 8Melegen pa paduni kebundas nami, subay piangay nami tu gembabaw sug bangkaꞌ, midepet ami dayun tug luguk dagat piningalan dun su Melengen Luguk, mesempel tug lunsud Lasea. 9Naa kumalenged milangan nami gupia, mekebinasa saꞌ mundas ami, puꞌ minayan na su gendaw mekpuasa. Mendadi si Pablo, tinituluꞌanen sia su ngag duma nami, laungen, 10“Yamu nga kaunutan, misimaꞌu puꞌ saꞌ mundas ita, duuni mesaitan dinita sampay melaun lulan mbeleng, dakus duun dinitai megbayaꞌbayaꞌ dun.” 11Dagid piktalentenan nu kaunutan sundalu su tinaluꞌ nu meguit tug bangkaꞌ mukaꞌ nu gapuꞌen, batul nu tinaluꞌ ni Pablo. 12Naa kagina ndiꞌ mpia bilinan barkuig luguk kia saꞌ timpu metegdaw, melaun duma nami laung nilan melengas sukat nami, adun puluꞌ medepet ami pa sia tu Fenicia, ditu ami dayun megbebenwa saanan nu timpu metegdaw. Puꞌ ki Fenicia kia, luguk dia Creta, mitubang di sindepan. 13Mendadi, benaꞌ suminambelsambeli genus genat di dapit gilidan nu gendaw, laung nilan dun mbaluy na sug delendeman nilan. Binatun nilan dayun su pundu mukaꞌ sumikat ami, inabay nami su gembabaw di puluꞌ Creta kia. 14Dagid ndaꞌ maiben, misagut ami metikteg gupia genus genat tug binuidan, piningalan dun, “Su Genus genat di Silangan.” 15Misensung nug bangkaꞌ nami su genus, ndiꞌ nami dayun mekebundas, subay piuyun nami dayun di genus kig bangkaꞌ. 16Selian nami mian dia melimbengan nu maikaꞌ puluꞌ piningalan dun Cauda, binatun nilan sug buti pegbiglasen nug bangkaꞌ, laak melegen gupia betunen. 17Igbed nilan dayun tali kig bangkaꞌ adun ndiꞌ mbengkal, ikup nilan dayun sug layagen, puꞌ mendek ilan mesenlad ditu gembabaw ditu dapit Libya. Sinulut nami dayun su genus. 18Minamal mekiwangiwang kig bangkaꞌ sabaꞌ nu nga nabek. Kaliꞌ pegendaw, kinulangan nilan su ngag lulan, linabuꞌ nilan tug dagat. 19Di ketelu endawen, kinulangan nilan padun lebuꞌay diag dagat su pengimbaalan nug bangkaꞌ. 20Duun dayuni santaꞌ gebii, ndaꞌ maitaꞌ su gendaw mukaꞌ bitun, bigyuan ami gupia, kaas tigaꞌwan, ndaꞌidun nai pedetengen nami megawen ami. 21Mendadi benaꞌ miniben ndaꞌ kaꞌaan su nga getaw, kini si Pablo, minadap dinilan, kaliꞌ pektaluꞌ, “Yamu ngag dumau, melengas sia pituud niau, ndaꞌ ita sia sekat genat ditu Creta, ndaꞌidun siai mbeleng di nga pimetang ta mukaꞌ ndaꞌidun siai mesaitan. 22Laak taluꞌu diniu nandaw, gempiai ginaa niu! Puꞌ ndaꞌi sala tawan diniu matay, mbeleng su laak bangkaꞌ. 23Puꞌ kagebii, duuni migindeg dia gupidu getaw langit sesuguꞌen nu Megbebayaꞌ, ki Kaunutan ku pektemuyen ku. 24Miktaluꞌ dinaan su getaw langit, laungen, ‘Ndiꞌa mendek, Pablo! Puꞌ subay madapa pa tu tampusan gadiꞌ si Cesar. Puꞌ bigay diniꞌa nu Megbebayaꞌ, megawen su kelaun tendug mu kia sumakay.’” 25Laung pa ni Pablo, “Naa kagina maꞌantu, gempia daani ginaa niu! Puꞌ mituudanu tu Megbebayaꞌ, menuud gupia ki pisuun dinaan kia. 26Laak medeksaꞌ ita di puluꞌ.” 27Mendadi benaꞌ su kepaat puluꞌ gebiinen, sinulut ami salindapak ditug dagat Mediteraneo. Benaꞌ miginengaꞌi gebii, pingantap nu nga sesuguꞌen dig bangkaꞌ kia, mesempel nami di geksid. 28Tikad nilan dayuni kedalemen, duaꞌ puluꞌ depa. Benaꞌ misiginsigin, sepuluꞌ buꞌ lima depa na laak. 29Mindek ilan dayun mesuntuk ami dig batu, kaas miglabuꞌ ilan paat buuk pundu dia gulinen. Pinenabi nilan dayun ki kesebang na nu gendaw. 30Mikelaguy dayun sia su nga sesuguꞌen dig bangkaꞌ kia, pilusad nilan sug buti diag dagat, tautau lebuꞌen nilani pundu diag dulungen. 31Dagid laung ni Pablo ditu kaunutan sundalu mukaꞌ tu nga sundalunen, “Ndiꞌ amu megawen, subay bilinen ilan dinig bangkaꞌ.” 32Dekag pinutuk nu sundalu su nga tali dig buti, pilabuꞌ nilan dayun diag dagat. 33Naa benaꞌ putiꞌ delagay na, ginuut ni Pablo sug launan getaw bataꞌ maan ilan, laungen, “Sepuluꞌ buꞌ paat gebii nandawi kegaliꞌ niu tug benwa, ndaꞌ pai kaꞌaan niu. 34Kaas penengiin ku diniu, bataꞌ maan amu, adun mekesikad amu. Puꞌ ndaꞌi sebaluig buuk di gulu niu mbeleng.” 35Tubusen teluꞌay, minalap si Pablo pan, dayun mekpaladpalad tu Megbebayaꞌ di gedapan nug launan nilan. Pimetanen su pan, dayun pekaan. 36Mendadi sug launan dumanen, miamuꞌamuꞌ nailan, mikaꞌaan ilan dayun dema. 37Yami nga suminakay dig bangkaꞌ kia, duaꞌ gatus buꞌ pitu puluꞌ buꞌ enem tawan ami. 38Mendadi dekag ilan mibesug, bileng nilan su kelaun trigo, adun megaan sug bangkaꞌ. 39Mendadi kaliꞌ pegendaw, su nga sesuguꞌen kia dig bangkaꞌ, ndaꞌ nilan mailala sug benwa, laak minitaꞌ nilanig luguk duuni pentadanen, delendeman nilan dayun, saꞌ sia megaga nilan, dungguꞌ ami dia. 40Bileng nilan dayun diag dagat su nga pundu, dunut inubad nilan su tali iniket tug bensalan. Binatun nilan dayun sug layag diag dulung adun sembelen nu genus, miꞌigin ami tuꞌu pangay dia geksid. 41Laak misenlad ami di gembabaw. Milebeng sug dulungen, ndiꞌ dayun mekaigin. Misabaꞌ dayun nu nabek su gulinen. 42Kaliꞌ pegleketau su nga sundalu, gelaꞌen nilan sia petayay ki nga pinikutan kia, adun mbuus ndiꞌ ilan lumanguy mekelaguy. 43Laak dagid su kaunutan sundalu kia, mauyaꞌanen ndiꞌ matay si Pablo, kaas misagapaꞌ ilan niin. Sinuguꞌen su metau lumanguy, sumampak ilan diag dagat, dayun lumanguy ilan tu geksid. 44Su ndiꞌ metau lumanguy, sinuguꞌen megabanan tu tabla mukaꞌ tu peta nug bangkaꞌ. Maꞌantu, migelaꞌ ami mesiket tu geksid, ndaꞌi mikendun dun.
1 Mendadi dekag ami misiket, misuunan nami dayun su ngalan nug benwa kia, Malta. 2Su nga getaw dangen dia, mekesuun ilan gupia dinami. Mipenembaꞌ ami nilan, mikpeleket ilan gapuy, puꞌ minugdakig dupiꞌ, metegdaw gupia.
3Mendadi kini si Pablo, mingayu sebegbed, inuklaken tu gapuy. Duun dayuni mamak gumiwaꞌ sabaꞌ mainit, mingulibed di kemet ni Pablo. 4Benaꞌ minitaꞌ nu nga getaw dangen dia, diadia miktaluꞌ, “Aa, ki getaw kini, minget memunuꞌan. Ndaꞌ ma melaatay diag dagat, laak mbinasa dun ini, metibabaꞌen.” 5Dagid si Pablo, inikpigen su mamak, misegbu dayun tu gapuy, ndaꞌ da pekendun dun si Pablo. 6Pekpelaban dayun nu ngag dumanen, mengebag atawaka metigbak. Laak saꞌ miniben na nilan pekpelabay mukaꞌ ndaꞌ gusay pekendun dun, mipalinig delendeman nilan, laung nilan dayun, “Masiꞌ getaw kini, diwata!”
7Naa su kaunutan di puluꞌ kia, ngalanen si Publio, duunig lupaꞌen mesempel di kisiketan nami kia. Pinembaꞌen ami, pipiananen ami telu gebii diag balayen. 8Mendadi su gamaꞌ ni Publio, pegladu, ndiꞌ mekegbuat sabaꞌ mipanas mukaꞌ migudu. Sumiled si Pablo tu sugud nu migladu, minenabi dayun megdepen diniin, piuliꞌanen. 9Dekag mipenggulaula, su kelaun migladu dia puluꞌ kia, suminungkak ilan dini Pablo, migelaꞌ ilan dayun mauliꞌay. 10Melaun dayuni pimegay nilan dinami, mukaꞌ ki kesakay nami pelum genat dia, bitang nilan diag bangkaꞌ nami sug launan sukat nami di kepanaw nami.
11Benaꞌ telu bulan pelum, suminakay ami puliꞌ, sikayan namiig bangkaꞌ genat tug Alejandria pitenlen dadema dia puluꞌ kia mitaang di timpu metegdaw. Kig bangkaꞌ kia, piningalan dun “Gapid Diwata.”
12Mendadi midepet ami tu Siracusa, telu gebii ami dayun dia. 13Genat dia, sumikat ami pelum, minundas ami ditug Regio. Genat itu benaꞌ migendaw, misagut ami genus genat di gilidan gendaw, kaas di keduaꞌ endawen, ugat pami medengguꞌ tu Puteoli. 14Duuni kepetedan mipekitaꞌ nami dia, inggat ami nilan megbebenwa dia nilan sala simana. Tubus itu, minundas nami ditug Roma.
15Naa su nga kepetedan ditug Roma, benaꞌ midengeg nilan puꞌ minateng ami diag Italia, mipanaw ilan gikteb dia Tebuꞌan Apio mukaꞌ dia Telu Buuk Pektulugan, adun sumungkak dinami. Benaꞌ mikitaꞌ dinilan si Pablo, mikpaladpalad tu Megbebayaꞌ, miamuꞌamuꞌ dayun gupia.
16Mendadi maꞌantu, benaꞌ minateng ami tuꞌu ditug Roma, biwang dini Pablo megbenwa dig balayen, dumanen da laaki sala tawan sundalu megingat diniin.
17Naa di ketelu endawen mateng dia, inggat ni Pablo mekpungun dia su nga kaunutan nu getaw Judea. Benaꞌ mipungun nailan, kaliꞌ pektaluꞌ si Pablo dinilan, “Uu Mingumpated, naan kini, pia ndaꞌi salaꞌu tu nga sama ta getaw Judea sampay tug betad nu nga ginepuꞌay ta, pia maꞌantu, pinirisuu ditu Jerusalem, pigwakilu dayun tu getaw Roma. 18Benaꞌ sinaakanu nu nga getaw Roma kia, beluyenu nilan sia, puꞌ ndaꞌi misimaꞌ nilan salaꞌu lagaꞌ na ginau. 19Laak dagid su nga getaw Judea, pimilas nilan gupia, kaas mitegelanu dayun menengi ukumenu tu gedapan nu tampusan gadiꞌ si Cesar. Asa ndiꞌu dumangat di samatawu dig bansa ta. 20Kaas iini inggatu dun amu, adun mekpekitaꞌ ita mukaꞌ megabitabit ita. Mendadi ki pedetengen ta nu nga getaw Israel, iini binaludu dun kadina kini, sabaꞌ nu kesakupu diniin.”
21Kaliꞌ pektaluꞌ su nga kaunutan nu getaw Judea kia dini Pablo, “Naa, ndaꞌi midawat nami sulat genat ditu Judea mekatag diniꞌa, mukaꞌ ndaꞌ dademai minateng dini kepetedan ta megukit melaat gulaula mu. 22Laak mauyaꞌan nami mekineeg diniꞌa, puꞌ misuunan nami, libaken dig liwagan benwa ki pikumpungan niu kia.”
23Saꞌ maꞌnia, mikpasad ilan di gendaw, dayun melaun gupia getaw mikpungun diag balay pegbenwanan ni Pablo. Migukit dayun dinilan si Pablo patay sendaw, migwali dinilan mekatag di kesakup tu Keglekaunutan nu Megbebayaꞌ. Pingmetuudanen ilan sia mekatag dini Isus, inalapen su Palinta nu Megbebayaꞌ pisulaten dini Moises mukaꞌ tu ngag duma pimuunanen dengantu. 24Duun dayuni mituudan dun, duuni mpauk mekpetuud. 25Mendadi mimegawaꞌ ilan dia, miksumpakiꞌig delendeman nilan. Laak sebulus pai piktaluꞌ ni Pablo dinilan, laungen, “Metuud su tinaluꞌ nug Balakat nu Megbebayaꞌ ditu ginepuꞌay niu, su pisulaten tu pimuunanen si Isaias ditu Misulat Taluꞌen, 26laungen,
‘Ki nga getaw kini, laaway mu, taluꞌ mu dayun dinilan,
Menamal damu mekineeg, laak ndiꞌ amu mekesabut.
Menamal damu mengenleng, laak ndiꞌ amu mekengitaꞌ.
27Puꞌ sug delendeman nilan, mimilas gupia.
Sinseng nilani nga telinga nilan,
pideng nilani mata nilan.
Saꞌ kanaꞌ da maꞌnia, mekengitaꞌ ilan sia
mukaꞌ mekedengeg ilan sia,
dayun mekesabut ilan,
mukaꞌ lumingay ilan puliꞌ sia dinaan, laung nu Megbebayaꞌ,
adun peneguliꞌan ku ilan.’”
28Mendadi, diksuꞌ ni Pablo su tinaluꞌen kia, laungen, “Mendadi, pesuun ku diniu, iin nai pitendayan tu kegawen nu Megbebayaꞌ, ki kanaꞌ getaw Judea. Ilan, mektalenten ilan dun!” 29[Benaꞌ mideksuꞌ ni Pablo teluꞌay, migawaꞌ dayun dia su nga getaw Judea, mipatiꞌ ilan meksinualay.]
30Mendadi, migbebenwa pa dia si Pablo sampay duaꞌ taun, diag balay pilitianen. Adin su mingumbelayan diniin, penembaꞌenen. 31Minamal megukit mekatag di kesakup tu Keglekaunutan nu Megbebayaꞌ mukaꞌ mekpetuꞌun mekatag di Kaunutan si Isukristu. Minibeluꞌ gupia megukit si Pablo, ndaꞌi mekesagapaꞌ diniin.
|